Ngày 26-8, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hami Aksoy nói việc Cộng hòa Cyprus cho phép một máy bay chiến đấu Pháp hiện diện trong khu vực Cộng hòa Cyprus kiểm soát (ở phần phía Nam đảo Cyprus) là vi phạm Hiệp ước Đảm bảo 1960, theo hãng thông tấn AA.
Hiệp ước Đảm bảo 1960 là hiệp ước giữa Cộng hòa Cyprus, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ và Vương quốc Anh được ký vào năm 1960 với năm mục với mục tiêu quan trọng. Trong đó, nổi bật là cấm Cộng hòa Cyprus tham gia các liên minh chính trị hoặc kinh tế với bất kỳ quốc gia nào khác. Ngoài ra, hiệp ước còn yêu cầu các bên liên quan đảm bảo độc lập, toàn vẹn lãnh thổ và an ninh của Cộng hòa Cyprus.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hami Aksoy. Ảnh: AA
Cùng ngày, chính quyền Cộng hòa Cyprus, Hy Lạp, Pháp và Ý đã phát động một cuộc tập trận chung ở phía tây của đảo Cyprus thuộc khu vực đông Địa Trung Hải.
Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Florence Parly và người đồng cấp của Hy Lạp Nikos Panagiotopoulos thông báo rằng Cộng hòa Cyprus, Hy Lạp, Pháp và Ý đã phát động một cuộc tập trận cả trên không và trên biển trong khu vực. Các quan chức này cho biết cuộc diễn tập sẽ diễn ra từ ngày 26-8 đến ngày 28-8.
Theo phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ, "việc Cyprus để máy bay quân sự Pháp đáp xuống ở khu vực phía nam hòn đảo diễn ra đồng thời với cuộc tập trận chung của Cộng hòa Cyprus, Hy Lạp và Ý dù là tạm thời hay lâu dài đều vi phạm Hiệp ước Đảm bảo 1960".
Ông Aksoy cho rằng Cộng hòa Cyprus đã vi phạm điều I trong Hiệp ước Đảm bảo 1960 yêu cầu nước này không tham gia vào bất kỳ liên minh chính trị hoặc liên minh kinh tế nào với nước ngoài.
Ông Aksoy nói rằng với thái độ này, Pháp - một nước vốn không thuộc Hiệp ước Đảm bảo 1960, sẽ làm leo thang căng thẳng ở khu vực Địa Trung Hải.
Phát ngôn viên này một lần nữa nhắc nhở rằng mọi nỗ lực nhằm loại trừ Thổ Nhĩ Kỳ và những người Cyprus gốc Thổ Nhĩ Kỳ ở đông Địa Trung Hải đều không có kết quả.
Kể từ năm 1974, đảo Cyprus bị chia cắt thành hai phần. Trong đó quân đội Thổ Nhĩ Kỳ chiếm đóng 1/3 diện tích hòn đảo ở phía bắc trong khi Cộng hòa Cyprus kiểm soát 2/3 lãnh thổ ở phía nam hòn đảo.
Phần lãnh thổ được Cộng hòa Cyprus kiểm soát ở phía nam là thành viên của Liên Hợp Quốc kể từ năm 1960, thành viên của Liên Minh Châu Âu từ 2004 và là nhà nước được các nước trên thế giới công nhận. Trong khi đó, 1/3 phần lãnh thổ ở phía bắc chỉ nhận được sự công nhận của Thổ Nhĩ Kỳ.
Ngoài ra, hiện căng thẳng giữa chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp trên Địa Trung Hải leo thang sau các xung đột về năng lượng trên vùng biển này.
Trước đó, hôm 10-8, Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ đã cho tàu thăm dò khoáng sản tiến vào khu vực mà nước này và Hy Lạp đang có tranh chấp.
Mặc dù cả hai phía đều đưa ra các cảnh báo xung đột, các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi một cuộc đối thoại giữa Athens và Ankara để chia sẻ công bằng các nguồn lực này và giúp cho đôi bên cùng có lợi.
