Đó là khẳng định của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2010-2020 diễn ra ngày 19-10 tại Nam Định.

Thủ tướng cho biết thực hiện nghị quyết của Đảng, Chính phủ đã ban hành Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2010-2020 triển khai trên toàn bộ vùng nông thôn Việt Nam, gồm 9.000 xã, 664 huyện của 63 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020. Ảnh: VGP

Chương trình đòi hỏi nguồn lực khổng lồ nhưng chúng ta ban hành chương trình này vào thời điểm khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế khu vực và thế giới. “Tiền bạc năm năm đầu khó khăn lắm, huy động từ ngân sách nhà nước ít lắm nhưng chúng ta không nản chí, cả hệ thống chính trị vẫn quyết tâm thực hiện chương trình” - Thủ tướng chia sẻ.

Nhìn lại chín năm qua, theo Thủ tướng, có thể thấy đây là chương trình rất trúng, rất đúng, đi vào lòng người, khai thác được sức mạnh tổng thể của cả hệ thống chính trị kết hợp sức mạnh của từng người dân, tạo nên thành tích to lớn, toàn diện, lịch sử. 

Trong chín năm đã huy động được nguồn lực lớn, đến 2,4 triệu tỉ đồng, trung bình mỗi năm huy động tương đương 10 tỉ USD cho phát triển các thiết chế hạ tầng sản xuất, đời sống, văn hóa, xã hội. Chính vì thế bộ mặt nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thay đổi đáng kể, xanh hơn, sạch hơn, đẹp hơn, nhiều nơi thay đổi đến ngỡ ngàng.

"Nếu so với mốc thực hiện Nghị quyết 26 từ năm 2009, thu nhập lúc đó là 9,7 triệu đồng/người, cuối năm 2018 chúng ta đã đạt 35,9 triệu đồng/người, tăng 3,7 lần. Tỉ lệ hộ nghèo giảm từ 19% năm 2009 xuống còn trên 4% hộ nghèo vào cuối năm nay. Chúng ta đã vượt kế hoạch đề ra và sớm hơn một năm rưỡi so với Nghị quyết 26” - Thủ tướng nói. 

"Con đường hoa xanh sạch đẹp" là hình ảnh thường thấy tại tỉnh Nam Định, một trong hai tỉnh có 100% các huyện đạt chuẩn hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới đầu tiên của cả nước. Ảnh: AH

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu to lớn đã đạt được, Thủ tướng cũng nêu ra những điểm tồn tại cần rút kinh nghiệm, từ đó đưa ra phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tiếp theo.

Đó là cần tiếp tục coi nông nghiệp, nông dân, nông thôn là thế mạnh. Trong 5 năm tới, nhóm đã hoàn thành 19 chỉ tiêu giai đoạn 2010-2020 cần phải có mục tiêu cao hơn cả về sản xuất, đời sống, môi trường, đặc biệt là hoàn thiện hạ tầng. Đặc biệt là phải tập trung lo văn hóa, chống tệ nạn xã hội, xây dựng văn hóa nông thôn. Còn nhóm gần 50% số xã chưa đạt 19 tiêu chí thì phải dồn sức để hoàn thành tích cực hơn.

"Chúng ta phấn đấu đến 2025 có 75% số xã đạt chuẩn NTM, trong đó có ít nhất 20% số xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu, 50% số huyện, thị xã đạt chuẩn hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM, trong đó có 10% được công nhận huyện, thị xã nông thôn kiểu mẫu; có ít nhất chín tỉnh được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM, đặc biệt chất lượng cuộc sống của cư dân nông thôn được nâng cao, thu nhập bình quân tăng ít nhất 1,8 lần so với năm 2020" - Thủ tướng yêu cầu.

Để làm được điều này, Thủ tướng yêu cầu các địa phương không được chủ quan, thỏa mãn với những kết quả ban đầu đã đạt được, phải luôn nhất quán quan điểm xây dựng NTM chỉ có điểm đầu, chưa và không có điểm kết thúc. Tiếp tục hoàn thiện, đảm bảo thống nhất các cấp để có được đội ngũ cán bộ chuyên tập trung cho sự tham mưu, chỉ đạo. Hoàn thiện bộ tiêu chí theo hướng tạo khung khổ định hướng để các địa phương phát huy tính chủ động sáng tạo cao nhất, để đạt kết quả tốt nhất. 

Theo Ban chỉ đạo Trung ương các chương trình mục tiêu quốc gia, tới nay cả nước đã có 4.665 xã (52,4%) được công nhận đạt chuẩn NTM; tám tỉnh, thành phố đã có 100% số xã được công nhận đạt chuẩn NTM (Nam Định, Hà Nam, Hưng Yên, Thái Bình, Đà Nẵng, Đồng Nai, Bình Dương và Cần Thơ); 109 đơn vị cấp huyện của 41 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được Thủ tướng Chính phủ công nhận đạt chuẩn NTM; chương trình hoàn thành trước gần hai năm so với chỉ tiêu Đảng, Quốc hội giao.

Tính chung trong cả chín năm qua, cả nước đã huy động được hơn 2.400.000 tỉ đồng (tương đương khoảng 110 tỉ USD). Trong đó, ngân sách nhà nước các cấp hỗ trợ trực tiếp cho chương trình là gần 320.000 tỉ đồng.