Trong một tuyên bố được đưa ra hôm 8-6, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói rằng Trung Quốc và Philippines vào năm 1995 đã nhất trí giải quyết các tranh chấp ở biển Đông “một cách hòa bình và hữu nghị thông qua các cuộc đàm phán trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau”.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Trung Quốc và Philippines đã tổ chức nhiều vòng đàm phán về việc giải quyết hợp lý các tranh chấp hàng hải mặc dù hai nước không có cuộc đàm phán nào được thiết kế để giải quyết các tranh chấp ở biển Đông.
“Trung Quốc đã nhiều lần đề nghị với phía Philippines thiết lập cơ chế đàm phán thường xuyên về các vấn đề hàng hải, tuy nhiên, cho đến nay chưa có bất kỳ phản hồi nào từ phía Philippines” - theo tuyên bố của phía Trung Quốc.
Ảnh chụp ngày 11-5-2015 cho thấy tàu thuyền Trung Quốc hoạt động phi pháp ở đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Ảnh: Reuters
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Philippines đã từ chối bình luận về các tuyên bố trên. Một quan chức giấu tên thuộc Bộ Ngoại giao Philippines nói rằng Manila hy vọng tòa trọng tài sẽ ra phán quyết vào tháng này và Philippines muốn giữ im lặng cho đến khi phán quyết được đưa ra.
Một cựu bộ trưởng ngoại giao Philippines và một chuyên gia an ninh của Mỹ hôm 7-6 cảnh báo Tổng thống vừa đắc cử của Philippines ông Rodrigo Duterte không nên tham gia các cuộc đàm phán song phương vô điều kiện với Trung Quốc để giải quyết tranh chấp biển Đông.
Trước đó, ông Duterte cho biết ông sẽ không đi đến chiến tranh với Trung Quốc và có thể tổ chức các cuộc đàm phán song phương.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc lặp lại rằng Bắc Kinh sẽ không chấp nhận bất kỳ cách thức giải quyết tranh chấp nào mà áp đặt lên nước này nhưng cánh cửa đàm phán Trung Quốc-Philippines vẫn luôn mở ra.
“Trung Quốc kêu gọi Philippines ngay lập tức chấm dứt hành vi sai trái của mình khi kiện lên tòa trọng tài và quay lại con đường giải quyết các tranh chấp đúng đắn liên quan đến vấn đề biển Đông thông qua đàm phán song phương với Trung Quốc” - theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc.
Philippines đã đệ trình lên Tòa Trọng tài thường trực (PCA) tại The Hague, Hà Lan vụ kiện chống lại “đường lưỡi bò” phi lý mà Trung Quốc vẽ ra để đòi chủ quyền ở biển Đông và phán quyết dự kiến sẽ được đưa ra trong vài tuần tới.
