Trong một sự kiện trực tuyến do Ủy ban Quốc gia về Quan hệ Mỹ-Trung (NCUCR) tổ chức, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác Ngoại sự Trung ương Trung Quốc Dương Khiết Trì đánh giá dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump, Mỹ đã đi theo “những chính sách sai lầm” và kêu gọi chính quyền mới thay đổi hướng đi, tờ South China Morning Post hôm 2-2 đưa tin.
Thái độ với Trung Quốc thời ông Trump là sai lầm
Quan chức ngoại giao này nói: "Trong những năm qua, chính quyền ông Trump đã tiến hành những chính sách sai lầm chống lại Trung Quốc, đẩy mối quan hệ Mỹ - Trung vào giai đoạn khó khăn nhất kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao".
Ông Dương cho rằng Mỹ đã có suy nghĩ lỗi thời khi cho rằng nếu một bên được thì bên kia sẽ mất và lo sợ về sự đối đầu của cường quốc khác.
Phần lớn bình luận của ông cũng là thông điệp mà Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lạc Ngọc Thành đưa ra vào tuần trước. Thông điệp đó là Trung Quốc mong muốn Washington ngừng coi Bắc Kinh là kẻ thù của mình.
Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác Ngoại sự Trung ương Trung Quốc Dương Khiết Trì. Ảnh: AP
Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng những lời kêu gọi này chỉ là những lời sáo rỗng vì Bắc Kinh ngày càng có những cách tiếp cận hung hăng hơn trên mọi lĩnh vực, bao gồm thương mại, công nghệ và tầm ảnh hưởng khu vực và quốc tế.
Bên cạnh đó, ông Dương hy vọng các hoạt động trao đổi bình thường giữa Trung Quốc và Mỹ cần được khôi phục ở mọi cấp độ, bao gồm việc đảo ngược các chính sách thời ông Trump như “gắn nhãn” các cơ quan truyền thông Trung Quốc ở Mỹ là cơ quan đại diện nước ngoài và đóng cửa các Viện Khổng Tử tại các trường đại học Mỹ.
Nhà ngoại giao này cho rằng việc Mỹ hạn chế truyền thông Trung Quốc, đóng cửa Viện Khổng Tử và chèn ép các công ty Trung Quốc không chỉ là các chính sách sai lầm mà còn không được thế giới đón nhận.
Cho đến nay, ông Dương là quan chức cấp cao nhất đưa ra nhận xét về mối quan hệ Trung – Mỹ kể từ khi ông Biden nhậm chức.
Dù Mỹ phản ứng gắt, Trung Quốc vẫn kêu gọi hợp tác
Ông Dương mong muốn hai bên sẽ mở rộng hợp tác về các vấn đề như đại dịch COVID-19 và chia sẻ những điểm khác biệt về những vấn đề liên quan đến “lợi ích cốt lõi” của Trung Quốc bao gồm Đài Loan, Hong Kong, Tây Tạng và Tân Cương.
Ông nói rằng các vấn đề này “hợp thành một lằn ranh đỏ không được vượt qua. Bất kỳ hành vi vượt qua lằn ranh nào cũng sẽ làm suy yếu quan hệ Trung Quốc - Mỹ và lợi ích của chính nước Mỹ.
Ông bày tỏ “hy vọng rằng phía Mỹ sẽ hiểu hết mức độ nhạy cảm của những vấn đề này và bàn luận một cách thận trọng, để tránh làm gián đoạn hoặc tổn hại đến sự tin cậy và hợp tác hai bên”.
Trước đó, Washington đã cáo buộc Bắc Kinh tiến hành “diệt chủng" ở Tân Cương và lên tiếng chỉ trích những hành động của Trung Quốc ở Hong Kong mà Mỹ gọi đó là những cuộc đàn áp chính trị. Kết cục là Mỹ đã ra lệnh trừng phạt các quan chức Trung Quốc có liên quan đến Hong Kong.
Bên cạnh đó, ông Dương kêu gọi “không nên chính trị hoá” các vấn đề thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Trung Quốc và Mỹ. Ông nói rằng hai bên cần tạo ra một môi trường “công bằng, cởi mở và không phân biệt cho nhau”.
Tổng thống Mỹ Joe Biden (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: REUTERS
Từ lâu, các doanh nghiệp Mỹ đã lên án về sân chơi không bình đẳng ở Trung Quốc, cụ thể là chính phủ Trung Quốc “bơm” cho các doanh nghiệp nội địa những khoản trợ cấp khổng lồ và buộc các công ty Mỹ chuyển giao công nghệ.
Ngoài ra, ông Dương khẳng định nhân dân Trung Quốc “hết lòng ủng hộ” con đường phát triển của nước này.
Bình luận của ông dường như là sự đáp trả cựu Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo khi ông này cho rằng Trung Quốc là “mối đe doạ trung tâm của thời đại” và 1,4 tỉ người Trung Quốc bị “theo dõi, đàn áp và sợ hãi mà không dám nói ra”.
Bắc Kinh mềm mỏng, Washington vẫn cứng rắn
Trong khi Bắc Kinh muốn điều chỉnh lại mối quan hệ, chính quyền ông Biden đã phát đi tín hiệu rằng Trung Quốc sẽ là chủ đề trọng tâm trong chính sách đối ngoại. Với sự đồng thuận chính trị hiện tại ở Washington, các chính khách không ủng hộ thái độ mềm mỏng với Trung Quốc.
Những thông điệp hoà dịu của nhà ngoại giao Dương Khiết Trì được đưa ra trong khi giọng điệu của các cố vấn của Tổng thống Joe Biden đối với Trung Quốc vẫn cứng rắn như thời ông Trump.
Đơn cử, tân Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken vẫn gọi Trung Quốc là mối đe dọa lớn nhất đối với lợi ích của Mỹ và ông ủng hộ cách tiếp cận cứng rắn của chính quyền ông Trump đối với Trung Quốc, mặc dù ông không đồng ý với chiến thuật của của họ.
