Theo tờ South China Morning Post, phía Trung Quốc ngày 2-11 có phản ứng rằng cuộc điều tra của Mỹ về sự cố va chạm của tàu ngầm USS Connecticut tại Biển Đông hồi tháng trước vẫn không làm giảm bớt lo ngại về các hoạt động quân sự của Washington trong khu vực.
Bắc Kinh cũng chỉ trích Washington đã không tiết lộ chính xác vị trí xảy ra vụ tai nạn và tàu ngầm của Mỹ đang làm gì ở đó.
Động thái trên được đưa ra sau khi hải quân Mỹ hôm 1-11 công bố kết quả điều tra cho biết tàu ngầm lớp Seawolf USS Connecticut “đã va vào một núi ngầm chưa được khám phá trước đó khi hoạt động ở vùng biển quốc tế tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”. Tuy nhiên, phía Mỹ không cho biết nguyên nhân gây ra sự cố hôm 2-10.
TQ nói Mỹ 'vô trách nhiệm', yêu cầu chi tiết vụ tai nạn tàu ngầm ở Biển Đông. Ảnh: TNS
Trung Quốc yêu cầu Mỹ làm rõ
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân hôm 2-11 cho biết lời giải thích của Mỹ vẫn chưa thỏa đáng.
“Gần một tháng kể từ khi vụ việc xảy ra, Mỹ cho biết tàu ngầm đã va phải một núi ngầm chưa được khám phá và lờ đi địa điểm xảy ra vụ việc bằng cách nói rằng vụ va chạm xảy ra trên vùng biển quốc tế ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương” – ông Uông cho hay.
“Mỹ vẫn chưa tiết lộ vị trí chính xác, ý định di chuyển của tàu ngầm hạt nhân, liệu nó có nằm trong vùng đặc quyền kinh tế hay thậm chí là lãnh hải của quốc gia khác hay không, liệu nó có gây ra rò rỉ hạt nhân hay thiệt hại cho môi trường biển” - ông Uông nói.
“Những vấn đề này chưa bao giờ được giải thích rõ ràng, và vụ việc cho thấy Mỹ vô trách nhiệm như thế nào. Chúng tôi một lần nữa kêu gọi Mỹ trình bày chi tiết về vụ tai nạn và trả lời đầy đủ những lo ngại và nghi ngờ của các nước trong khu vực” – người phát ngôn nói thêm.
Ông Uông cũng kêu gọi Mỹ ngừng triển khai tàu chiến và máy bay quân sự để thực hiện "các hành động khiêu khích" trong khu vực.
Một nguồn tin thân cận với hải quân Trung Quốc cho biết Bắc Kinh đã biết về vị trí xảy ra vụ va chạm và mối quan tâm chính của họ là tàu USS Connecticut đang làm gì ở đó.
“Nó xảy ra trong một rãnh đại dương hẹp ở Biển Đông. Vì vậy, điều Trung Quốc lo lắng không phải là vật thể mà tàu USS Connecticut đâm phải, mà là những gì nó đã làm trước khi vụ tai nạn xảy ra” - nguồn tin cho biết.
Một số giả thuyết xung quanh vụ việc
South China Morning Post dẫn lời nhà quan sát quân sự Antony Wong Tong tại Macau mô tả đây là “một tai nạn hi hữu trong cả thời chiến và thời bình” khi tàu ngầm va chạm với một ngọn núi ngầm, song nói rằng vụ việc có thể liên quan vấn đề tốc độ.
Ông Wong lưu ý rằng một tàu ngầm khác của Mỹ đã đâm phải một ngọn núi ngầm khi đang di chuyển với tốc độ tối đa gần đảo Guam hồi năm 2005.
Theo chuyên gia về hải quân Li Jie tại Bắc Kinh, hải quân Mỹ điều các tàu ngầm đến dọc bờ biển của Trung Quốc để thu thập thông tin danh tính của các tàu hải quân Trung Quốc.
“Mỗi tàu, cả tàu nổi và tàu ngầm, đều có một thông tin danh tính duy nhất, giống như dấu vân tay của con người. Vì vậy, từ danh tính có được, Mỹ có thể tìm hiểu các hải đội của hải quân Trung Quốc, chiến thuật chiến đấu và các chi tiết khác" – ông Li nhận định.
Trong khi đó, ông Collin Koh - chuyên gia tại Trường nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam, Singapore (RSIS) - cho biết lỗi của con người “thường là nguyên nhân chính dẫn đến những rủi ro như vậy”.
“Đó có thể là một hành động sơ suất đơn giản, hoặc việc không tuân thủ các quy trình vận hành tiêu chuẩn, hoặc đánh giá sai tình hình hàng hải” - ông Koh nhận định.
"Những sai sót như vậy của con người vẫn xảy ra dù hiện có các công nghệ tinh vi được trang bị trên tàu ngầm hiện đại, nhất là đối với tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân" – chuyên gia này cho hay.
