Vụ việc xảy ra từ hơn 150 năm trước, khi các công nhân da trắng tiến hành xây dựng một con đường trên lãnh thổ của người Tsilhqot’in mà không có sự cho phép. Chính quyền thuộc địa cam kết sẽ tổ chức các cuộc đàm phán hữu nghị, tuy nhiên khi các tộc trưởng người Tsilhqot’in đến tham gia thì họ bị bắt và hành quyết.
Trong một tuyên bố trước Hạ nghị viện, thủ tướng Trudeau đã bày tỏ "sự hối tiếc sâu sắc" của chính phủ về vụ việc. Ông nói: "Chúng ta phải sửa chữa những sai lầm trong quá khứ. Chúng tôi vô cùng hối tiếc".
Thủ tướng Canada, Justin Trudeau phát biểu trước Hạ nghị viện tại Ottawa, Ontario. Ảnh: THE GUARDIAN
Trước khi vụ hành quyết diễn ra, 14 công nhân da trắng đã bị sát hại vì tiến vào lãnh thổ của người Tsilhqot’in mà không có sự cho phép.
“Những chiến sĩ của chúng tôi đã bảo vệ phụ nữ, trẻ em và đất đai của chúng tôi. Muốn tiến vào lãnh thổ của người Tsilhqot’in, bạn phải có sự cho phép của người Tsilhqot’in”, tộc trưởng Joe Alphonse nói trong một đoạn video được đăng tải trên Facebook.
Sau khi nhận được lời cam kết hữu nghị, năm tộc trưởng đã đến gặp chính quyền thuộc địa, tuy nhiên họ lại bị bắt giữ, tuyên án và hành quyết tại TP Quesnel. Một năm sau đó, một tộc trưởng khác cũng bị treo cổ tại TP New Westminister.
Năm 1993, chính quyền British Columbia đã đặt một tấm bia tưởng niệm tại địa điểm xảy ra các vụ hành quyết. Trong năm 2014, bà Christy Clark, tỉnh trưởng British Columbia cũng chính thức tuyên bố minh oan cho các tộc trưởng.
Chính quyền ông Trudeau đưa ra tuyên bố này trong bối cảnh mối quan hệ giữa chính quyền với người Tsilhqot’in ngày càng căng thẳng.
Năm 2014, người Tsilhqot’in đã giành chiến thắng trước chính quyền British Columbia khi tòa án tối cao Canada trao cho họ quyền sở hữu một vùng đất rộng lớn. Đầy là vùng đất mà chính quyền bang British Columbia dự định sử dụng để khai thác gỗ.
“Điều đầu tiên cần làm là giải oan cho các tộc trưởng của chúng tôi. Sau đó chúng tôi sẽ nỗ lực để giành lại những vùng đất của mình như khi chưa có người châu Âu đặt chân tới. Hiện là lúc Canada nên bắt đầu hành động. Đã đến lúc phải giải quyết chuyện này. Đã đến lúc chúng ta phải hành động vì một Canada tốt đẹp hơn” - tộc trưởng Joe Alphonse nói.
