Tờ Thời báo Hoàn Cầu đưa tin Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 12-7 đã chỉ trích Mỹ “cố tình khuấy động tranh chấp chủ quyền lãnh thổ và quyền hàng hải ở Biển Đông”, động thái nhằm đáp trả phát ngôn của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hôm 11-7 rằng một cuộc tấn công vào Philippines ở Biển Đông sẽ kích hoạt hiệp ước phòng thủ Mỹ-Philippines.
Phát ngôn chỉ trích của Trung Quốc được đưa ra trong bối cảnh Philippines hôm 12-7 kỷ niệm năm năm ngày ra phán quyết của Tòa Trọng tài về Biển Đông (12-7-2016), trong đó bác bỏ các yêu sách phi pháp về "quyền lịch sử" của Trung Quốc tại Biển Đông, hay còn gọi là “đường lưỡi bò”.
Trung Quốc phản ứng trước phát ngôn của Mỹ về Biển Đông. Ảnh: AFP
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên hôm 12-7 cho biết: “Bất cứ ai có con mắt tinh tường đều có thể dễ dàng nhận thấy Tòa Trọng tài là một trò hề chính trị do Mỹ khởi xướng và thao túng để bôi nhọ và chèn ép Trung Quốc. Chương trình chính trị của Mỹ nhằm khuấy động vấn đề Biển Đông bằng cách tận dụng sự kiện kỷ niệm năm năm phán quyết về Biển Đông là không thể rõ ràng hơn”.
“Phán quyết của Tòa trọng tài là sai lầm hoàn toàn trong việc tìm hiểu thực tế và áp dụng luật, phán quyết vi phạm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS) và không hợp lệ” – ông Triệu ngang nhiên tuyên bố.
“Việc Mỹ cho rằng các quyền và lợi ích hàng hải của Trung Quốc ở Biển Đông không dựa trên luật pháp quốc tế là đi ngược lại sự thật” – ông Triệu nói thêm.
Người phát ngôn ngang nhiên tuyên bố rằng “phán quyết của Tòa Trọng tài là bất hợp pháp, vô hiệu, không hơn gì một mảnh giấy vụn”, đồng thời nhấn mạnh “Trung Quốc không chấp nhận hoặc tham gia vào quá trình phân xử, cũng như không chấp nhận hoặc công nhận phán quyết”.
Ông Triệu cũng chỉ trích “các hành động quân sự gây hấn của Mỹ ở Biển Đông”.
“Từ đầu năm đến nay, Mỹ đã tiến hành trinh sát Trung Quốc trên không và trên biển gần 2.000 lần, đồng thời tiến hành hơn 20 cuộc tập trận quân sự quy mô lớn trên biển. Mỹ cũng lạm dụng các thỏa thuận quân sự song phương với tâm lý Chiến tranh Lạnh để đe dọa sử dụng vũ lực chống lại Trung Quốc” – người phát ngôn nói.
Trước đó, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden hôm 11-7 đã tái khẳng định lập trường của chính quyền người tiền nhiệm Donald Trump bác bỏ gần như tất cả các yêu sách hàng hải phi lý của Trung Quốc tại Biển Đông.
“Không nơi nào trật tự hàng hải dựa trên luật lệ bị đe dọa lớn hơn ở Biển Đông” – Ngoại trưởng Blinken hôm 11-7 tái khẳng định lập trường của chính quyền tiền nhiệm, vốn do người tiền nhiệm là Ngoại trưởng Mike Pompeo đưa ra ngày 13-7-2020.
Ông Blinken cáo buộc Trung Quốc tiếp tục “ép buộc và đe dọa các quốc gia ven biển Đông Nam Á, đe dọa tự do hàng hải trên tuyến đường thủy toàn cầu quan trọng này”.
“Chúng tôi cũng tái khẳng định rằng một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào các lực lượng vũ trang, tàu hoặc máy bay của Philippines ở Biển Đông sẽ dẫn đến các cam kết phòng thủ chung của Mỹ” – ông Blinken nhấn mạnh.
Trung Quốc yêu sách chủ quyền gần như toàn bộ Biển Đông và thường xuyên phản đối bất kỳ hành động nào của quân đội Mỹ trong khu vực.
Yêu sách về quyền lịch sử của Trung Quốc tại Biển Đông, hay còn gọi là “đường lưỡi bò”, đã bị Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague (Hà Lan) bác bỏ vào năm 2016.
Trong tuyên bố, PCA cho biết "đường chín đoạn" của Trung Quốc là không có cơ sở pháp lý, đồng thời nhấn mạnh Trung Quốc "không có quyền lịch sử" tại Biển Đông. Tuy nhiên, Trung Quốc đến nay luôn phủ nhận và không tuân thủ phán quyết.
