Theo kênh Al Jazeera, các nhân viên cứu trợ và các nhà hoạt động đã cảnh báo một “thảm họa chưa từng có” đang diễn ra ở tỉnh Idlib, tây bắc Syria khi lực lượng chính phủ được quân đội Nga và lực lượng dân quân Iran hỗ trợ mở cuộc tấn công toàn diện vào các khu vực do phe đối lập kiểm soát tại đây.
Tình hình tệ hơn gấp 20 lần hồi năm ngoái
Nhân viên nhân đạo địa phương ngày 9-2 nói rằng những điều kiện xấu đi nhanh chóng trong hai tuần qua đã khiến họ phải vật lộn đối phó với một lượng lớn người tị nạn kéo về phía bắc và tây tỉnh Idlib và tỉnh Aleppo.
Người tị nạn Syria chạy khỏi Idlib vây quanh một đám lửa ở Afrin, Syria. Ảnh: REUTERS
“Tình hình tệ hơn gấp 20 lần so với năm ngoái. Năm ngoái, chúng tôi chứng kiến 1,2 triệu người di tản ở tây bắc Syria” - ông Obaida Dandoush làm việc cho tổ chức phi chính phủ Cứu trợ và phát triển Syria cho biết.
Kể từ mùa hè năm 2018, lực lượng chính phủ Syria đã đẩy mạnh tái chiếm tỉnh Idlib - địa bàn hoạt động cuối cùng của phe nổi dậy ở Syria và là nơi sinh sống của hơn 3 triệu người.
Theo Liên Hiệp Quốc, khoảng 586.000 người chủ yếu là phụ nữ và trẻ em buộc di tản kể từ lần leo thang mới nhất của cuộc chiến ở khu vực hồi tháng 12-2019.
Chỉ tính riêng từ ngày 26-1 tới 2-2, khoảng 200.000 người buộc rời bỏ nhà cửa và Liên Hiệp Quốc cảnh báo rằng các cuộc tấn công trên bộ và trên không ở Idlib đang gây ra làn sóng người tị nạn khổng lồ và sự thất bại lớn của đời sống dân sinh.
Thiếu hụt nghiêm trọng
Cho đến nay, phản ứng nhân đạo tại khu vực không đáp ứng được những yêu cầu của người di tản cộng thêm điều kiện thời tiết khắc nghiệt khiến tình hình khó khăn hơn.
Ông Saeed Ezz al-Din, một nhân viên truyền thông của tổ chức nhân đạo IHH của Thổ Nhĩ kỳ, nói với kênh Al-Jazeera rằng những nhu yếu phẩm cơ bản, gồm gạo, nước sạch, thuốc men, quần áo ấm, nhiên liệu và lều bạt thiếu hụt nghiêm trọng.
Ông Al-Din cũng nói thêm rất nhiều người chết, trong đó có trẻ em, do nhiệt độ thấp.
“Nhà ở tạm thời là cần kíp bởi không đủ không gian trong các khu trại hiện tại để tiếp nhận những người mới đến” - ông Al-Din nói thêm rằng IHH là một số nhóm người Thổ Nhĩ Kỳ đang làm việc để mở những khu trại mới có thể làm chỗ ở cho hàng vạn người.
Ông Habib Khashouf, thành viên của hiệp hội các bác sĩ ở Idlib, cũng xác nhận rằng những người bị thay đổi nơi sinh sống trong nước (internally displaced persons - IDP) buộc phải ngủ trong cảnh màn trời chiếu đất.
Theo vị bác sĩ này, hơn 2.000 gia đình đã kéo vào khu vực Jisr al-Shughour ở phía tây tỉnh Idlib nhưng không tìm được hỗ trợ về thực phẩm hoặc nơi trú ẩn từ bất cứ tổ chức lớn nào ở đó.
Quân chính phủ Syria tiến vào làng Tel-Sultan, tỉnh Idlib hôm 5-2. Ảnh: SANA
Hoạt động viện trợ tới một số khu trại trong khu vực đã chấm dứt thậm chí trước khi nổ ra làn sóng người tị nạn mới do nhiều tổ chức quốc tế dần dần rút khỏi Syria trong những năm gần đây, theo ông Khashouf.
Theo ông Dandoush của tổ chức Cứu trợ và Phát triển Syria, việc thiếu viện trợ nhân đạo đang đe dọa mạng sống người Syria. Nếu dòng viện trợ không khôi phục ở tây bắc Syria, ông Dandoush lo ngại khu vực sẽ chứng kiến một nạn đói có quy mô tương tự như ở Yemen mà Liên Hiệp Quốc mô tả là khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất thế giới.
“Tình hình quá xấu, giống Ngày phán quyết”
Nói với kênh Al-Jazeera, những người tị nạn cũng xác nhận rằng họ đã không nhận được bất kỳ viện trợ nào từ các tổ chức nhân đạo.
Sara, một góa phụ 38 tuổi và là mẹ của năm người con cho biết bà buộc chạy tới phía bắc từ thị trấn Saraqeb trước khi chính phủ Syria chiếm nơi đây. Khi đến Aqrabat, một ngôi làng được vây quanh là các trại tị nạn ở biên giới Syria - Thổ Nhĩ Kỳ, bà không tìm được nơi trú ẩn.
“Tôi chỉ có thể đặt một số tấm thảm xuống dưới đống bùn chỗ tán cây mà ngủ” - bà Sara kể. Bà cũng giống nhiều người khác ở tây bắc Syria buộc rời bỏ nhà cửa nhiều lần trong năm 1,5 năm qua.
Cuối cùng, bà Sara đã tìm được một chỗ trú ẩn cùng với gia đình người chị và hiện tại bà ở chung với hơn 20 người trong hai phòng trống không. Tiền thuê hằng tháng của họ là 160.000 lira (150 USD) - một số tiền không phải dễ dàng xoay sở được với gia đình bà Sara.
Bà Sara nói rằng bà không nhìn thấy các tổ chức địa phương hay nước ngoài nào phân phát thực phẩm hay loại viện trợ nào khác trong khu vực. Bà đã cố gắng mua bánh mì cho con khi giá một túi bánh mì gồm 10 cái lên tới 450 lira (0,5 USD), so với năm trước bà chỉ trả 15 lira cho cùng lượng bánh mì như vậy.
Lạm phát tăng vọt của đồng lira và cuộc chiến đang diễn ra đã khiến tất cả mặt hàng cơ bản tăng giá mạnh trên khắp Syria.
Gas dùng để nấu ăn và sưởi ấm cũng trở nên xa xỉ với gia đình bà Sara. Một bình gas hiện tại được bán với giá 13.500 lira (13 USD). Vì vậy, để nấu ăn, họ đốt tất cả loại gỗ nào họ có thể tìm thấy. Nước uống cũng trở nên khó tìm, trong khi trái cây, rau củ là những thứ họ chỉ có thể mơ ước, bà Sara kể.
“Tôi tiếp tục chỉ vì những đứa con. Tình hình quá tệ, giống như Ngày phán quyết” - bà Sara nói.
