Trung Quốc ngày 29-6 cho biết “rất lấy làm tiếc” với phát ngôn của Thứ trưởng Quốc phòng Nhật Yasuhide Nakayama rằng cần phải "thức tỉnh" trước sức ép của Bắc Kinh đối với Đài Loan, cũng như cần bảo vệ hòn đảo "như một quốc gia dân chủ", tờ South China Morning Post đưa tin.
Ông Nakayama hôm 28-6 đã cảnh báo về mối đe dọa ngày càng tăng do sự hợp tác giữa Trung Quốc và Nga, đồng thời đặt ra câu hỏi về lập trường lâu dài của các quốc gia như Nhật và Mỹ trong việc tuân theo chính sách “một Trung Quốc” công nhận Bắc Kinh thay vì Đài Bắc.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân. Ảnh: AFP
Trước phát ngôn trên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân hôm 29-6 cho biết: “Phía Trung Quốc lấy làm tiếc về những nhận xét sai lầm của quan chức cấp cao Nhật và chúng tôi cực lực phản đối”.
Theo ông Uông, Tokyo đã phá vỡ cam kết khi công khai gọi Đài Loan là “một quốc gia”.
“Điều này đã vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc được nêu trong bốn văn kiện chính trị bao gồm Tuyên bố chung Trung-Nhật, vi phạm nghiêm trọng cam kết mà phía Nhật đã nhiều lần đưa ra rằng sẽ không coi Đài Loan là một quốc gia” - ông Uông nói.
Ông Uông cho biết Bắc Kinh đã yêu cầu Tokyo làm rõ các phát ngôn trên và “đảm bảo rằng các vụ việc tương tự sẽ không xảy ra”.
“Vấn đề Đài Loan có liên quan nền tảng chính trị của quan hệ Trung-Nhật. Chúng tôi kêu gọi phía Nhật tuân thủ các cam kết của mình về vấn đề Đài Loan, cũng như đưa ra phát ngôn và hành động một cách thận trọng” – ông Uông nhấn mạnh.
Thứ trưởng Nakayama hôm 28-6 cũng nói rằng cần phải thể hiện sự răn đe đối với Trung Quốc và cả Nga, nước đã tăng cường các cuộc tập trận trên lãnh thổ mà Nhật tuyên bố chủ quyền và gần bang Hawaii của Mỹ.
"Bạn có thể thấy Trung Quốc và Nga hợp tác cùng nhau, khi họ đang thực hiện một số cuộc tập trận quân sự xung quanh các nước láng giềng của chúng ta" - ông Nakayama cho biết, nói thêm rằng ông muốn thấy Mỹ "mạnh hơn, mạnh hơn và mạnh hơn".
Ông Uông đã mô tả các nhận xét trên là "ác ý", nói rằng phía Nhật "thổi phồng cái gọi là mối đe dọa Trung Quốc" và lấy đó làm cái cớ để Tokyo nới lỏng các hạn chế đối với quân đội của mình.
Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Nobuo Kishi tuyên bố an ninh của Đài Loan gắn kết trực tiếp với Tokyo.
“Hòa bình và ổn định của Đài Loan gắn trực tiếp với Nhật và chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ mối quan hệ giữa Trung Quốc và Đài Loan, cũng như hoạt động quân sự của Trung Quốc” – ông Kishi nói trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin Bloomberg hôm 24-6.
“Khi Trung Quốc tăng cường quân sự, cán cân giữa họ với Đài Loan đang nghiêng hẳn về phía Trung Quốc” - ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng cách biệt đang ngày càng nới rộng mỗi năm.
Đài Loan đóng vai trò quan trọng đối với Tokyo, với eo biển Luzon ở phía nam là tuyến đường vận chuyển quan trọng cho các tàu chở dầu mà Nhật dựa vào để cung cấp năng lượng cho nền kinh tế của mình.
Trung Quốc luôn coi Đài Loan là lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng dùng vũ lực để thống nhất.
Quan hệ hai bờ eo biển Đài Loan căng thẳng từ khi bà Thái Anh Văn, người phản đối chính sách "một Trung Quốc", trở thành lãnh đạo của hòn đảo này hồi năm 2016.
