Quan hệ Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ vốn đã nhiều căng thẳng nay lại hứng thêm một đợt sóng gió nữa khi Mỹ chỉ trích đồng minh rò rỉ thông tin quân sự một cách bất cẩn, gây nguy hiểm cho quân đội Mỹ.
Phanh phui bí mật
Ngày 18-7, hãng tin nhà nước Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ có bài viết công khai 10 địa điểm, cả căn cứ quân sự lẫn điểm đóng quân của Mỹ ở Syria. Ở một số địa điểm còn nêu chi tiết số quân Mỹ và đồng minh Pháp hiện diện. Theo bài viết của Anadolu, 10 điểm này nằm trong lãnh thổ người Kurd kiểm soát ở Bắc Syria. Cụ thể, Mỹ có hai căn cứ không quân, một ở huyện Rmeilan (tỉnh Al-Hasakah) và một ở TP Kobani (tỉnh Aleppo).
Tại tỉnh Al-Hasakah, Mỹ có ba điểm đóng quân. Tại điểm ở huyện Ash Shaddadi có 150 binh sĩ thuộc lực lượng đặc biệt Mỹ đóng quân. Điểm mới nhất được lập ở huyện Tal Tamir gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Tại TP Manbij (tỉnh Aleppo) có hai điểm đóng quân. Tại tỉnh Raqqah có ba điểm. Bên cạnh binh sĩ Mỹ, hiện diện ở hai trong ba điểm ở tỉnh Raqqah còn có binh sĩ Pháp.
Ở tám điểm có sự hiện diện của các sĩ quan điều phối không kích, các cố vấn quân sự, sĩ quan huấn luyện, sĩ quan lên kế hoạch chiến dịch và các đơn vị quân đội. Tại các điểm này có các hệ thống pháo binh, bệ phóng hỏa tiễn, thiết bị tình báo di động, xe bọc thép dùng tuần tra. Ngoài ra còn một điểm ở TP Kobani (tỉnh Aleppo) được xem là trung tâm thông tin của liên quân chống nhóm Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). Theo Anadolu, ngoài các căn cứ và điểm đóng quân này, quân Mỹ còn sử dụng một số địa điểm khác khó phát hiện trong các khu dân cư.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan (trái) và Tổng thống Mỹ Donald Trump họp báo song phương sau lần gặp ở Mỹ hồi tháng 5. Ảnh: GETTY
Căng thẳng giữa đồng minh
Bộ Quốc phòng Mỹ phản ứng mạnh trước bài viết của Anadolu, cho biết đã gửi phàn nàn đến Ankara. Việc công khai thông tin quân sự nhạy cảm khiến lực lượng liên quân bị đe dọa và có khả năng cản trở chiến dịch chống IS. Mỹ không loại trừ khả năng nguồn tin cung cấp thông tin quân sự nhạy cảm này cho Anadolu nằm trong hàng ngũ quan chức Thổ Nhĩ Kỳ với chủ ý gây nguy hiểm cho binh sĩ Mỹ và liên quân.
Ankara lâu nay bất mãn vì Washington ủng hộ người Kurd tại Syria. Tháng trước Nhà Trắng đã quyết định tiếp tục trang bị vũ khí cho lực lượng tay súng người Kurd ở Syria (YPG) đánh IS, bất chấp sự tức giận của Thổ Nhĩ Kỳ. Các diễn biến xoay quanh vụ đảo chính bất thành ở Ankara và Istanbul năm 2016 cũng khiến quan hệ hai nước căng thẳng. Mỹ vẫn từ chối cho dẫn độ giáo sĩ Fethullah Gülen về Thổ Nhĩ Kỳ khiến nước đồng minh thêm bực tức.
Tuy vậy, việc công khai các địa điểm đóng quân bí mật của Mỹ trong thời điểm chiến tranh là một cách trả đũa quá nguy hiểm và đe dọa nghiêm trọng niềm tin chiến lược, theo The Daily Beast. Điều này khiến quan hệ Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ đã nhiều sóng gió lại càng xấu đi.
| Không chỉ đối đầu với Mỹ, thời gian gần đây quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với nhiều thành viên khác của NATO cũng không được tốt. Trên truyền thông gần đây, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan cứng rắn rằng Thổ “có thể tự đứng trên chân mình”, không cần nước khác mà đặc biệt EU và NATO đậm sức ảnh hưởng của Mỹ. Theo nhà ngoại giao Edward Stafford, từng làm việc trong đại sứ quán Mỹ ở Thổ Nhĩ Kỳ, thái độ của ông Erdogan gián tiếp ám chỉ rằng Washington cần Ankara hơn. _________________________ “Dù không thể kiểm tra độc lập nguồn tin bài viết nhưng chúng tôi rất quan ngại nếu nguồn tin rò rỉ thông tin nhạy cảm này là các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ, một đồng minh NATO, với chủ ý gây nguy hiểm cho lực lượng chúng tôi” - tuyên bố của Bộ Quốc phòng Mỹ. |
