Trung Quốc (TQ) thời gian qua đã âm thầm lập một cơ quan quân sự để phát các vũ khí công nghệ cao. Đây là bước đi mới nhất trong tham vọng của nước này nhằm cải tổ quân đội trở thành lực lượng chiến đấu hiện đại.
Cơ quan này có tên gọi là ủy ban chỉ đạo nghiên cứu khoa học (SRSC). Theo Financial Times ngày 25-7, SRSC thật ra đã được thành lập vào đầu năm nay nhưng sự tồn tại của cơ quan này chỉ được Đài truyền hình trung ương TQ (CCTV) tường thuật trong một bộ phim tài liệu vào tuần này.
SRSC dường như được xây dựng theo mô hình tương tự Cơ quan nghiên cứu dự án quốc phòng tiên tiến (DARPA), một cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ được thành lập vào năm 1957 có trách nhiệm phát triển các công nghệ tiên tiến dùng cho quân sự.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đẩy mạnh các chính sách cải cách quân đội kể từ khi lên lãnh đạo nước này kể từ năm 2012. Ảnh: SCMP
“Quân đội TQ xem việc cải tiến công nghệ là yếu tố cốt lõi trong cuộc cạnh tranh về quân sự. Họ tìm cách xây dựng theo mô hình DARPA để đạt được những thành công ngang tầm” - Elsa Kania, một nhà phân tích quân sự độc lập, nhận định.
Sự phát triển vượt bậc về kinh tế của TQ trong những thập niên trở lại đây được theo sau bởi việc chi tiêu quân sự tăng đáng kể. Chi tiêu quân sự TQ năm 2017 được dự đoán sẽ chạm mức 150 tỉ USD và con số này trong năm 2020 là 220 tỉ USD, theo trang IHS Jane’s.
Tuy nhiên, ngân sách quốc phòng của TQ vẫn còn khá ít so với Mỹ. Năm ngoái, Mỹ dành khoảng 521 tỉ USD cho quân sự, tức bằng 1/3 tổng chi tiêu quân sự toàn cầu.
Theo bộ phim tài liệu, cơ quan chuyên phát triển vũ khí công nghệ cao của TQ sẽ giúp thực hiện khẩu hiệu “Quân Dân Hòa Hợp” – một khẩu hiệu được TQ sử dụng để mô tả các nỗ lực nhằm để các công ty tư nhân đóng góp vào việc phát triển năng lực của quân đội TQ. Chủ tịch TQ Tập Cận Bình đã thành lập Ủy ban phát triển quân dân hòa hợp (MCIDC) vào năm nay.
Cơ quan mới sẽ giúp Trung Quốc nghiên cứu và phát triển các vũ khí công nghệ cao, trong đó có máy bay tàng hình. Ảnh: SCMP
Đề cập tới một số công nghệ tiên tiến được Mỹ phát triển, bộ phim tài liệu của CCTV ngoài ra nhấn mạnh rằng “hầu hết sẽ liên quan tới DARPA”.
“Nếu chúng ta muốn chiến thắng trong một cuộc cạnh tranh về quân sự, chúng ta phải thực hiện nhiều nỗ lực hơn nữa để đẩy mạnh phát triển khoa học và công nghệ” - bộ phim có đoạn nói.
Yue Hang, một nhà phân tích quân sự và từng là đại tá trong quân đội TQ, nói rằng SRSC là một phần trong chính sách nhằm đẩy mạnh cải cách quân sự. “Chúng ta muốn có một quân đội mạnh thì không chỉ cần có thiết bị quân sự tốt nhất mà phải có các nhân tài giỏi nhất để cải thiện năng lực” - ông Yue nói.
Năm ngoái, TQ đã thành lập một ủy ban khoa học và công nghệ bên trong quân đội nước này. Tuy nhiên, cơ quan mới SRSC sẽ có trọng trách lớn hơn để phát triển “không chỉ phần cứng mà còn cả phần mềm” của quân đội TQ, theo ông Yue.
Việc tiết lộ về cơ quan mới của TQ được công bố chỉ một tuần trước khi nước này tổ chức lễ kỷ niệm lần thứ 90 ngày thành lập Quân Giải phóng nhân dân TQ (PLA) vào 1-8 tới.
Đây là động thái mới nhất trong chuỗi cải cách được Chủ tịch TQ Tập Cận Bình giám sát kể từ năm 2015 nhằm biến quân đội TQ trở thành một lực lượng tinh gọn, hiệu quả hơn, trong đó có việc cắt giảm quân số để đầu tư cho năng lực tác chiến thông tin và điện tử.
Năm ngoái, Quốc vụ viện TQ đã thông báo các kế hoạch để nước này trở thành nhà lãnh đạo toàn cầu trong lĩnh vực công nghệ thông minh nhân tạo trong năm 2030.
