Thổ Nhĩ Kỳ yêu cầu Mỹ tránh thực hiện các bước đi làm tổn hại quan hệ song phương sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định Ankara sẽ đối mặt hậu quả thực sự và tiêu cực vì mua hệ thống phòng không S-400 của Nga, theo tờ Hurriyet Daily News.
“Tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ liên quan tới việc Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống phòng không S-400 không tuân thủ tinh thần và nội dung của cuộc gặp giữa Tổng thống Recep Tayyip Erdogan và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại hội nghị thượng đỉnh G20”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Hami Aksoy nói ngày 10-7.
Ngoài S-400 của Nga, Thổ Nhĩ Kỳ đang đàm phán với Pháp và Ý việc chuyển giao hệ thống phòng không. Ảnh: AFP
“Chúng tôi đã quản lý quá trình này minh bạch ngay từ lúc bắt đầu. Chúng tôi đã yêu cầu Mỹ tránh đưa ra các bước đi sai lầm có thể gây tổn hại quan hệ của chúng ta bằng loại trừ ngoại giao và đối thoại”, hãng thông tấn Anadolu dẫn lời ông Aksoy nói.
Ông Aksoy lưu ý rằng Thổ Nhĩ Kỳ vẫn chưa nhận được phản hồi từ Mỹ liên quan đề xuất thành lập một nhóm làm việc về S-400 nhằm thảo luận các đe dọa mà S-400 đặt ra cho tiêm kích F-35.
Tuyên bố trên đến sau khi Washington lặp lại cảnh báo rằng Ankara sẽ hứng chịu hậu quả “thực sự và tiêu cực” nếu hoàn tất việc mua hệ thống phòng không của Nga.
“Những hậu quả này bao gồm việc tham gia chương trình F-35”, bà Ortagus nói.
Đại diện Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ ý thức rõ ràng về Đạo luật chống các đối thủ của Mỹ thông qua trừng phạt (CAATSA), đạo luật được Quốc hội Mỹ thông qua năm 2017, trong đó quy định những nước mua vũ khí của Nga sẽ bị trừng phạt.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus ngày 9-7 cho hay không có thay đổi trong lập trường của Mỹ về việc Thổ Nhĩ Kỳ mua S-400. Mỹ từng nói nếu Thổ Nhĩ Kỳ triển khai tên lửa S-400 thì điều này sẽ cho phép Nga thu được các thông tin nhạy cảm về tính phòng thủ của máy bay NATO.
Tại hội nghị thượng đỉnh G20 ở Osaka, Nhật Bản cuối tháng 6, ông Erdogan cho biết Tổng thống Trump nói rằng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không bị trừng phạt sau khi tiếp nhận hệ thống S-400.
Cũng tại G20, ông Trump đổ lỗi cho người tiền nhiệm Barack Obama về căng thẳng hiện tại liên quan tới S-400. Ông Trump nói ông Obama đã từ chối bán hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot cho Thổ Nhĩ Kỳ và Thổ Nhĩ Kỳ không được đối xử công bằng.
Phát biểu với báo giới trên máy bay trở về từ Bosnia ngày 9-7, Tổng thống Erdogan cho hay Ankara sẽ không ngần ngại sử dụng hệ thống tên lửa S-400 của Nga khi cần thiết.
Ông cũng tái khẳng định không có chuyện Thổ Nhĩ Kỳ rút lại thương vụ S-400 với Nga.
“Chúng tôi có quyền và cơ hội sử dụng S-400 bất kỳ nơi nào và bất cứ khi nào chúng tôi cần. Đây là một hệ thống phòng không. Vì thế, chúng tôi sẽ tích cực kích hoạt hệ thống này nếu bị tấn công”, ông Erdogan nhấn mạnh.
Căng thẳng giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ leo thang những tháng gần đây vì thương vụ S-400 giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Nga. Washington cho rằng thỏa thuận này sẽ gây thiệt hại cho vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ trong dự án tiêm kích F-35 và có thể hứng trừng phạt.
Với việc mua S-400, Ankara muốn xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa và phòng không tầm xa đầu tiên nhằm đối phó các mối đe dọa trong khu vực. Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ tìm cách sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa của riêng nước mình khi trong hợp đồng với Nga còn bao gồm việc chuyển giao công nghệ và phương pháp sản xuất.
