Trong một cuộc phỏng vấn tháng 2, Tổng thống Indonesia Joko Widodo từng tỏ ý muốn hợp tác tuần tra biển và dự định ngỏ ý với ông Turnbull nhưng chỉ khi việc này không thổi bùng căng thẳng với Trung Quốc.
“Chúng tôi sẽ không thực hiện bất cứ hành động nào có nguy cơ gia tăng căng thẳng ở biển Đông" - ông Turnbull trả lời khi được hỏi về khả năng tuần tra chung với Indonesia.
“Chúng tôi chỉ cam kết tăng cường hợp tác về vấn đề an ninh hàng hải. Vì vậy, chúng tôi đã thảo luận về việc phối hợp nhiều hơn, cộng tác nhiều hơn nhưng chưa có gì đi xa hơn thế" - ông Turnbull nói thêm. Hiện ông đang ở Jakarta (Indonesia) để tham dự cuộc họp 21 thành viên Hiệp hội Vành đai Ấn Độ Dương (IORA).
Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull và Tổng thống Indonesia Joko Widodo tại Hội nghị thượng đỉnh các thành viên Hiệp hội Vành đai Ấn Độ Dương (IORA) ở Jakarta, Indonesia ngày 7-3. Ảnh: REUTERS.
Ngày 6-3, Bộ trưởng phụ trách các vấn đề hàng hải của Indonesia ông Luhut Pandjaitan đã gặp gỡ Ngoại trưởng Úc Julie Bishop. Sau đó, ông Pandjaitan cho biết không có dự định hợp tác tuần tra dù có nhiều việc khác cần hợp tác thực hiện. “Tôi không biết việc hợp tác tuần tra có cần thiết không nhưng nếu hợp tác vì các mục đích kinh tế thì hoàn toàn khả thi" - ông Pandjaitan nói.
Trung Quốc luôn ngang ngược tuyên bố nước này có cái gọi là “chủ quyền lịch sử” trên gần như toàn bộ diện tích biển Đông. Phán quyết cùa Tòa trọng tài UNCLOS vào tháng 7-2016 đã bác bỏ hoàn toàn lập luận này. Trung Quốc cũng tuyên bố vùng biển gần quần đảo Natuna của Indonesia là vùng biển tranh chấp, đồng thời ngang nhiên tổ chức tập trận quy mô lớn ở rìa biển Đông hồi tháng 10. Các động thái này đã vấp phải sự phản đối từ Jakarta.
Úc dù luôn khẳng định không nghiêng về phe nào trong tranh chấp biển Đông nhưng vẫn ủng hộ các hoạt động tự do hàng hải do Mỹ tổ chức trong khu vực này. Gần đây sau bất đồng về vấn đề quân sự, Úc bắt đầu thắt chặt lại quan hệ với Indonesia, đặc biệt trong lĩnh vực hợp tác hải quân.
