Theo trang The EurAsian Times, sau cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) ồ ạt của Nga nhằm vào Ukraine hôm 29-12, ông Yurii Ihnat – người phát ngôn Không quân Ukraine cho hay kể từ khi xung đột nổ ra hồi tháng 2-2022, Nga đã phóng 300 tên lửa Kh-22 vào Ukraine, và không có tên lửa nào trong số đó bị hệ thống phòng không bắn hạ.
“Tên lửa Kh-22 bay với tốc độ 4.000 km/giờ, tiếp cận mục tiêu hầu như theo quỹ đạo đạn đạo nên cần có phương tiện đặc biệt để đánh chặn nó. Chúng tôi cần có hệ thống phòng không như Patriot của Mỹ. Đối phương đã sử dụng hơn 300 tên lửa như vậy kể từ khi xung đột nổ ra. Ngoài tên lửa Kh-22, Nga còn sử dụng phiên bản hiện đại hơn của tên lửa này – Kh-32. Có thể những tên lửa này hiện nay cũng đã được sử dụng” – ông Ihnat nói.
Nga đến nay đã sử dụng các tên lửa Kh-47M2 Kinzhal và Kh-22 để tấn công các mục tiêu kiên cố giá trị cao như kho chứa dưới lòng đất và trung tâm chỉ huy.
Tên lửa Kh-47 là vũ khí thích hợp cho các cuộc tấn công chính xác nhằm vào các mục tiêu như trung tâm ra quyết định, trong khi đó tên lửa Kh-22 nhờ đầu đạn lớn hơn nên thích hợp cho các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu khu vực như kho nhiên liệu và đạn dược.
Sự lợi hại của tên lửa Kh-32/22
Tên lửa Kh-22 được phát triển trong đầu những năm 1960 để xuyên thủng hệ thống phòng không đối phương và phá hủy các tàu cỡ lớn (tàu sân bay), căn cứ quân sự, nhà máy điện và cầu.
Kh-32 là biến thể nâng cấp giống hệt tên lửa Kh-22 về mặt vật lý. Tên lửa Kh-32 được thiết kế để lắp trên máy bay ném bom siêu thanh Tu-22M3, được đưa vào biên chế năm 2016. Tên lửa mới có đầu đạn thông thường, động cơ tên lửa cải tiến và đầu dò hình ảnh radar mới. Kh-32 có tầm bắn xa hơn nhưng đầu đạn lại nhỏ hơn của Kh-22.
Đầu dò của tên lửa Kh-22 hoạt động ở tần số cố định nên dễ bị gây nhiễu radar. Đầu dò radar đa tần của tên lửa Kh-32 ít bị gây nhiễu hơn.
Kh-32 bay với vận tốc Mach 3,5-Mach 4,6 (4.000 km/giờ-5.400 km/giờ) ở độ cao lên tới 40 km. Tầm bắn tối đa của tên lửa là 1.000 km và đầu dò radar có thể khóa mục tiêu ở khoảng cách 200-300 km.
Tên lửa Kh-32 có hai chế độ phóng: chế độ tầm cao và chế độ tầm thấp.
Ở chế độ tầm cao, Kh-32 leo lên độ cao 27 km và bổ nhào xuống mục tiêu với tốc độ cao với vận tốc cuối cùng khoảng 5.400 km/giờ.
ở chế độ tầm thấp, Kh-32 leo lên độ cao 12 km và bổ nhào xuống mục tiêu với vận tốc khoảng 4.000 km/giờ.
Kh-32 được thiết kế để tránh né các hệ thống phòng không đối phương bằng cách bay vượt quá giới hạn tốc độ và độ cao của chúng trong phạm vi có thể rồi sau đó bổ nhào xuống mục tiêu ở những góc bước.
Tương tự, tên lửa Kinzhal cũng được thiết kế để tránh hệ thống phòng không đối phương theo cách như vậy. Dù nhỏ hơn và nhẹ hơn đáng kể so với Kh-22, nhưng Kinzhal lại có tầm bắn xa hơn.
Với khả năng bay ở tốc độ siêu thanh và cơ động cao, Kinzhal có thể sử dụng quỹ đạo tiếp cận phẳng hơn để tăng phạm vi hoạt động.
Kh-32 và Kinzhal đều thể hiện chúng là các mục tiêu khí động học chứ không phải mục tiêu đạn đạo. Tốc độ và độ cao tiếp cận của chúng vượt xa phạm vi hoạt động của các hệ thống phòng không NATO được triển khai tại Ukraine, kể cả hệ thống Patriot của Mỹ.
Kh-32 được đánh giá là tên lửa hoàn toàn bất khả xâm phạm trước tên lửa đánh chặn và hệ thống phòng không đối phương vì tên lửa có thể chịu đựng được đòn tấn công từ pháo quay cỡ nòng 20 mm hoặc tên lửa không đối không.
Có lẽ tính năng nổi bật nhất của Kh-32 chính là khả năng trao đổi thông tin về mục tiêu trong hành trình bay với một tên lửa Kh-32 khác.
Theo truyền thông Nga, khả năng này nhằm đánh lừa phòng không đối phương khi tấn công một nhóm tác chiến tàu sân bay.
Trong khi tấn công một nhóm tác chiến tàu sân bay, chỉ có một tên lửa bật thiết bị tìm kiếm radar để xác định vị trí chính xác của tàu sân bay. Còn các tên lửa “đồng minh” khác, có thể đến từ nhiều hướng khác nhau, vẫn “ẩn nấp” bằng cách tắt thiết bị tìm kiếm. Nếu tên lửa có đầu dò tìm kiếm chủ động bị bắn hạ thì tên lưat khác có thể đảm nhận thay vai trò này.
Trong bối cảnh chiến sự tại Ukraine, tên lửa Kh-32 hoạt động theo cặp, một tên lửa được trang bị cảm biến phát xạ radar có thể hoạt động như một mồi nhử. Tên lửa này sẽ đóng vai trò như một mục tiêu chỉ để xác định vị trí của radar phòng không đối phương. Sau khi xác định được vị trí radar phòng không đối phương, nó có thể chuyển tọa độ đến tên lửa còn lại, sau đó tên lửa này sẽ lao xuống gần như thẳng đứng từ độ cao rất cao và phá hủy radar phòng không đối phương.
Vì sao Ukraine e ngại tên lửa Kh-32 hơn tên lửa Kinzhal?
Theo The EurAsian Times, Ukraine có thể e ngại tên lửa Kh-32 hơn tên lửa Kinzhal vì lực lượng Nga đã sử dụng nhiều Kh-32 hơn Kinzhal. Biến thể Kh-22 mang đầu đạn 900 kg có sức tàn phá mạnh hơn, còn biến thể Kh-32 thì tỏ ra khó bị bắn hạ hơn các tên lửa siêu thanh như Kinzhal hay Iskander-M.
Vậy tại sao lực lượng Nga không sử dụng Kh-32 thay vì các tên lửa hành trình Kalibr dễ bị tổn thương hơn và có sức tàn phá ít hơn? Câu trả lời là tên lửa Kalibr rẻ hơn và có thể phóng từ nhiều nền tảng hơn – trên không, trên mặt biển và dưới biển. Trong khi đó, tên lửa Kh-32 chỉ có thể được phóng duy nhất từ oanh tạc cơ Tu-22M3.
