Những hình ảnh quay cảnh một cậu bé gầy gò, mắt to đã được truyền khắp thế giới khi cậu và các thành viên khác của đội bóng thiếu niên Lợn hoang cùng huấn luyện viên được tìm thấy, tất cả vẫn sống sót sau 10 ngày mất tích trong hang sâu Tham Luang ở Thái Lan. Cậu bé được nói tới là Adul Sam-on, 14 tuổi.
Adul Sam-on, 14 tuổi (áo đỏ) mắc kẹt trong hang. Ảnh: NY Times
Lên sáu tuổi, Adul Sam-on rời khỏi một khu vực khét tiếng của trồng thuốc phiện, buôn bán methamphetamine ở Myanmar. Em rời xa gia đình đến miền Bắc Thái Lan để có môi trường học tập tốt hơn.
Nhưng cuộc trốn thoát vĩ đại nhất trong cuộc đời em là ngày 10-7, khi em cùng 11 thành viên khác và huấn luyện viên của đội bóng Lợn hoang được đưa ra khỏi hang Tham Luang an toàn sau hơn hai tuần mắc kẹt trong tối tăm, đói khát và sợ hãi.
Các bạn học của Adul tới cầu nguyện cho cuộc giải cứu đội bóng thành công. Ảnh: NY Times
Trong hơn 10 ngày trước khi được đội cứu hộ tìm thấy vào đêm 2-7, Adul và đồng đội đã cố gắng sống sót trong hang sâu trong điều kiện đói khát và tăm tối. Adul được ví là “viên ngọc quý”, là đầu tàu và đóng vai trò quan trọng trong cuộc giải cứu vì những kỹ năng em đã thể hiện trong hang động.
Sinh ra tại khu tự trị Wa của Myanmar, Adul có thể nói tiếng Thái, Miến Điện và Trung Quốc. Em rời xa gia đình, đến miền Bắc Thái Lan để có môi trường học tập tốt hơn.
Các học sinh tại trường Ban Wiangphan - nơi Adul theo học giơ một tạp chí in hình Adul khi cậu giành được huy chương trong một cuộc thi. Ảnh: The Nation
Em là người duy nhất có thể giao tiếp với các thợ lặn người Anh khi họ tìm ra các em vào tối 2-7. “Hôm nay là ngày bao nhiêu?” - em hét lên và nói với các thợ lặn rằng cả đội bóng đang đói.
"Em là Adul, em vẫn khỏe" - chàng trai 14 tuổi nói bằng tiếng Thái trong video được quay sau khi được tìm thấy. Trong video, Adul còn chào mọi người bằng lời chào "wai" truyền thống của Thái Lan – điều thể hiện sự lịch sự, giáo viên của Adul nói.
Adul Sam-on, 14 tuổi
“Điều đầu tiên tôi nghĩ đến khi nói về Adul là cách hành xử tốt đẹp. Adul có cử chỉ “wai” gửi tới mọi giáo viên mà em gặp” - giáo viên của Adul, Phannee Tiyaprom, nói. Adul cũng được khen ngợi vì kỹ năng tiếng Anh tốt ở đất nước mà chỉ gần 1/3 dân số nói tiếng Anh.
Wa là khu tự trị không được công nhận trên thế giới, kể cả tại Myanmar. Điều này khiến người Wa không được phép có hộ chiếu hợp pháp.
Đội cứu hộ quốc tế sau hàng loạt nỗ lực và khó khăn đã giải cứu thành công 13 thành viên đội bóng Lợn hoang mắc kẹt trong hang Tham Luang gần ba tuần. Ảnh: NY Times
Cuộc chiến giữa các phiến quân Wa và quân đội Myanmar đã khiến hàng ngàn người Wa rời khu vực tự trị để tìm vùng đất an toàn hơn, trong đó có Thái Lan.
Adul là một trong số hơn 400.000 người không quốc tịch ở Thái Lan, theo Cơ quan tị nạn Liên Hiệp Quốc (UNHCR), theo Coconuts. Ba thành viên trong đội bóng Lợn hoang cùng với HLV Ekkapol Chantawong cũng là người thuộc dân tộc thiểu số không quốc tịch. Họ quen với việc băng qua biên giới tới Myanmar một ngày rồi trở lại Thái Lan tham gia tập luyện bóng đá ngày sau đó, theo New York Times.
Người dân dõi theo cuộc giải cứu của đội bóng. Ảnh: NY Times
"Trong khi một số hành động đã được thực hiện, người không quốc tịch ở Thái Lan vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức khi tiếp cận các quyền lợi cơ bản của họ" - phát ngôn viên của UNHCR, Hannah Macdonald, từng nói.
Không có giấy khai sinh, không có thẻ căn cước và không có hộ chiếu, Adul không thể kết hôn, kiếm việc hoặc đăng ký tài khoản ngân hàng, đi du lịch, sở hữu tài sản, bỏ phiếu một cách hợp pháp.
Nhưng Adul không thể để việc này cản trở mình. Ngoài bóng đá, cậu bé 14 tuổi cũng thích chơi piano và guitar và là học sinh giỏi của trường Ban Wiang Phan ở Mae Sai. “Adul là một viên ngọc quý” - hiệu trưởng Phunawhit Thepsurin nói-"Cậu ấy giỏi cả về học tập và thể thao... cậu ấy đã mang về cho trường chúng tôi nhiều huy chương và chứng chỉ".
