Trang Stuff dẫn lời ông Wang Genhua - đại biện lâm thời Đại sứ quán Trung Quốc tại New Zealand – cho biết Bắc Kinh “lo lắng” về việc New Zealand ngày càng lên tiếng về các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông.
Ông Wang cho rằng lập trường của Wellington trở nên cứng rắn hơn là do sức ép từ Mỹ và Úc.
Tàu HMNZS Te Kaha của New Zealand tập trận cùng các tàu của hải quân đối tác trên biển Philippines. Ảnh: NZDF / STUFF
Trả lời báo chí thông qua nền tảng Zoom, ông Wang cho biết mối quan hệ giữa New Zealand và Trung Quốc “về cơ bản là ổn định”.
Tuy nhiên trong sáu tháng qua, ông cho hay đã nhận thấy sự thay đổi từ Wellington.
“New Zealand đang phải chịu một số áp lực từ bên ngoài và cố gắng có nhiều tiếng nói hơn về Biển Đông ... Chúng tôi cảm thấy lo lắng về điều đó và không biết lý do” – ông Wang cho hay.
Theo Stuff, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern hồi tháng 7 cho biết “việc xây dựng đảo nhân tạo, tiếp tục quân sự hóa và các hoạt động gây rủi ro cho tự do hàng hải” của Trung Quốc ở Biển Đông là một “mối quan tâm nghiêm trọng” đối với New Zealand.
Thông điệp này đã được Ngoại trưởng New Zealand Nanaia Mahuta nhắc lại trong chuyến công du Indonesia hồi tháng 11.
Hồi tháng 8, trong một tuyên bố ngoại giao tại Liên Hợp Quốc, New Zealand đã khẳng định yêu sách về “quyền lịch sử” đối với Biển Đông - như Trung Quốc đơn phương tuyên bố - là không có cơ sở pháp lý.
Tuy nhiên, ông Wang nói rằng New Zealand đã hiểu nhầm cái gọi là "yêu sách lịch sử của Trung Quốc đối với Biển Đông”.
Liên quan việc Bắc Kinh xây dựng trái phép các căn cứ quân sự tại Biển Đông, ông Wang ngụy biện rằng đây là “một vấn đề thuộc chủ quyền quốc gia” nên không được để người ngoài can thiệp.
“Mỹ, New Zealand hay những quốc gia khác, họ không muốn lắng nghe ý kiến của chúng tôi. Đó là vấn đề” - ông Wang nói.
Stuff dẫn lời Giáo sư David Capie tại Đại học Victoria - giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược - cho biết ông không ngạc nhiên khi nghe một quan chức Trung Quốc chỉ trích lập trường của New Zealand về Biển Đông, "nhưng tôi không nghĩ nó thuyết phục cho lắm".
Ông Wang đã phụ trách cơ quan đại diện của Trung Quốc tại Wellington trong những tuần gần đây, sau khi Đại sứ Trung Quốc tại New Zealand – bà Wu Xi kết thúc nhiệm kỳ.
Theo Stuff, việc các quan chức Trung Quốc ở New Zealand chia sẻ công khai, đặc biệt là về các vấn đề gây tranh cãi là điều hiếm thấy, song ông Wang thời gian qua đã đưa ra các quan điểm thẳng thắn.
Ông Wang cho hay ông “lạc quan” về mối quan hệ New Zealand-Trung Quốc, đồng thời cho biết “xu hướng chung” không thay đổi. Ông nói thêm rằng các quan chức chính phủ New Zealand đã lắng nghe quan điểm của Trung Quốc khi họ muốn, nhưng chủ yếu về chính sách kinh tế và thương mại.
“Nếu chúng tôi có bất kỳ chính sách thương mại hay chính sách kinh tế, chính phủ họ sẽ rất quan tâm, nhưng về vấn đề Biển Đông hoặc vấn đề Tân Cương như các bạn biết đó, chúng tôi giải thích rất nhiều cho họ, nhưng họ không muốn nghe. Có thể họ cảm thấy áp lực từ bên ngoài, hoặc bạn biết đấy, về cơ bản chúng ta có một số giá trị khác biệt. Đó cũng là điều tự nhiên thôi" - ông Wang nói.
Ông Wang cho rằng “Úc đang theo chân Mỹ” và nỗ lực của hai nước là nhằm “khuấy động cuộc đối đầu ý thức hệ đối với Trung Quốc”, đồng thời nói thêm rằng New Zealand chắc chắn sẽ làm theo “bởi vì New Zealand phải theo chân Úc”.
