Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) vừa công bố báo cáo kinh tế vĩ mô quý IV-2015. Theo đó, cơ quan này cho rằng thị trường ngoại hối diễn biến tương đối ổn định trong nửa đầu quý IV-2015, tỉ giá tại các Ngân hàng thương mại (NHTM) và thị trường tự do đều hạ nhiệt so với thời điểm Trung Quốc phá giá đồng Nhân dân tệ. Tuy nhiên, nhu cầu ngoại tệ tăng cao vào cuối năm khiến sức ép tăng tỉ giá quay trở lại. Giá USD niêm yết tại các NHTM liên tục ở mức sát trần trong tháng 12-2015.
Trước đó, ngày 31-12-2015, NHNN đã ban hành Quyết định số 2730 về việc công bố tỉ giá tham chiểu của đồng Việt Nam với USD hàng ngày, thay cho tỉ giá liên ngân hàng cố định trước đây. VEPR đánh giá việc cơ quan điều hành chuyển sang cơ chế tỉ giá thả nổi có quản lý là thực hiện một bước tiến đáng kể trong việc thay đổi chính sách điều hành theo hướng thị trường hơn. Theo đó, những tín hiệu thị trường sẽ được phản ánh vào tỉ giá tham chiếu. “NHNN đã tương đối thành công khi dỡ bỏ cơ chế tỉ giá cố định mà không gây ra những biến động lớn. Cơ chế điều hành tỉ giá mới phù hợp với những đặc tính của thị trường Việt Nam”- VEPR đánh giá.
VEPR dự báo, thị trường ngoại hối trong năm 2016 tiềm ẩn những yếu tố rủi ro ngoại sinh, đáng kể nhất là nguy cơ khủng hoảng phát sinh từ các thị trường mới nổi. Tuy nhiên các yếu tố quan trọng hỗ trợ sự ổn định của tỉ giá đều tương đối tích cực. Trung Quốc đang ghi nhận những tín hiệu tương đối tích cực từ khu vực tiêu dùng và dịch vụ, sẽ có nhiều động lực kiểm soát biên độ mất giá của đồng Nhân dân tệ ở mức vừa phải, dưới 5%.
Trong khi đó, Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) cũng đang trong quá trình tăng lãi suất khiến đồng USD mạnh lên sẽ gây sức ép lên tỉ giá trong nước. Tuy nhiên, với việc FED chưa thực hiện giảm quy mô tài sản nắm giữ, thanh khoản tại các thị trường đang phát triển chưa bị ảnh hưởng thật sự mạnh mẽ.
Bên cạnh đó, dòng vốn đầu tư vào nội địa đang có dấu hiệu khả quan sau khi đàm phán TPP được hoàn thành và làn sóng dịch chuyển sản xuất từ Trung Quốc đang diễn ra mạnh mẽ. VEPR kỳ vọng tỉ giá sẽ không chứng kiến những cú sốc lớn như trong năm 2015, và biến động khoảng 3-4% trong năm 2016.
