Trưa 20-5, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng dự hội nghị thượng đỉnh tại Hội trường Phúc Kiến, Đại lễ đường Nhân dân (thủ đô Bắc Kinh).

Những kết quả nổi bật

Sau hội đàm, hai nhà lãnh đạo ký tuyên bố chung về việc tăng cường sự phối hợp chiến lược toàn diện và làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước, đồng thời chứng kiến lễ ký khoảng 20 văn kiện liên chính phủ, theo đài CCTV.

Chia sẻ với báo giới sau hội đàm, ông Tập mô tả cuộc gặp với ông Putin là “sâu sắc, hữu nghị và hiệu quả”, nhấn mạnh hai bên đã trao đổi chiến lược về nhiều vấn đề lớn. Ông cho biết đây là chuyến thăm Trung Quốc lần thứ 25 của ông Putin, phản ánh “tính chất đặc biệt và ở tầm cao” của quan hệ Trung - Nga.

Theo ông Tập, quan hệ hai nước hiện ở mức cao nhất trong lịch sử, trở thành “hình mẫu” cho kiểu quan hệ mới giữa các cường quốc. Ông khẳng định trong 30 năm qua quan hệ Trung - Nga đã “vượt qua thử thách và phát triển theo thời đại”, đồng thời duy trì nguyên tắc “không liên minh, không đối đầu, không nhằm vào bên thứ ba”.

Là hai ủy viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và các cường quốc trên thế giới, ông Tập cho rằng Trung Quốc và Nga cần nhìn nhận quan hệ song phương từ góc độ chiến lược và dài hạn, thúc đẩy phát triển và phục hưng đất nước thông qua phối hợp chiến lược toàn diện chất lượng cao hơn, đồng thời góp phần xây dựng hệ thống quản trị toàn cầu “công bằng và hợp lý hơn”.

Về phần mình, ông Putin khẳng định quan hệ Trung-Nga đang ở mức chưa từng có, gọi đây là mối quan hệ “tự chủ”, không phụ thuộc vào tình hình quốc tế hiện tại và là hình mẫu cho thế giới.

Theo ông Putin, hai bên đã rà soát toàn diện hợp tác song phương và ký nhiều văn kiện liên chính phủ. Nga cũng sẵn sàng bảo đảm nguồn cung ổn định dầu mỏ, khí đốt và than đá cho thị trường Trung Quốc.

Người đứng đầu Điện Kremlin cho biết các doanh nghiệp công nghệ cao đang đóng góp lớn vào thương mại song phương, trong khi giao dịch giữa hai nước ngày càng sử dụng đồng rup và nhân dân tệ. Hai bên cũng thúc đẩy hợp tác về khoáng sản chiến lược, công nghệ xanh, năng lượng tái tạo, dược phẩm, hàng không, vũ trụ và khoa học.

Ông Putin nhấn mạnh giao lưu nhân văn là một trụ cột quan trọng của quan hệ song phương, đồng thời cho biết Moscow và Bắc Kinh đang phối hợp chặt chẽ trong các cơ chế đa phương như Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) và Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS), hướng tới xây dựng “một đại không gian hợp tác Á - Âu”.

Nga hiện đứng ở vị trí cao nhất trong hệ thống quan hệ đối tác ngoại giao của Trung Quốc. Bắc Kinh định nghĩa quan hệ với Moscow là “Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện trong kỷ nguyên mới”, đặc trưng bởi “hợp tác trên mọi lĩnh vực, bao gồm cả quốc tế, quân sự và phát triển công nghệ”.

Tuyên bố chung có gì?

Tuyên bố chung giữa Trung Quốc và Nga đề cập nhiều nội dung đáng chú ý về quân sự, hạ tầng, không gian, Bắc Cực và an ninh quốc tế. Tuyên bố chung được Điện Kremlin đăng bằng tiếng Nga, sau đó được hãng thông tấn TASS và tờ South China Morning Post dịch và đăng lại.

Về quốc phòng, hai bên tuyên bố sẽ tăng cường “tình hữu nghị truyền thống” giữa quân đội hai nước, mở rộng các cuộc tập trận chung, tuần tra trên không và trên biển, đồng thời nâng cao phối hợp trong các cơ chế song phương và đa phương nhằm đối phó các thách thức an ninh.

Trong lĩnh vực vận tải và logistics, Moscow và Bắc Kinh cam kết thúc đẩy lưu lượng hàng hóa qua Tuyến hàng hải phương Bắc, hỗ trợ vận tải đường sắt, đường bộ và đường biển từ Trung Quốc sang châu Âu qua lãnh thổ Nga. Hai nước cũng nhất trí tăng vận tải hàng hóa bằng đường sắt và phối hợp phát triển hạ tầng tại các cửa khẩu biên giới.

Về hợp tác không gian, Nga và Trung Quốc cho biết sẽ thúc đẩy các dự án thực tiễn, bao gồm hợp tác xây dựng Trạm nghiên cứu Mặt trăng quốc tế. Hai bên cũng tăng cường phối hợp giữa hệ thống định vị vệ tinh GLONASS và BeiDou.

Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng, hai nước còn cam kết tăng cường phối hợp bảo vệ công dân ở nước ngoài, bao gồm trao đổi thông tin an ninh, hỗ trợ sơ tán trong trường hợp xung đột, bất ổn chính trị hoặc thiên tai tại nước thứ ba.

Về tên lửa hạt nhân, Nga và Trung Quốc bày tỏ lo ngại trước việc một số quốc gia triển khai tên lửa tầm trung và tầm ngắn trên bộ ở nước ngoài.

Liên quan bán đảo Triều Tiên, hai nước phản đối các biện pháp trừng phạt kinh tế và sức ép nhằm vào Bình Nhưỡng, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục thúc đẩy giải pháp chính trị cho khu vực và đóng vai trò “mang tính xây dựng” trong việc thiết lập cơ chế hòa bình lâu dài ở Đông Bắc Á.

Tuyên bố cũng nhấn mạnh Nga và Trung Quốc phản đối mọi biện pháp trừng phạt đơn phương không được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc phê chuẩn. Hai bên tái khẳng định nguyên tắc cấm đe dọa hoặc sử dụng vũ lực theo Hiến chương Liên Hợp Quốc, đồng thời lên án các cuộc can thiệp quân sự đơn phương.

Ngoài ra, Moscow và Bắc Kinh bày tỏ quan ngại về việc Washington và các đồng minh “quân sự hóa” các khu vực vĩ độ cao, đặc biệt là Bắc Cực. Hai nước khẳng định mong muốn duy trì Bắc Cực là khu vực “hòa bình, ổn định và có mức độ căng thẳng quân sự - chính trị thấp”, đồng thời ủng hộ hợp tác thông qua Hội đồng Bắc Cực.

Tiếp tục thể hiện lập trường phản đối chủ nghĩa can thiệp, Trung Quốc và Nga bày tỏ lo ngại về các hành động đơn phương gây cản trở vận tải quốc tế, đe dọa tính toàn vẹn của chuỗi cung ứng toàn cầu và thương mại hàng hải. Bắc Kinh và Moscow cũng kêu gọi chấm dứt can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác và phản đối việc kích động đối đầu giữa các khối.