Ngày 15-8, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres và Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergey Shoigu vừa có cuộc điện đàm bàn về tình hình an toàn tại nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia ở Ukraine, theo đài RT.
Theo thông tin từ Bộ Quốc phòng Nga, trong cuộc điện đàm, ông Shoigu và ông Guterres đã thảo luận về “các điều kiện để nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia được vận hành một cách an toàn”.
Tổng Thư ký LHQ tiếp tục kêu gọi Nga rút quân khỏi nhà máy
Trong khi ông Shoigu thảo luận về hoạt động an toàn của cơ sở và đưa ra thông tin cập nhật về các sự kiện diễn ra trên thực địa, ông Guterres kêu gọi Nga rút quân và thiết lập một khu phi quân sự xung quanh nhà máy, theo thông tin từ Điện Kremlin.
 |
| Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres. Ảnh: GETTY IMAGES |
Nằm ở TP Energodar (tỉnh Zaporizhia, Ukraine), Zaporizhzhia là nhà máy hạt nhân lớn nhất ở châu Âu. Nga kiểm soát cơ sở hạt nhân này hồi tháng 3, không lâu sau khi bắt đầu hoạt động quân sự ở Ukraine.
Thời gian gần đây, nhà máy liên tục bị pháo kích và tần suất gia tăng đáng ngại trong những tuần gần đây.
Moscow cáo buộc Ukraine pháo kích vào nhà máy, tố cáo các hoạt động này là "khủng bố hạt nhân". Trong khi đó, Kiev cáo buộc các lực lượng Nga đang nhắm mục tiêu vào nhà máy và sử dụng nhà máy này làm căn cứ để tấn công quân đội Ukraine.
Ngày 14-8, Liên minh châu Âu (EU) ra tuyên bố trong đó cáo buộc quân đội Nga tấn công nhà máy Zaporizhzhia, ngăn cản quá trình bảo trì an toàn của cơ sở hạt nhân này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova bác cáo buộc trên và nói rằng EU "nói dối trắng trợn".
Bà nói rằng "các cuộc tấn công vào nhà máy và Energodar là do các nhóm vũ trang Ukraine thực hiện theo lệnh của chính quyền Kiev" và điều này "là điều không thể phủ nhận".
Nga, LHQ mâu thuẫn nhau chuyện thanh sát nhà máy
Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho biết ông sẵn sàng dẫn đầu một phái bộ thanh sát viên đến nhà máy Zaporizhzhia "càng sớm càng tốt" đồng thời kêu gọi Nga và Ukraine hợp tác.
Tuy nhiên bà Zakharova cáo buộc Ukraine đang tung tin giả về tình hình bên trong nhà máy nhằm ngăn cản các thanh sát viên của IAEA tiếp cận cơ sở này.
Ngày 14-8, ông Vladimir Rogov - thành viên chính quyền quân sự - dân sự tỉnh Zaporizhia nói với RT rằng các quan chức Ukraine và Liên Hợp Quốc không muốn IAEA đến nhà máy Zaporizhzhia, vì nếu họ đến, họ sẽ biết rằng Kiev đã bắn phá nhà máy này. Trước đó, Nga đã kêu gọi Liên Hợp Quốc và IAEA can thiệp và buộc Ukraine ngừng bắn vào nhà máy.
Trong khi đó, theo hãng tin Reuters, ngày 15-8 người phát ngôn LHQ Stephane Dujarric khẳng định LHQ có khả năng hậu cần và an ninh để hỗ trợ các thanh sát viên IAEA tới nhà máy Zaporizhzhia, nhưng vướng các điều kiện từ phía Nga đưa ra.
"Ban Thư ký LHQ không có thẩm quyền ngăn chặn hoặc hủy bỏ bất kỳ hoạt động nào của IAEA" - ông Dujarric nói rõ.
Theo ông Dujarric, "trong khi liên hệ chặt chẽ với IAEA, Ban thư ký LHQ đã đánh giá rằng ở Ukraine có năng lực hậu cần và an ninh để có thể hỗ trợ bất kỳ phái bộ nào của IAEA tới nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia từ Kiev". Tuy nhiên ông cũng nói điều này phải được cả Nga và Ukraine đồng ý.
Ông Dujarric nói rằng phía Nga có quan điểm rằng việc thực hiện bất kỳ chuyến đi nào đến nhà máy Zaporizhzhia thông qua thủ đô Ukraine là quá nguy hiểm.
Trước đó, các hãng thông tấn Nga dẫn lời một quan chức ngoại giao cấp cao nói rằng không một phái đoàn nào như vậy có thể đi qua Kiev, theo đề xuất của LHQ.
“Hãy tưởng tượng việc đi qua Kiev có nghĩa là gì - nó có nghĩa là họ đến nhà máy hạt nhân thông qua chiến tuyến. Đây là một rủi ro rất lớn, vì các lực lượng vũ trang của Ukraine hoạt động không giống nhau" - hãng thông tấn RIA dẫn lời ông Igor Vishnevetsky, Phó cục trưởng Cục kiểm soát vũ khí và phổ biến vũ khí của Bộ Ngoại giao Nga.
Cũng theo ông Vishnevetsky, dù có đến nhà máy thì phái bộ thanh sát viên IAEA cũng không có nhiệm vụ giải quyết vấn đề "phi quân sự hóa" nhà máy theo yêu cầu của Kiev, hãng thông tấn Tass cho biết.
