Hôm 1-9, Trung Quốc đã yêu cầu Mỹ ngừng nâng cấp quan hệ ngoại giao không chính thức với Đài Loan, sau khi Washington thông báo về một cuộc đối thoại kinh tế mới với Đài Bắc, tờ South China Morning Post đưa tin.
"Chúng tôi đã kêu gọi Mỹ ngừng tất các mối quan hệ ngoại giao không thức với Đài Loan dưới mọi hình thức" - bà Hoa Xuân Oánh, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh.
Bà Hoa Xuân Oánh. Ảnh: BỘ NGOẠI GIAO TRUNG QUỐC
Bà Hoa nói Đạo luật Quan hệ Đài Loan của Mỹ - đạo luật cho phép các quan hệ ngoại giao giữa Washington và Đài Bắc là "bất hợp pháp" và "không hợp lệ". Đồng thời, bà nói thêm rằng điều này đã vi phạm nguyên tắc "một Trung Quốc”.
Hôm 31-8, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề Đông Á - Thái Bình Dương David Stilwell nói rằng Mỹ và Đài Loan sẽ thiết lập một cuộc đối thoại kinh tế mới tập trung vào các chủ đề chăm sóc sức khỏe, năng lượng, linh kiện bán dẫn và các lĩnh vực công nghệ khác.
Ông nói thêm rằng mặc dù tăng cường đối thoại với Đài Loan, nhưng các hành động của Mỹ "vẫn nằm trong ranh giới của 'chính sách một Trung Quốc' đã thống nhất với Trung Quốc". Đồng thời, ông khẳng định cuộc đối thoại lần này không bàn luận về bất kỳ điều gì liên quan đến việc Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với Đài Loan.
Động thái mới nhất của ông Stilwell đã được nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn và các quan chức ngoại giao khác.
Các chuyên gia nói gì?
Ông Ni Feng - chuyên gia Mỹ thuộc Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cho biết cuộc đối thoại kinh tế mới là một chiến lược dài hạn chứ không phải là “một chiến lược ngắn hạn của Mỹ” trước thềm bầu cử tổng thống.
“Tác động của một cuộc đối thoại kinh tế mới đối với cử tri Mỹ là rất nhỏ và sẽ mất nhiều tháng trước khi nó có thể đạt được bất kỳ kết quả khả quan nào” - ông nói.
Ông Li Zhenguang, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu Đài Loan thuôc Đại học Liên hiệp Bắc Kinh (Trung Quốc) cho biết việc bà Thái nhập khẩu thịt bò và thịt lợn từ Mỹ là một sự "đền đáp" cần thiết để đổi lấy sự hỗ trợ từ Washington.
Ông nhận định: “Thực tế, mục đích Mỹ thiết lập đối thoại kinh tế song phương với Đài Loan là thăm dò những lợi ích mà vùng lãnh thổ này có thể mang lại cho Mỹ”.
Đài Loan đang nhượng bộ Mỹ?
Ngày 31-8, nhà lãnh đạo Đài Loan đã tuyên bố sẽ nới lỏng các biện pháp hạn chế đối với việc nhập khẩu sản phẩm từ thịt của Mỹ kể từ năm 2021. Hiện bà Thái đang phải đối mặt với những lời chỉ trích về quyết định này.
Cùng ngày 31-8, Văn phòng ngoại giao của Mỹ tại Đài Bắc đã khen ngợi hòn đảo này thực hiện tốt cam kết cho phép thịt bò và thịt lợn Mỹ tiếp cận thị trường Đài Loan.
Sở dĩ, việc bà Thái mở cửa cho thịt bò và thịt lợn của Mỹ vào hòn đảo vấp phải nhiều phản đối là vì trong sản phẩm thịt của Mỹ chứa chất phụ gia ractopamine và thịt bò từ không đảm bảo chất lượng.
Ractopamine được dùng để tăng cường độ nạc của thịt và bị cấm ở Đài Loan và nhiều nơi khác vì lo ngại về độ an toàn.
Nhiều người cho rằng bà đã nhượng bộ Mỹ để đổi lại một vị trí "đối tác thương mại đáng tin cậy" với nước này.
Nói về vấn đề này, ông Li Zhenguang cảnh báo: "Trên bề nổi, cuộc đối thoại này có thể mang lại lợi ích chính trị cho Đài Loan. Tuy nhiên, nó cũng có thể gây ra nhiều tổn thất tiềm ẩn".
Ông cũng lưu ý cuộc đối thoại này có thể mở đường cho một thỏa thuận thương mại với Mỹ. Tuy nhiên, sẽ còn rất lâu nữa một thỏa thuận chính thức mới có thể được ký kết.
