Tờ South China Morning Post hôm 27-9 đưa tin quân đội Trung Quốc chỉ trích Anh có “tâm lý chủ nghĩa cơ hội làm xói mòn sự ổn định tại eo biển Đài Loan” trước thông tin một tàu chiến Anh thuộc nhóm tàu sân bay tấn công HMS Queen Elizabeth đi qua eo biển Đài Loan.
Tàu HMS Richmond. Ảnh: AFP
Trên tài khoản Twitter, HMS Richmond - một khinh hạm Type 23 của Hải quân Hoàng gia Anh - thông báo hôm 27-9 rằng con tàu này đang vượt qua eo biển Đài Loan khi trên đường tới thăm Việt Nam.
“Sau một thời gian bận rộn làm việc cùng với các đối tác và đồng minh ở biển Hoa Đông, chúng tôi hiện đang trên đường qua eo biển Đài Loan để thăm Việt Nam và Hải quân Việt Nam” - thông báo cho hay.
Đây là lần đầu tiên Hải quân Hoàng gia Anh thông báo công khai về việc điều tàu chiến đi qua eo biển Đài Loan.
Đáp trả động thái trên của Anh, người phát ngôn Chiến khu Đông bộ của quân đội Trung Quốc, Thượng tá Shi Yi, nói rằng tàu chiến Anh đi qua eo biển Đài Loan là “một sự phô trương công khai” nhằm tăng cường sự hiện diện quân sự của quốc gia này tại khu vực. Đồng thời cho biết Trung Quốc đã điều lực lượng không quân và hải quân để giám sát con tàu.
“Đây là một ý đồ xấu xa nhằm phá hoại hòa bình và ổn định của eo biển Đài Loan, bộc lộ hoàn toàn tâm lý chủ nghĩa cơ hội từ phía Anh” - Tượng tá Shi nói.
Trong khi đó, người đứng đầu Cơ quan quốc phòng Đài Loan Chiu Kuo-cheng không đưa ra bình luận trực tiếp về tàu Anh vượt qua eo biển Đài Loan.
“Khi tàu đi qua eo biển Đài Loan, chúng tôi sẽ nắm bắt được tình hình nhưng không can thiệp vào” - ông Chiu nói.
Bình luận về động thái hiếm có của Anh, cựu giảng viên tại Học viên hải quân Đài Loan Lu Li-shih nói rằng so với Mỹ và Nhật, quan hệ giữa Anh và Đài Loan là chưa gắn kết bằng, do vậy việc điều tàu HMS Richmond vượt qua eo biển Đài Loan càng trở nên quan trọng hơn.
“Việc này nhằm thể hiện cam kết chính trị của London đối với chính sách Đài Loan của Mỹ, cũng như nhằm làm nổi bật tầm quan trọng chiến lược của eo biển Đài Loan trong chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Washington” - cựu giảng viên này cho biết.
Ông Collin Koh, nhà phân tích an ninh hàng hải Trường Nghiên cứu Quốc tế S Rajaratnam của Singapore, cho biết việc quá cảnh của tàu HMS Richmond không chỉ thể hiện quan điểm chính trị của chính phủ Anh mà còn phù hợp với “việc bảo lưu biển cả được sử dụng cho mục đích hòa bình” theo luật pháp quốc tế.
“London đang thể hiện cam kết của mình đối với tự do hàng hải và đây chắc chắn cũng là lập trường chính trị và pháp lý phù hợp với Mỹ và các quốc gia cùng chí hướng khác” - ông Koh nói.
