Iran ngày 4-10 đón Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan sang thăm. Dự kiến chủ đề chính trong các cuộc đối thoại giữa ông Erdogan với Lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei và Tổng thống Iran Hassan Rouhani là về chuyện người Kurd ở Iraq đòi độc lập.
Xe tăng áp sát biên giới
Thổ Nhĩ Kỳ và Iran đã đồng ý tăng cường hợp tác về an ninh biên giới cũng như chống khủng bố. Iran ngày 2-10 cũng đã bắt đầu di chuyển xe tăng và pháo đến biên giới khu vực người Kurd ở Iraq, cự ly gần đến mức đứng bên này có thể nhìn thấy khí tài bố trí bên kia. Mục đích của lần triển khai này là nhằm tập trận chung với quân đội Iraq. Từ ngày 24-9, trước ngày người Kurd trưng cầu dân ý đòi độc lập, Iran đã tiến hành cuộc tập trận gần biên giới với Iraq và phong tỏa đường hàng không đến khu vực người Kurd ở Iraq.
Ngày 3-10, ông Erdogan cũng tuyên bố Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục trừng phạt người Kurd ở Iraq. Trước mắt Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt đi lại với khu vực, có nhiều động thái tạo thuận lợi cho quân đội Iraq kiểm soát biên giới với người Kurd.
Ngay trong ngày người Kurd bỏ phiếu trưng cầu độc lập 26-9, Thổ Nhĩ Kỳ đã đưa xe tăng, xe bọc thép đến gần biên giới với người Kurd ở Iraq, tập trận với quân đội nước này. Tổng thống Erdogan đe dọa nếu cần thiết sẽ đưa quân sang bình định khu vực.
Xe tăng Thổ Nhĩ Kỳ xuất hiện gần cổng biên giới Habur với người Kurd ở Iraq. Ảnh: AP
Quyết tâm tuyên bố độc lập
Ngày 25-9, người Kurd ở Iraq đi bỏ phiếu trưng cầu dân ý đòi độc lập và đạt được 90% số cử tri tham gia bỏ phiếu đồng ý. Với kết quả này Chính quyền Khu vực người Kurd (KRG) sẽ thương lượng với chính phủ Iraq tại Baghdad, cũng như chính phủ các nước láng giềng Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Syria để tách ra độc lập. KRG tuyên bố sẽ không mở rộng lãnh thổ sang các lãnh thổ khác nằm ngoài Iraq.
Tuy nhiên cả ba nước Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, Syria đều lo ngại việc người Kurd ở Iraq độc lập sẽ kích động người Kurd ở nước mình vốn lâu nay cũng theo đuổi lập trường ly khai. Sau khi có kết quả trưng cầu dân ý của những đồng bào mình ở Iraq, cộng đồng người Kurd ở Iran đã tràn xuống đường tổ chức ăn mừng, mặc cho máy bay chiến đấu của quân đội Iran được triển khai quần đảo răn đe, theo CNN.
Bất chấp áp lực từ bên ngoài, khu tự trị người Kurd tại Iraq sẽ nhanh chóng tiến tới bầu tổng thống và Quốc hội vào ngày 1-11 tới, kênh truyền hình Rudaw TV ở Erbil (Iraq) thông báo ngày 3-10. KRG vẫn chưa chính thức tuyên bố độc lập. Nếu tình trạng này tiếp tục duy trì, các cuộc bầu cử tổng thống và Quốc hội tại phía Bắc Iraq nhiều khả năng vẫn chỉ nằm trong tầm mức chính quyền khu vực.
| Cuộc đấu tranh tìm độc lập của người Kurd ở Iraq ngày 3-10 trải qua một khoảng lặng. vị tổng thống Iraq người Kurd đầu tiên Jalal Talabani qua đời ở tuổi 83 tại Đức sau năm năm suy nhược vì đột quỵ. Ông Talabani từng là biểu tượng cho sự thống nhất Iraq, từ một lãnh đạo của các tay súng người Kurd trở thành tổng thống của Iraq. Ông Talabani trở thành Tổng thống Iraq năm 2005, hai năm sau khi Mỹ lật đổ Tổng thống Saddam Hussein. Cùng thời điểm này KRG được thành lập và ông Massoud Barzani được bầu làm lãnh đạo. ________________________ Baghdad tiếp tục đưa ra hàng loạt biện pháp trừng phạt người Kurd. Ngày 3-10, ngân hàng trung ương Iraq tuyên bố ngưng bán ngoại tệ cho bốn ngân hàng tốp đầu của khu vực người Kurd, dừng mọi giao dịch ngoại tệ đến khu tự trị, theo Reuters. Chủ tịch Quốc hội Iraq Salim al-Jabouri tuyên bố Baghdad đang thu thập tên các thành viên Quốc hội người Kurd đã tham gia cuộc trưng cầu dân ý “bất hợp pháp” để cân nhắc luận tội. |
