Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có ý kiến góp ý cho Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo mà Bộ Công Thương đang lấy ý kiến.
Góp ý về điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, VCCI cho biết, theo phản ánh của các doanh nghiệp (DN) thì hiện còn nhiều điều kiện chỉ phù hợp với các DN xuất khẩu gạo số lượng lớn, các DN nhỏ khó đáp ứng được. Như các điều kiện về kho thóc gạo, cơ sở xay, xát thóc gạo…
VCCI chia sẻ nhiều DN của Việt Nam rất năng động trong việc tìm kiếm các thị trường mới như Châu Âu, Canada, Trung Đông… Tuy nhiên, những thị trường này chỉ đòi hỏi số lượng gạo ít, mà yêu cầu cao về chất lượng, quy cách bảo quản, đóng gói tốt và có giá tốt. Khách hàng tại các thị trường này cũng thường có nhu cầu tìm kiếm các DN cung cấp nhiều loại nông sản cùng lúc, chứ không chỉ riêng mặt hàng gạo.
Vì không thể đáp ứng điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo cao như trên mà nhiều DN buộc phải uỷ thác xuất khẩu cho DN đủ điều kiện. Mức phí uỷ thác khoảng 1-5 USD/tấn hàng.
“Nói cách khác, các DN có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh đang có quyền cho thuê giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh để được hưởng mức phí này. Vô hình trung, các quy định về điều kiện xuất khẩu gạo đang khiến hạt gạo của Việt Nam trở nên đắt hơn, khó xuất khẩu hơn” - VCCI nhận xét.
 |
Bày bán gạo tại siêu thị. Ảnh: AH |
Từ đó, VCCI kiến nghị, về lâu dài cơ quan soạn thảo cần tiếp tục giảm các điều kiện đầu tư kinh doanh xuất khẩu gạo, tiến tới tự do hoá thị trường.
Ngoài ra, việc bảo đảm dự trữ gạo bắt buộc nên được thực hiện theo hình thức Nhà nước đặt hàng DN theo cơ chế thị trường, thay vì biện pháp hành chính như hiện nay.
VCCI cũng góp ý cơ quan soạn thảo nên bãi bỏ quy định cứ sau mỗi 5 năm, DN phải xin cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo mới với thủ tục chứng minh đủ điều kiện kinh doanh tương tự như lần đầu.
Bởi vì, theo quy định tại Nghị định 107 và phản ánh của DN thì Sở Công Thương các địa phương vẫn thường xuyên kiểm tra định kỳ DN về việc đáp ứng điều kiện kinh doanh và kịp thời phát hiện, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh đối với DN không đủ điều kiện.
“Do đã có việc kiểm tra đáp ứng điều kiện thường xuyên, nên việc yêu cầu DN phải xin cấp giấy chứng nhận mới sau mỗi 5 năm là không cần thiết” - VCCI nhận xét.
Về cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, VCCI kiến nghị nên chuyển thẩm quyền từ Bộ Công Thương cho UBND cấp tỉnh hoặc Sở Công Thương. Sở Công Thương chịu trách nhiệm báo cáo về việc cấp phép cho Bộ Công Thương và DN vẫn phải báo cáo hoạt động đối với Bộ Công Thương định kỳ.
Lý do của đề nghị này, theo VCCI, là bởi các DN xuất khẩu gạo, chủ yếu ở đồng bằng sông Cửu Long, nên nếu phải đến tận Bộ Công Thương để nộp hồ sơ thì tốn khá nhiều chi phí và thời gian đi lại. Trong khi đó, việc kiểm tra đủ điều kiện về kho và máy xay xát vẫn do các Sở Công Thương thường xuyên thực hiện.
