Ngày 16-12 tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Barack Obama có cuộc họp báo đầu tiên sau các sự kiện Tổng thống đắc cử Donald Trump điện đàm với lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn và tuyên bố Mỹ không cần ràng buộc với chính sách “một Trung Quốc”. Theo Reuters, đây là cuộc họp báo cuối cùng của ông trong năm 2016.
Trong khi cho rằng việc xem xét lại chính sách “một Trung Quốc” là quyền của ông Trump, Tổng thống Obama cũng cảnh báo ông Trump cần cẩn trọng vì việc này có thể sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng trong quan hệ Mỹ-Trung.
“Với Trung Quốc, Đài Loan là một vấn đề quan trọng. Ý tưởng "một Trung Quốc" nằm trong sâu trong nhận thức rằng đó là một đất nước và nếu ông muốn xáo trộn điều này, ông cần phải nghĩ đến những hậu quả của nó” -Reuters dẫn lời Tổng thống Obama trong cuộc họp báo.
Tổng thống Obama họp báo tại Nhà Trắng ngày 16-12. Ảnh: REUTERS
Tổng thống Obama nhấn mạnh với chính sách “một Trung Quốc”, Trung Quốc công nhận Đài Loan là một thực thể tuy thuộc về mình nhưng hoạt động độc lập. Trong khi đó Đài Loan cũng đồng ý với một số quyền tự trị, Đài Loan sẽ không tuyên bố độc lập.
“Hiện trạng này dù không hoàn toàn thỏa mãn cho bất kỳ bên liên quan nào nhưng đã giữ được hòa bình và cho phép người Đài Loan phát triển kinh tế một cách rất thành công và có quyền tự quyết định cao”.
Tổng thống Obama cảnh báo Trung Quốc sẽ không phản ứng nhẹ nhàng với việc Mỹ thay đổi chính sách về Đài Loan.
“Trung Quốc sẽ không phản ứng theo cách mà họ đã phản ứng ở nhiều vấn đề. Họ thậm chí sẽ không phản ứng theo cách họ đã phản ứng quanh vấn đề biển Đông - nơi chúng ta đã có rất nhiều căng thẳng. Vấn đề này là trung tâm, là cách họ nhìn nhận chính mình. Và phản ứng của họ sẽ rất nghiêm trọng.
Có lẽ không có quan hệ song phương nào lại mang nhiều ý nghĩa quan trọng... và cũng có nguy cơ, nếu quan hệ này gãy đổ hay đi vào tình trạng xung đột toàn diện thì sẽ tồi tệ hơn với tất cả mọi người” - Tổng thống Obama nói về quan hệ Mỹ-Trung.
Tổng thống Obama cho biết ông đã từng khuyên ông Trump rằng chính sách đối ngoại cần phải được thực hiện một cách có hệ thống, thận trọng và có chủ hướng.
Phía Trung Quốc đã chính thức gửi công hàm ngoại giao đến Mỹ phản đối việc ông Trump điện đàm với bà Thái Anh Văn ngày 2-12. Đây là cuộc điện đàm đầu tiên giữa một tổng thống đắc cử Mỹ và một lãnh đạo Đài Loan kể từ khi Tổng thống Mỹ Jimmy Carter cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan, công nhận Đài Loan là một phần của “một Trung Quốc” năm 1979.
Vài ngày sau, ông Trump còn tuyên bố trên truyền thông Mỹ là ông thấy Mỹ không nhất thiết phải ràng buộc với chính sách “một Trung Quốc”.
