“Trung Quốc đặt tầm quan trọng cao vào việc bảo vệ hệ sinh thái hải dương ở biển Đông. Điều này là chắc chắn” - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Doanh tuyên bố tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 22-3.
Bà Hoa nhấn mạnh: “Theo các cơ quan có liên quan tại Trung Quốc, các báo cáo đề cập tới việc xây các trạm quan sát môi trường trên Scarborough là nhầm lẫn. Những báo cáo này là không chính xác”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Doanh. Ảnh: AP
Trước đó, ông Xiao Jie, người đứng đầu của cái gọi là “thành phố Tam Sa”, hồi đầu tháng này nói rằng Trung Quốc sẽ bắt đầu công tác chuẩn bị trong năm nay để xây dựng các trạm quan sát môi trường trên nhiều đảo, trong đó có bãi cạn Scarborough.
“Liên quan tới bãi cạn Scarborough, lập trường của Trung Quốc là nhất quán và rõ ràng. Chúng tôi đặt tầm quan trọng cao vào quan hệ Trung Quốc-Philippines” - bà Hoa nói.
Tuy nhiên, hãng tin Reuters cho biết sau khi được kiểm tra vào ngày 22-3, các bình luận của ông Xiao về kế hoạch trên đã bị điều chỉnh và không có đề cập đến bãi cạn Scarborough trong bài báo mạng của Nhật báo Hải Nam (Hainan Daily). Trước đó, tờ báo này đã trích dẫn lại kế hoạch của ông Xiao, trong đó có đề cập tới bãi cạn Scarborough, theo Reuters.
Đầu ngày 22-3, Philippines cũng đã chính thức yêu cầu Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila giải thích các báo cáo về kế hoạch xây dựng trên bãi cạn Scarborough. “Chúng tôi muốn Trung Quốc làm rõ các kế hoạch tại bãi cạn Scarborough như đã được báo cáo” - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines Charles Jose tuyên bố.
Ảnh chụp ngày 12-3-2016 cho thấy nhiều tàu thuyền tại bãi cạn Scarborough. Ảnh: REUTERS
Ông Jose nói rằng việc Philippines tăng cường năng lực quốc phòng và năng lực cảnh giác là rất quan trọng vào thời điểm này. Ông cho biết Philippines cũng cần tăng cường hợp tác với các đồng minh và đối tác trong khu vực có cùng lập trường duy trì hòa bình và ổn định, dùng giải pháp hòa bình và tuân theo pháp luật như Philippines.
Trả lời các đề xuất rằng Philippines cần triển khai tàu chiến tới Scarborough để bảo vệ các tuyên bố chủ quyền của Philippines đối với bãi cạn này, ông Jose nói rằng: “Chúng ta cần duy trì bản chất dân sự để không gây leo thang căng thẳng”.
Trung Quốc giành quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough từ tay Philippines bằng sự hiện diện của tàu quân sự nhưng không có xung đột vũ trang vào năm 2012, sau đó cấm các tàu và ngư dân Philippines tiếp cận ngư trường xung quanh. Các nhà phân tích cảnh báo việc xây dựng trên bãi cạn này về cơ bản sẽ thay đổi tình hình vì Scarborough cách Luzon, hải đảo lớn nhất của Philippines, chỉ 230 km.
Theo Reuters, một khi việc xây dựng hoàn tất, các tiền đồn của Bắc Kinh trên Scarborough có thể sẽ đặt chiến đấu cơ và tên lửa Trung Quốc trong phạm vi dễ dàng tấn công các căn cứ quân sự ở Philippines, trong đó gồm một số căn cứ có binh sĩ Mỹ đồn trú.
