Tiết lộ với hãng tin Reuters, hai quan chức tình báo Mỹ cáo buộc Trung Quốc đã xây gần xong khoảng 20 khu nhà trên các đảo nhân tạo nước này chiếm đóng trái phép ở biển Đông. Các nhà chứa được cho là dùng để chứa tên lửa đất đối không tầm xa.
Theo một quan chức, các khu nhà này dài khoảng 20 m và cao khoảng 10 m, được xây bằng xi măng, mái có thể điều khiển ra vào. Các khu nhà này nằm trên các đá Subi, Vành khăn, Chữ thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam mà Trung Quốc chiếm đóng trái phép và ngang ngược cải tạo thành đảo nhân tạo bất chấp luật pháp quốc tế. Phán quyết của tòa án quốc tế vào năm 2016 cũng đã kết luận việc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông là trái pháp luật. Những hành vi này đe dọa nghiêm trọng hòa bình và an ninh khu vực.
“Các công trình này tương tự với kiến trúc những khu nhà chứa các đơn vị tên lửa đất đối không” - Reuters dẫn lời một quan chức tình báo Mỹ. Theo hai quan chức này, chưa rõ khi nào Trung Quốc sẽ triển khai tên lửa đất đối không đến các khu nhà vừa bị phát hiện. Tuy nhiên, các quan chức tình báo đánh giá động thái này nhằm tăng năng lực phòng không cho Trung Quốc. Tại các đảo nhân tạo này cũng xuất hiện nhiều đường băng quân sự mà các quan chức Mỹ nhận định đây là bước leo thang quân sự.
Phía Trung Quốc đến nay vẫn chưa lên tiếng về các cáo buộc này.
Ảnh do máy bay do thám Mỹ P-8A Poseidon chụp ngày 21-5-2015 cho thấy đá Vành khăn trên quần đảo Trường Sa của Việt Nam bị Trung Quốc chiếm đóng và cải tạo trái phép. Ảnh: REUTERS
Cựu Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Chas Freeman - một chuyên gia về Trung Quốc cho rằng các khu nhà này sẽ được sử dụng vào mục đích quân sự, nhằm củng cố tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở biển Đông.
Hồi tháng 12-2016, chuyên gia về biển Đông Greg Poling tại Trung tâm Chiến lược và nghiên cứu Quốc tế (CSIS - Mỹ) nói rằng Trung Quốc đã lắp đặt nhiều vũ khí, trong đó có các hệ thống phòng không, tên lửa đánh chặn trên tất cả bảy đảo nhân tạo trên biển Đông.
Một quan chức nhận định động thái này của Trung Quốc không đe dọa lớn đến quân đội Mỹ ở khu vực, tuy nhiên đây sẽ tiếp tục là một phép thử với chính phủ Tổng thống Donald Trump.
Chưa rõ Mỹ sẽ có hành động gì với thông tin này. Trước mắt, Reuters dẫn lời một người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 21-2 rằng Mỹ vẫn duy trì quan điểm không quân dự hóa biển Đông và kêu gọi các nước tranh chấp hành động phù hợp luật pháp quốc tế. Điều trần trước Thượng viện tháng trước, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson tuyên bố phải ngăn Trung Quốc tiếp cận các đảo nhân tạo Trung Quốc xây trái phép trên biển Đông.
