Ngày 8-7, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe bắt đầu chuyến công du đến Úc trong ba ngày.
Đài phát thanh ABC (Úc) đưa tin trong bài phát biểu bằng tiếng Anh tại phiên họp Quốc hội Úc, Thủ tướng Shinzo Abe đã khẳng định lời thề hòa bình của Nhật sau chiến tranh cùng quyết tâm theo đuổi hòa bình của Nhật. Để biến quyết tâm thành hành động, Nhật đã thay đổi cách diễn giải hiến pháp để có thể hợp tác với các nước xây dựng một trật tự quốc tế tôn trọng luật pháp.
Ông nhận định quan hệ Nhật-Úc đã bước vào thời kỳ mới với biện pháp thắt chặt quan hệ kinh tế và quốc phòng. Ông kêu gọi Úc cùng Nhật đóng góp vào nỗ lực giữ gìn tự do và cởi mở vùng biển và vùng trời nối liền Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Ông khẳng định tranh chấp phải được giải quyết bằng biện pháp hòa bình, theo luật pháp quốc tế và không được sử dụng vũ lực.
Thủ tướng Úc Tony Abbott (phải) và Thủ tướng Nhật Shinzo Abe ký thỏa thuận hợp tác tại Quốc hội Úc ngày 8-7. Ảnh: GETTY IMAGES
Tiếp lời Thủ tướng Shinzo Abe, Thủ tướng Úc Tony Abbott ghi nhận trong nhiều thập niên nay, Nhật đã thể hiện là một thành viên mẫu mực của cộng đồng thế giới, do đó Úc hoan nghênh Nhật trở thành đối tác chiến lược có năng lực lớn hơn trong khu vực.
Sau đó, hai thủ tướng Úc và Nhật đã ký kết thỏa thuận hợp tác kinh tế và thỏa thuận về chuyển giao thiết bị và công nghệ quốc phòng.
Thủ tướng Tony Abbott nhận định thỏa thuận hợp tác kinh tế là thỏa thuận thương mại tự do đầu tiên Nhật ký với một nước phát triển lớn.
Theo thỏa thuận, các mặt hàng điện tử và ô tô của Nhật khi xuất khẩu qua Úc sẽ được giảm thuế. Úc sẽ gia tăng xuất khẩu hàng thực phẩm và nông nghiệp vào Nhật.
Thủ tướng Shinzo Abe nhận định thỏa thuận về chuyển giao thiết bị và công nghệ quốc phòng sẽ nâng tầm hợp tác quân sự Nhật-Úc ngang bằng hợp tác quân sự giữa Nhật với Mỹ và Anh.
Reuters ghi nhận thỏa thuận này sẽ dọn đường để Nhật xây dựng hạm đội tàu ngầm cho Úc. Úc đang trông chờ Nhật giúp đỡ xây dựng một hạm đội tàu ngầm vận hành bằng động cơ điện-diesel nhằm mở rộng công tác giám sát ra Ấn Độ Dương.
Trả lời báo The Australian (Úc) ngày 8-7 về hai thỏa thuận vừa ký, Thủ tướng Shinzo Abe nhận định thỏa thuận đối tác kinh tế rất quan trọng với Nhật, đặc biệt khi Úc là đối tác thương mại lớn nhất Nhật từng ký.
Về thỏa thuận chuyển giao thiết bị và công nghệ quốc phòng, ông ghi nhận thỏa thuận này sẽ đóng góp cho hòa bình và ổn định khu vực vì Nhật và Úc có quyền lợi chiến lược.
Trong cuộc họp báo chung sau lễ ký các thỏa thuận, Thủ tướng Tony Abbott đã kêu gọi cộng đồng quốc tế phán xét công bằng về một nước Nhật thời hiện đại chứ không phải nước Nhật của thời chiến tranh.
Thủ tướng Shinzo Abe khẳng định hai nước sẽ phát triển hơn nữa quan hệ chiến lược song phương nhằm mục tiêu xây dựng hòa bình và thịnh vượng. Ông cho biết Nhật đã thảo luận về âm mưu đơn phương thay đổi hiện trạng khu vực của Trung Quốc.
Reuters nhận định hành động phát triển quan hệ với Úc và Đông Nam Á của Thủ tướng Shinzo Abe trong vài tháng gần đây nhằm đối phó với Trung Quốc.
ĐĂNG KHOA
| Tân Hoa xã (Trung Quốc) đưa tin tại cuộc họp báo ngày 8-7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi tuyên bố Trung Quốc hy vọng thỏa thuận quốc phòng mới giữa Nhật và Úc không nhắm vào bất kỳ nước thứ ba nào. Người phát ngôn cảnh báo sự hợp tác giữa Nhật và Úc phải tạo ra đóng góp tích cực cho hòa bình và ổn định khu vực. |
