Không thay đổi thái độ
Thỏa thuận hạt nhân này đã kéo theo nhiều lời ca ngợi từ mọi người trên khắp đường phố Tehran khi nhiều người Iran dự đoán rằng thỏa thuận sẽ cho phép nền kinh tế bị cấm vận nhiều năm của nước này sẽ có cơ hội ổn định và làm cho cuộc sống người dân dễ dàng hơn.
Tuy nhiên ông Khamenei, lãnh tụ tối cao nhà nước Iran đã bác bỏ các suy đoán rằng thỏa thuận sẽ dẫn đến một sự xích lại gần hơn với Hoa Kỳ.
"Chúng tôi đã nhiều lần nói rằng chúng tôi không đàm phán với Mỹ về các vấn đề khu vực và quốc tế, thậm chí các vấn đề song phương. Và chỉ có một số trường hợp ngoại lệ như thỏa thuận chương trình hạt nhân lần này mà chúng tôi đã đàm phán với Mỹ để phục vụ lợi ích của chúng tôi", ông nói.
Lãnh đạo tối cao Iran ông Ayatollah Ali Khamenei (ảnh: Reuters)
Ông nói trong một bài phát biểu tại một nhà thờ Hồi giáo Tehran, "Chúng tôi sẽ không bao giờ ngừng hỗ trợ bạn bè trong khu vực và người dân Palestine, Yemen, Syria, Iraq, Bahrain và Lebanon. Ngay cả sau thỏa thuận này, chính sách của chúng tôi đối với nước Mỹ kiêu ngạo vẫn sẽ không thay đổi".
Được biết, một số quốc gia vùng Vịnh Ả Rập từ lâu đã cáo buộc Tehran vì sự can thiệp, cáo buộc hỗ trợ tài chính hoặc hỗ trợ vũ trang cho các phong trào chính trị tại các quốc gia bao gồm Bahrain, Yemen và Lebanon. Tuy nhiên, Iran đã phủ nhận sự can thiệp và cam kết hỗ trợ cho chính phủ Syria và Iraq để chống lại quân nổi dậy thuộc các nhóm vũ trang Sunni.
Iran: “Ngoại giao thực dụng”
Sau cuộc gọi với người đứng đầu Qatar thuộc các quốc gia vùng Vịnh Ả Rập hôm 18-07, ông Rouhani cho biết thỏa thuận hạt nhân sẽ cải thiện quan hệ của Iran với các nước láng giềng. Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã đưa ra một giọng điều hòa hoãn hơn so với ông Khamenei.
"Không nghi ngờ gì nữa, thỏa thuận sẽ giúp mối quan hệ giữa Iran với các nước láng giềng gần gũi hơn, đặc biệt là Qatar," Rouhani cho biết trên Twitter.
Theo thỏa thuận đạt được hôm 14-07, lệnh trừng phạt sẽ dần được xóa bỏ khi Iran chấp nhận sự hạn chế lâu dài về một chương trình hạt nhân của nước này mà phương Tây đã nghi ngờ là nhằm tạo ra một quả bom hạt nhân. Iran đã phủ nhận việc tạo ra một quả bom hạt nhân như thế
Rouhani có một cách tiếp cận thực dụng hơn đối với ngoại giao. Ông ca ngợi thỏa thuận này là một "thắng lợi chính trị, kỹ thuật và pháp lý" cho Iran và đã nhấn mạnh rằng "không có thỏa thuận nào là 100 phần trăm". Ông Khamenei, tuy nhiên, đã quyết định có một lập trường thận trọng hơn và xem xét liệu các "đường màu đỏ" đã bị vi phạm.
Nhà lãnh đạo tối cao này cho biết hôm 18-07 rằng ông muốn các chính trị gia người Iran kiểm tra thỏa thuận để đảm bảo lợi ích quốc gia đã được bảo đảm vì Iran sẽ không cho phép sự phá vỡ các nguyên tắc cách mạng hoặc khả năng phòng thủ của mình.
Nhưng những nhận xét của ông đã không làm sáng tỏ các thủ tục của Iran về việc phê chuẩn hiệp ước này, mà không có ở bất cứ chi tiết nào
Bộ trưởng Ngoại giao Mohammad Javad Zarif sẽ trình bày trước quốc hội vào ngày 21-07 tới và thỏa thuận cũng sẽ được kiểm tra bởi Hội đồng An ninh Quốc gia, cơ quan an ninh cao nhất của Iran
Sự hồ nghi
Trong một thông điệp gửi tới các nước Hồi giáo, Zarif lặp lại lập trường ngoại giao của ông Rouhani rằng: "Bằng việc giải quyết cuộc khủng hoảng nhân tạo về chương trình hạt nhân của mình về mặt ngoại giao, một cơ hội mới cho sự hợp tác khu vực và quốc tế đã mở ra"
Iran xem chương trình hạt nhân nước này là một biểu tượng của sức mạnh và động lực quốc gia khi đối mặt với những gì mà họ coi là những thập kỷ của sự thù địch từ các nước phương Tây mà phản đối cuộc cách mạng Hồi giáo của nước này hồi năm 1979.
Nhận xét của ông Khamenei toát ra một sự hồ nghi về các ý định của Mỹ. Ông cho biết các đời tổng thống Mỹ đều đã liên tiếp tìm được sự "đầu hàng" của Iran, và tuyên bố rằng nếu chiến tranh nổ ra Mỹ sẽ chịu sự tồi tệ nhất.
Sau đó, ông ca ngợi các nhà đàm phán của Iran đã bàn thảo hiệp ước trong cuộc đàm phán ở Vienna.
"Trong các cuộc đàm phán hạt nhân, chúng ta đã thấy được sự không trung thực của người Mỹ hơn và hơn", ông Khamenei nói trong cuộc họp với các quan chức cấp cao của Iran và đại sứ từ nhiều nước Hồi giáo, theo trang web chính thức Iran cho biết.
"Nhưng may mắn thay các quan chức của chúng ta đã chiến đấu chống lại và trong một số trường hợp cho thấy những phản ứng mang tính cách mạng."
