Tờ South China Morning Post dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên ngày 19-7 rằng đề xuất của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) về việc tiến hành cuộc điều tra giai đoạn 2 về nguồn gốc COVID-19 đang được các chuyên gia Trung Quốc xem xét.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên. Ảnh: REUTERS
Ông Triệu nhấn mạnh không nên “chính trị hóa” cuộc điều tra và nên tiến hành giai đoạn điều tra thứ hai này dựa trên những kết quả của báo cáo điều tra hồi tháng 3 của nhóm chuyên gia WHO.
Ông Triệu cũng nói rằng cuộc điều tra giai đoạn 2 nên do các nước thành viên WHO dẫn đầu và phải được nhất trí thông qua tham vấn, đồng thời việc tìm kiếm xác định các ca nhiễm ban đầu nên được mở rộng ra toàn cầu.
“Nghiên cứu về nguồn gốc COVID-19 là một vấn đề khoa học và nên do các nhà khoa học trên toàn thế giới thực hiện. Chúng tôi lo ngại về việc chính trị hóa chuyện điều tra nguồn gốc này của một số quốc gia. Chúng tôi hy vọng WHO sẽ trao đổi kỹ lưỡng với các quốc gia thành viên, thu thập rộng rãi các ý kiến và đề xuất từ tất cả các bên, đảm bảo rằng việc soạn thảo đề xuất phải được thực hiện công khai và minh bạch” - South China Morning Post dẫn lời ông Triệu.
Vào ngày 16-7, WHO công bố về kế hoạch điều tra giai đoạn 2 về nguồn gốc COVID-19, và Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus kêu gọi Bắc Kinh hợp tác trong điều tra. Ông cho biết các nhà khoa học vẫn thiếu dữ liệu thô về khoảng thời gian nước này phát hiện các ca nhiễm đầu tiên ở TP Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc).
Đề xuất của WHO về cuộc điều tra giai đoạn hai nhấn mạnh vào năm lĩnh vực: con người, động vật và môi trường liên quan đến việc nuôi và buôn bán động vật hoang dã; chợ động vật trong và xung quanh Vũ Hán; các khu vực có dấu hiệu lưu hành sớm nhất của virus hoặc nơi các virus liên quan đã được tìm thấy trên động vật; phân tích và truy tìm gen bổ sung.
Đề xuất cũng kêu gọi “kiểm toán các phòng thí nghiệm và cơ quan nghiên cứu có liên quan hoạt động trong khu vực phát hiện các trường hợp nhiễm ban đầu vào tháng 12-2019”.
Đầu năm nay, một nhóm chuyên gia WHO đã tới Trung Quốc, điều tra tại TP Vũ Hán. Đến tháng 3, WHO công bố báo cáo điều tra - được soạn có sự phối hợp với các chuyên gia phía Trung Quốc - nhận định rằng nhiều khả năng virus SARS-CoV-2 đã lây từ dơi sang người thông qua một vật chủ trung gian khác. Nhóm chuyên gia WHO cũng cho rằng giả thuyết virus bị rò rỉ ra từ phòng thí nghiệm ở Vũ Hán là "cực ký khó có khả năng xảy ra".
Ngày càng có nhiều lời kêu gọi từ Mỹ và các quốc gia khác về các việc tiến hành điều tra sâu hơn về nguồn gốc đại dịch, bao gồm giả thuyết virus bị rò rỉ từ phòng thí nghiệm. Mới đây, hôm 16-7, Thủ tướng Úc Scott Morrison đã nhắc lại lời kêu gọi đó và tuyên bố rằng: “Thế giới xứng đáng được biết câu trả lời”. Ông Tedros cũng đồng tình rằng giả thuyết virus rò rỉ từ phòng thí nghiệm cần được xem xét thêm.
