Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của thủ tướng Úc từ khi giữ chức thủ tướng vào tháng 9-2015. Phái đoàn Úc đến Thượng Hải ngày 14-4 và hôm sau sẽ đến Bắc Kinh.
Báo cho biết tại cuộc hội đàm với các nhà lãnh đạo Trung Quốc ở Bắc Kinh, Thủ tướng Malcolm Turnbull sẽ cảnh báo hành động của Trung Quốc ở biển Đông có nguy cơ gây phương hại đến các mối quan hệ quốc tế và kinh tế của Trung Quốc. Ông sẽ hối thúc Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường hàn gắn lại quan hệ với các nước láng giềng vốn dĩ căng thẳng do Bắc Kinh bồi đắp, xây đảo nhân tạo và quân sự hóa ở biển Đông.
Chuyến thăm Bắc Kinh của thủ tướng Úc diễn ra vào lúc Tòa Trọng tài thường trực La Haye chuẩn bị đưa ra phán quyết về vụ Philippines kiện “đường chín đoạn” của Trung Quốc. Phần lớn các nhà quan sát đều dự báo tòa sẽ phán quyết hoạt động của Trung Quốc ở biển Đông là vi phạm Công ước LHQ về Luật Biển.
Báo Wall Street Journal cho rằng bên cạnh gây sức ép ngoại giao với Bắc Kinh, thủ tướng Úc sẽ nỗ lực đào sâu quan hệ kinh tế với Trung Quốc, đối tác lớn nhất và nhà đầu tư thương mại nặng ký nhất của Úc. Ông đã từng có kinh nghiệm ở Trung Quốc với tư cách nhà doanh nghiệp và chủ ngân hàng. Do đó, tháp tùng theo ông trong chuyến đi lần này là phái đoàn 1.000 chủ doanh nghiệp Úc.
Tuy nhiên, chuyên gia Hugh White ở ĐH Quốc gia Úc nhận xét, lợi ích thương mại đối với Úc sẽ không ảnh hưởng nhiều định hướng của Trung Quốc về các ưu tiên chiến lược. Trong khi đó, đài truyền hình ABC (Úc) ghi nhận cuối tuần trước, những người đứng đầu cộng đồng Hoa kiều tại Úc đã tổ chức họp mặt để vận động Hoa kiều bảo vệ cho cái gọi là “quyền chủ quyền của Trung Quốc” ở biển Đông và bài bác phán quyết của Tòa Trọng tài thường trực.
TS Carlyle Thayer thuộc ĐH New South Wales (Úc) nhận định ông không hề ngạc nhiên về giọng điệu và ngôn ngữ được sử dụng trong cuộc trao đổi của cộng đồng Hoa kiều tại Úc. Ông nói: “Bản chất của các diễn đàn kiểu này nhằm khơi dậy chủ nghĩa dân tộc cực đoan có nguy cơ kích động căng thẳng trong cộng đồng”. Theo ông, các cuộc vận động hành lang ngày càng gia tăng của cộng đồng Hoa kiều chỉ nhằm gây sức ép với thủ tướng Úc và chính phủ Úc cần phải làm cho họ hạ giọng.
