Ba trường hợp chi trả bảo hiểm tiền gửi

Sáng 23-10, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Thị Hồng đã trình Quốc hội Dự án Luật Bảo hiểm tiền gửi (sửa đổi).

Dự thảo gồm 8 chương, 42 điều, trong đó có 26 điều được sửa đổi, bổ sung; 7 điều mới được bổ sung; 4 điều bị bãi bỏ và 9 điều giữ nguyên.

Ba trường hợp chi trả bảo hiểm tiền gửi

Theo Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng, một trong những nội dung mới quan trọng của dự thảo là quy định thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm.

Cụ thể, nghĩa vụ này phát sinh khi xảy ra một trong ba trường hợp. Một là phương án phá sản của tổ chức tín dụng được phê duyệt hoặc NHNN có văn bản xác nhận chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi.

Hai là NHNN có văn bản đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi đối với tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt khi lỗ lũy kế vượt quá 100% vốn điều lệ và các quỹ dự trữ theo báo cáo tài chính đã kiểm toán gần nhất.

Ba là việc chi trả nhằm đảm bảo an toàn hệ thống và trật tự, an toàn xã hội.

Theo Chính phủ, việc bổ sung quy định này nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình sử dụng Quỹ dự phòng nghiệp vụ của Tổ chức Bảo hiểm tiền gửi, đồng thời giúp cơ quan quản lý chủ động hơn trong xử lý rủi ro, bảo vệ người gửi tiền và ổn định hệ thống tài chính – ngân hàng.

Dự thảo luật bổ sung quy định, trong trường hợp đặc biệt, Thống đốc NHNN có thể quyết định hạn mức chi trả tối đa bằng toàn bộ các khoản tiền gửi được bảo hiểm của người gửi tiền tại tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi.

Đối với trường hợp tổ chức tín dụng bị phá sản và đang trong diện kiểm soát đặc biệt, việc chi trả sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng.

Liên quan đến phí bảo hiểm tiền gửi, dự thảo giao Thống đốc NHNN quy định mức phí cụ thể. Đồng thời, đối với các tổ chức tín dụng đang trong tình trạng kiểm soát đặc biệt, dự thảo cho phép tạm hoãn nộp tiền phí bảo hiểm tiền gửi phát sinh trước thời điểm bị kiểm soát đặc biệt.

Chính phủ cho rằng quy định này sẽ giúp các tổ chức tín dụng có thêm thời gian ổn định tài chính, không phải thực hiện ngay nghĩa vụ nộp thiếu, nộp chậm hay trả tiền chậm nộp (nếu có). Tuy nhiên, tổ chức vẫn phải xây dựng kế hoạch hoàn trả các khoản tạm hoãn này trong phương án cơ cấu lại được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Cần quy định chặt chẽ, minh bạch

Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành với các quy định về phí bảo hiểm tiền gửi và hạn mức chi trả, song đề nghị nghiên cứu kỹ lưỡng để bảo đảm tính ổn định của hệ thống tài chính.

Theo ông Mãi, việc thu phí để bù đắp thâm hụt Quỹ dự phòng nghiệp vụ chỉ nên áp dụng trong các trường hợp đặc biệt, có tác động hệ thống, nhằm hạn chế việc Tổ chức Bảo hiểm tiền gửi phải vay đặc biệt từ NHNN.

Với chính sách tạm hoãn nộp phí bảo hiểm tiền gửi, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định rõ thời hạn tạm hoãn, phương án xử lý trong trường hợp tổ chức tín dụng không thể hoàn trả đầy đủ khoản tiền tạm hoãn theo kế hoạch cơ cấu lại.

“Chính sách này cần được đặt trong tổng thể phương án cơ cấu lại để đảm bảo tính đồng bộ và khả thi”- ông Mãi nói.

Về hạn mức chi trả bảo hiểm, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng việc giao Thống đốc NHNN quy định trong từng thời kỳ là phù hợp với thực tiễn. Tuy nhiên, cần quy định rõ nguyên tắc điều chỉnh hạn mức để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền.

Đối với trường hợp chi trả vượt hạn mức, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ tiêu chí xác định “trường hợp đặc biệt” và xây dựng quy trình phê duyệt minh bạch, có sự tham gia của các cơ quan liên quan như NHNN, Bộ Tài chính…

Ngoài ra, với quy định cho phép chi trả bảo hiểm để đảm bảo an toàn hệ thống, trật tự an toàn xã hội, Ủy ban đề nghị đánh giá kỹ lưỡng tác động, tính khả thi và sự cần thiết của chính sách này.

Dự án Luật Bảo hiểm tiền gửi (sửa đổi) sẽ được các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ trong sáng nay 23-10.