Đầu tháng 8, quân đội Israel đã rút khỏi Gaza, chấm dứt chiến dịch quân sự đẫm máu “Vành đai bảo vệ” kéo dài từ 8-7. Chiến dịch này nhằm triệt tiêu các hành động bắn tên lửa của Hamas vào lãnh thổ Israel. Nhưng mối đe dọa của Tel-Aviv không chỉ có trên không mà còn đến từ lòng đất, nơi hệ thống địa đạo của Hamas đã phơi bày sự yếu kém của tình báo Israel.
Tình báo Israel không bắt bài được chiến binh Hamas
Chiến binh Hamas thâm nhập vào lãnh thổ Israel qua các đường hầm được đào từ dải Gaza trong suốt nhiều năm qua. Tuy nhiên, do không đánh giá đúng mức độ nguy hiểm của con đường này nên Tel-Aviv đã không đưa ra các biện pháp thích đáng để ngăn chặn.
Hệ thống đường hầm của Hamas
Số đường hầm này đã lên đến con số hơn 40, hầu hết đều được thiết kế rộng rãi, thậm chí có thể lưu trữ lương thực và vũ khí. Một quan chức tình báo Mỹ thừa nhận các đường hầm thực tế lớn hơn nhiều số lượng ước tính của Israel.
Ông Giora Eiland, thiếu tướng về hưu của lực lượng phòng vệ Israel (IDF) nói trên tạp chí Foreign Policy rằng dù tình báo Israel biết vị trí một số đường hầm nhưng không xác định được kết cấu của nó nên không thể tiên liệu khả năng tấn công từ con đường này.
Các chiến binh Hamas đã thực hiện một cuộc tấn công vào tháng 6-2006 khi sử dụng một đường hầm bí mật dài, băng qua được bức tường phòng thủ của Israel. Trong vụ tấn công này, phe Hamas đã giết chết hai bính linh và bắt đi một người. Người này về sau được trao đổi với 1000 tù binh Palestine.
Lực lượng tình báo quá dễ dãi
Tình báo Israel bị chỉ trích nặng nề vì sự bất lực trong các sự việc tương tự. Một báo cáo đưa ra nhằm “xử lý các mối đe dọa”, đồng thời yêu cầu xây dựng một hệ thống cảnh báo và cung cấp thông tin tình báo cho quân đội nhưng nó đã không được phát triển toàn diện.
Trong khi đó, việc ngăn chặn Hamas xây dựng đường hầm cũng gặp nhiều khó khăn. Trước khi chiến dịch “vành đai bảo vệ” diễn ra, Israel thông thường sử dụng các máy bay chiến đấu và máy bay không người lái để rà soát các hoạt động xây dựng trên mặt đất, nhưng kết quả thu được gần như là con số 0.
Một đường hầm bị phát hiện và phá hủy
Từ máy bay, quân đội chỉ thấy các đoàn xe chở hàng được bao bọc màu trắng với dòng chữ “hàng cứu trợ Liên Hiệp Quốc”. “Đây là một cách rất thông minh để bảo đảm quân đội Israel sẽ không nổ súng”, ông Yakubovich, người đứng đầu bộ phận dân sự của lực lượng phòng vệ Israel (IDF) cho biết.
Hành động của tình báo Israel cho đến bây giờ chỉ là bị động, phá hủy đường hầm khi phát hiện ra chúng chứ không thể tìm kiếm để triệt tiêu toàn hệ thống. Thế nhưng, đường hầm này bị phá hủy thì Hamas lại cho dựng ngay một đường khác thay thế.
Cái giá phải trả cho sự lơ là
Đây không phải là lần đầu tiên tình báo Israel thất bại trong việc ngăn chặn các âm mưu thù địch. Còn nhớ năm 1973 (cuộc chiến tranh Yom Kippur), Tel-Aviv cũng hoàn toàn bất ngờ trước cuộc tấn công của Ai Cập và Syria. Dù đã giành chiến thắng nhưng Israel thiệt hại nặng nề.
Lính Hamas trú ẩn trong đường hầm
Tương tự là cuộc chiến với Lebanon năm 2006 nhằm trả đũa lực lượng Hezbollah tấn công tàu chiến Israel khiến 4 thủy thủ thiệt mạng. Một lần nữa, tình báo Israel đã sai lầm khi đánh giá Hezbollah không thể sở hữu tên lửa đất đối hạm. Và người phải trả giá là các công dân Lebanon vô tội.
Việc thiếu thông tin tình báo chính xác khiến quân đội không thể triển khai những trận đánh phủ đầu, ngăn chặn được âm mưu của kẻ địch từ trong trứng nước. Sự tồn tại lâu dài của hệ thống địa đạo Hamas là minh chứng rõ ràng nhất. Khoảng 2.000 người Palestine cùng 64 binh sĩ Israel có lẽ đã không mất mạng nếu các cuộc tấn công từ bí đạo được phát hiện sớm. Israel phải đánh đổi quá nhiều uy tín và làm xấu hình ảnh quốc tế của mình khi nhuộm đỏ dải Gaza bằng một loạt yếu kém của hệ thống tình báo quốc gia.
NGỌC ÂN
