Theo tờ South China Morning Post, thông tin chi tiết về hai cuộc điều tra đã được công bố vào hôm 5-11.
Cả hai cuộc điều tra đều hướng tới mục tiêu có được cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về nguồn gốc và tác động của chủng virus SARS-CoV-2 gây dịch COVID-19. Hai cuộc điều tra này được tiến hành kể từ tháng 5 dưới sự kêu gọi của 130 quốc gia thành viên tại Đại hội đồng y tế Thế giới.
Một trong hai cuộc điều tra được đội ngũ các nhà khoa học của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) dẫn đầu, với sứ mệnh tìm ra nguồn gốc của chủng virus SARS-CoV-2.
Cuộc điều tra còn lại được Ủy ban độc lập về chuẩn bị và ứng phó với đại dịch (IPPR) do WHO thành lập thực hiện, nhằm điều tra và đánh giá phản ứng của thế giới đối với đại dịch. Mục tiêu của Ủy ban này nhằm đánh giá tác động của đại dịch đến thế giới một cách toàn diện và các bài học kinh nghiệm về phản ứng y tế của các nước trên thế giới.
Sau sáu tháng kể từ ngày tiến hành, cả hai cuộc điều tra hiện đang chịu áp lực nặng nề khi số lượng ca nhiễm trên toàn thế giới đang tăng nhanh.
Truy nguồn gốc virus SARS-CoV-2
Một trong những nhiệm vụ đầu tiên của cuộc điều tra nguồn gốc chủng virus là tìm hiểu về số động vật hoang dã được buôn bán tại khu chợ Hoa Nam tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Các bệnh nhân đầu tiên được phát hiện đã từng làm việc và mua sắm tại khu chợ này.
Trước đó, virus SARS-CoV-2 được cho là có nguồn gốc từ loài dơi, sau đó lây lan sang con người. Tuy nhiên, hiện tại WHO vẫn chưa rõ sự giao thoa này xảy ra ra bên trong hay bên ngoài khu chợ.
Khu chợ Hoa Nam tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Ảnh: AP
Hiện tại, việc điều tra nguồn gốc chủng virus từ động vật đã đi đến ngõ cụt. Trong số 336 mẫu xét nghiệm từ động vật được kiểm tra trên thị trường, không có mẫu nào dương tính với virus SARS-CoV-2.
Những công việc tiếp theo của cuộc điều tra sẽ bao gồm xem xét lại hồ sơ bệnh viện, báo cáo các ca tử vong và dữ liệu giám sát bệnh tật từ trước tháng 12-2019. Đồng thời các nhà điều tra cũng sẽ xét nghiệm các mẫu máu được lưu trữ trong các bệnh viện để xem liệu có bất kỳ ca nhiễm bệnh nào trước khi dịch COVID-19 được phát hiện tại thành phố Vũ Hán.
Tờ South China Morning Post tiết lộ hồ sơ chính phủ chưa được công bố cho thấy các ca bệnh sớm nhất được phát hiện vào ngày 17-11 tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.
Ông Yanzhong Huang, thành viên cấp cao về sức khỏe toàn cầu tại Hội đồng quan hệ Đối ngoại ở thủ đô Washington (Mỹ) cho biết có sẽ còn nhiều việc phải làm tại Trung Quốc, nhưng điều quan trọng là liệu nhóm điều tra có nhận được sự hợp tác từ chính phủ Trung Quốc hay không.
Vai trò của Trung Quốc trong cuộc điều tra nguồn gốc COVID-19
Trung Quốc đã cam kết cùng với WHO tham gia vào quá trình điều tra. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết sự thành công và uy tín của các cuộc điều tra sẽ phụ thuộc nhiều vào thông tin được cung cấp từ phía Trung Quốc.
Ông Nicholas Thomas, giáo sư Đại học Hong Kong cho biết: “Câu hỏi được đặt ra ở đây là liệu các thông tin trực tiếp có được phép thu thập một cách độc lập bởi các thành viên của cuộc điều tra hay là quyền truy cập dữ liệu của họ sẽ bị giới hạn”.
Ông cũng đưa ra nhận định: “Việc xác định được vấn đề một cách nhanh chóng và tiến hành trao đổi thông tin sẽ đem lại lợi ích cho cả Trung Quốc và thế giới”.
Hiện tại vẫn chưa có thông báo về thời điểm các thành viên quốc tế của nhóm nghiên cứu sẽ đến Trung Quốc tiến hành công việc thực địa. Tên và quốc tịch của các chuyên gia tham gia cuộc điều tra đều được giữ kín.
Nguồn gốc của virus đã trở thành một vấn đề chính trị căng thẳng sau khi đại dịch bùng nổ trên toàn thế giới. Các nhà ngoại giao Mỹ và Trung Quốc liên tục cáo buộc nhau về việc chịu trách nhiệm cho sự lây lan của COVID-19 trong bối cảnh quan hệ hai nước đang dần xấu đi.
Trung Quốc cho biết họ đã nhiều lần hợp tác chặt chẽ với WHO trong việc truy tìm nguồn gốc virus. Họ cũng cho biết thêm, mặc dù những ca bệnh đầu tiên được phát hiện tại Trung Quốc nhưng điều đó không có nghĩa là chủng virus có nguồn gốc từ nước này.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Vương Văn Bân cho biết: “Việc truy xuất nguồn gốc của virus là một quá trình liên tục và liên quan đến nhiều quốc gia. Chúng tôi hy vọng các quốc gia sẽ có thái độ tích cực như Trung Quốc hiện tại”.
