Hôm 12-11, Anh tuyên bố Trung Quốc đã phá vỡ hiệp ước song phương quan trọng về Hong Kong khi áp đặt các quy tắc mới cho phép chính quyền TP này bãi nhiệm nghị sĩ. Anh cảnh báo sẽ xem xét trừng phạt để đáp trả, theo kênh Channel News Asia.
Bốn nghị sĩ đối lập Hong Kong bị bãi nhiệm gồm Helena Wong, Wu Chi-wai, Andrew Wan và Lam Cheuk-tin vẫy tay trước truyền thông sau khi nộp đơn từ chức. Ảnh: REUTERS
“Việc Bắc Kinh áp đặt quy tắc mới để bãi nhiệm các nghị sĩ được bầu chọn ở Hong Kong là sự vi phạm rõ ràng Tuyên bố chung Trung – Anh. Trung Quốc một lần nữa phá vỡ cam kết của nước này và làm suy yếu mức độ tự trị cao của Hong Kong” – Ngoại trưởng Anh Dominic Raab nói.
Anh trao trả Hong Kong cho Trung Quốc năm 1997 sau hơn 150 năm cai trị. Sự tự trị của Hong Kong được đảm bảo theo quy tắc “một quốc gia, hai chế độ” được nêu trong Tuyên bố chung Trung – Anh, ký giữa Thủ tướng Trung Quốc khi đó là Triệu Tử Dương và Thủ tướng Anh khi đó là Margaret Thatcher.
Anh trong ngày 12-11 đã triệu tập đại sứ Trung Quốc tại London – ông Liu Xiaoming (Lưu Hiểu Minh) để bày tỏ quan ngại sâu sắc của mình. Thứ trưởng Ngoại giao Anh Nigel Adams cũng nói trước quốc hội rằng Anh đang xem xét áp trừng phạt vào các cá nhân liên quan tới động thái của Trung Quốc.
Khi được hỏi hiệu Anh có áp lệnh trừng phạt đối với Trưởng đặc khu Hong Kong Carrie Lam (Lâm Trịnh Nguyệt Nga) hay không, ông Adams nói rằng việc suy đoán những cái tên có thể bị trừng phạt là vô ích.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Anh chưa bình luận về thông tin trên.
Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi Bắc Kinh ngay lập tức rút lại những quy định mới vốn phá hoại quyền tự trị của Hong Kong.
Hôm 11-11, Mỹ - nước đã áp trừng phạt bà Carrie Lam cùng nhiều quan chức khác của Trung Quốc cảnh báo những bước đi tiếp theo.
Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Robert O'Brien cho hay Trung Quốc đã “vi phạm rõ ràng những cam kết quốc tế của họ” và Washington sẽ “tiếp tục xác định và trừng phạt những ai chịu trách nhiệm trong việc dập tắt quyền tự do của Hong Kong".
“Chúng tôi sẽ bắt những người liên quan tới những hành động và chính sách này chịu trách nhiệm” – ông O’Brien nhấn mạnh.
Hôm 12-11, Canada cho hay nước này sẽ tạo điều kiện để thanh niên Hong Kong có thể học tập và làm việc tại Canada dễ dàng hơn nhằm đáp trả những quy định an ninh mới.
Quốc hội Trung Quốc trước đó thông qua một nghị quyết cho phép chính quyền Hong Kong bãi nhiệm các nghị sĩ được xác định ủng hộ phong trào đòi độc lập ở Hong Kong, thông đồng với lực lượng nước ngoài hoặc đe dọa an ninh quốc gia mà không cần thông qua tòa án.
Ngay sau khi nghị quyết được thông qua, bốn nghị sĩ đối lập Hong Kong ngay lập tức bị bãi nhiệm, gồm Helena Wong, Wu Chi-wai, Andrew Wan và Lam Cheuk-tin.
