Hãng thông tấn DW đưa tin Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hôm 5-9 tuyên bố nước này sẽ mở lại một tuyến đường cho người tị nạn từ Syria tràn vào châu Âu nếu không nhận được thêm hỗ trợ cho kế hoạch tái định cư tập trung ở phía bắc Syria từ Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).
Ông Erdogan đã kêu gọi Mỹ hành động nhiều hơn nữa để thiết lập một khu vực được gọi là vùng an toàn ở phía đông bắc Syria. Tại đây Washington đang có sự hiện diện quân sự để hỗ trợ lực lượng của người Kurd lãnh đạo chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).
"Điều này phải xảy ra hoặc nếu không chúng tôi sẽ phải mở cổng" - ông Erdogan nói - "Hoặc là bạn sẽ cung cấp sự hỗ trợ, hoặc sẽ phải thứ lỗi cho chúng tôi. Chúng tôi sẽ không gánh trọng trách này một mình. Chúng tôi không nhận được sự giúp đỡ từ cộng đồng quốc tế, cụ thể là EU".
Hàng chục ngàn người tị nạn cố gắng thực hiện hành trình đầy nguy hiểm trên Địa Trung Hải trên những chiếc thuyền quá tải. Ảnh: DW
"Hãy cho chúng tôi sự hỗ trợ về hậu cần và chúng tôi có thể xây dựng nhà sâu trong biên giới 30 km ở phía bắc Syria. Bằng cách này, chúng tôi có thể cung cấp cho họ các điều kiện sống một cách nhân đạo" - ông nói thêm.
Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cho biết họ dự định sẽ giải quyết tới một triệu người tị nạn ở miền bắc Syria. Nhưng các nhà phê bình nói rằng những người tị nạn nên được tái định cư ở quê nhà của họ.
"Việc giải quyết định cư cho hàng trăm ngàn người Syria đến từ khu vực khác ở đây sẽ là một việc không thể chấp nhận được" - ông Badran Jia Kurd, một quan chức Syria nói, đề cập đến khu vực đông bắc Syria.
Thổ Nhĩ Kỳ là nơi tiếp đón khoảng 3,6 triệu người tị nạn Syria. Quốc gia này cũng đang kiểm soát các vùng của miền bắc Syria, nơi họ nói rằng 350.000 người Syria đã quay lại.
Người tị nạn Syria. Ảnh: DW
Thổ Nhĩ Kỳ coi các máy bay chiến đấu của người Kurd ở Syria gần biên giới của mình là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia. Đầu năm nay, ông Erdogan đã đe dọa xâm nhập thêm vào khu vực do người Kurd quản lý nếu Mỹ không thực hiện các bước chủ động để thiết lập vùng an toàn.
"Điều này có vẻ như là một nỗ lực để gây áp lực buộc Mỹ nhượng bộ trong vùng an toàn. Một số người tị nạn sau đó có thể được tái định cư cho mục đích xoa dịu người dân" - ông Nicholas Danforth, một thành viên trao đổi tại Quỹ Marshall của Đức, cho biết.
Năm 2016, EU đã thực hiện một thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ nhằm đóng cửa cái gọi là con đường Balkan. Đây từng được coi là con đường chính của hàng trăm ngàn người tị nạn chạy trốn chiến tranh ở Syria.
Để đổi lấy việc ngăn chặn người di cư sang Hy Lạp, EU đã cung cấp cho Thổ Nhĩ Kỳ 6 tỉ euro (6,6 tỉ USD) và cơ hội đẩy nhanh các cuộc đàm phán gia nhập EU. "Cho đến nay, EU đã cung cấp 5,6 tỉ euro trong số 6 tỉ euro đã được thỏa thuận" - phát ngôn viên cơ quan di cư EU Natasha Bertraud nói.
Hơn một triệu người di cư đã vào EU năm 2015. Nhiều người trong số họ là những người tị nạn chạy trốn chiến tranh và nghèo đói cùng cực ở Trung Đông, châu Á và châu Phi. Năm đó, gần 900.000 người tị nạn vào Đức để tìm nơi ẩn náu.
