Giao tranh giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas (kiểm soát Dải Gaza thuộc Palestine) vẫn tiếp diễn nguy hiểm. Ngày 17-5, Israel tiếp tục không kích mạnh vào nhà cửa và cơ sở hạ tầng của Hamas ở Dải Gaza. Hamas cũng tiếp tục nã rocket sang nhiều TP ở Israel.
Khả năng xung đột sẽ chưa chấm dứt trong ngày một, ngày hai khi Thủ tướng Israel - ông Benjamin Netanyahu ngày 17-5 tuyên bố “sẽ tiếp tục đánh vào các mục tiêu của bọn khủng bố”.
| 3.150 quả rocket đã được nã từ Dải Gaza sang Israel từ khi xảy ra xung đột (tối 10-5) đến nay, phần lớn bị Israel đánh chặn. |
Israel - phải đụng Hamas, trái đụng Hezbollah
Trong khi xung đột với Hamas chưa chấm dứt thì Israel lại thêm đau đầu khi trong năm ngày nước này hứng tới hai đợt rocket từ Lebanon nã sang. Đợt đầu tiên (bốn quả) xảy ra ngày 13-5. Đợt thứ hai (sáu quả) vừa xảy ra ngày 17-5.
Hiện chưa bên nào ở Lebanon nhận trách nhiệm, theo tờ The Daily Star (Lebanon) ngày 17-5. Lực lượng tạm thời của Liên Hợp Quốc (LHQ) ở Lebanon (UNIFIL - được LHQ lập năm 1978 nhằm xác nhận Israel đã rút khỏi Lebanon, hỗ trợ chính quyền Lebanon khôi phục quyền hành) cho biết rocket được bắn từ phía nam Lebanon - khu vực phần lớn do Hezbollah kiểm soát.
Ngoài hai vụ nã rocket, những ngày qua biên giới Lebanon - Israel liên tục xảy ra đụng độ nguy hiểm. Ngày 14-5, một thành viên Hezbollah thiệt mạng vì đạn phía Israel khi biểu tình gần biên giới nhằm phản đối việc Israel nã tên lửa sang Dải Gaza. Tổng thư ký Hezbollah - ông Sayyed Hasan Nasrallah từng tuyên bố sẽ trả thù cho bất kỳ thành viên nào của nhóm bị Israel giết, dù là ở Lebanon hay ở Syria.
Người ủng hộ Hezbollah, Iran và Palestine biểu tình ở thị trấn Khiam thuộc tỉnh Nabatieh ở miền Nam Lebanon ngày 14-5 nhằm phản đối Israel.
Ảnh: Mahmoud ZAYYAT/AFP
Ông Nasrallah đã yêu cầu Phó Tổng thư ký Naim Qassem gặp một số thủ lĩnh cấp cao Hamas và đảm bảo rằng các lực lượng được Iran bảo trợ sẽ ủng hộ hết mình người Palestine trước Israel. Dù thế, sau cuộc họp này hiện chưa có phát ngôn hay dấu hiệu nào rằng Hezbollah sẽ tham gia đánh lại Israel, sẽ triển khai tên lửa tầm xa có độ chính xác cao nã vào Israel để giảm áp lực cho Hamas.
Ông Nasrallah trước đó cho biết Hezbollah sở hữu hơn 100.000 tên lửa tầm trung và tầm xa có độ chính xác cao - lượng vũ khí cần thiết cho “bất kỳ cuộc chiến sắp tới nào và để đánh bất kỳ mục tiêu nào” ở Israel. Trước khi cuộc giao tranh mới nhất giữa Israel-Hamas nổ ra, Hezbollah được cho đã chuyển một lượng lớn rocket tầm xa cho Hamas.
Israel sẽ cùng lúc bị Hamas và Hezbollah đánh?
Với các diễn biến này, nguy cơ Israel phải cùng lúc nằm giữa hai luồng tấn công - từ Hamas và từ Hezbollah là có cơ sở. The Daily Star cũng cho biết hiện nhiều chính trị gia, đảng phái ở Lebanon đang lo rằng xung đột giữa Israel - Hamas có thể lan sang miền nam và kích động một cuộc chiến mới giữa Israel và Hezbollah. Israel và Lebanon đã trải qua cuộc chiến kinh hoàng 34 ngày vào năm 2006.
Tuy nhiên, The Daily Star dẫn nhận định nhiều nhà phân tích chính trị cho rằng khả năng Hezbollah tấn công Israel vào thời điểm này không lớn, vì cả lý do nội bộ và bên ngoài. Thứ nhất, khủng hoảng kinh tế, tài chính đã đẩy hơn một nửa dân số Lebanon vào cảnh nghèo đói. Hezbollah biết rõ với tình hình này thì một chiến dịch quân sự như cuộc chiến năm 2006 sẽ không được dân ủng hộ vì làm họ thêm thống khổ.
Thứ hai, Hezbollah không muốn gây ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran. Theo lời một chính trị gia hàng đầu Lebanon nói với báo Ả Rập Asharq Al-Awsat thì Iran không muốn có một cuộc chiến giữa Hezbollah và Israel. Ngoài ảnh hưởng đàm phán hạt nhân thì xung đột nếu nổ ra sẽ buộc Hezbollah tăng sở hữu vũ khí và điều này không tốt cho các mục tiêu hiện tại của Iran.
Nói với The Daily Star, TS Imad Salamey về khoa học chính trị và các vấn đề quốc tế tại ĐH Mỹ ở Lebanon cho rằng có sự khác nhau giữa chính sách của Hamas và của Hezbollah với Israel. Theo ông, trong khi Hamas được người dân Palestine trông đợi sẽ hành động như một lực lượng kháng cự với Israel, Hezbollah muốn duy trì sự yên ổn ở biên giới phía nam với Israel để tạo điều kiện cho cuộc đàm phán hạt nhân giữa Iran và Mỹ, cũng như chuyện phân định ranh giới hàng hải với Israel.
Nhà phân tích chính trị Kassem Kassir cũng bác bỏ khả năng sẽ có một cuộc đối đầu quân sự mới giữa Hezbollah và Israel. Nói với The Daily Star, ông cho rằng Hezbollah hiểu rõ sự nghiêm trọng của việc mở mặt trận phía nam đánh Israel, vì điều này sẽ dẫn đến một cuộc chiến toàn diện trong khu vực.
Ngoài ra, theo ông, “thời điểm này không cần mở mặt trận này vì tới lúc này có thể thấy sự kháng cự của người Palestine đã mang lại nhiều thành tựu chiến trường quan trọng”. Ông Kassir nhắc đến chuyện Hamas nã rocket vào Tel Avizv và một số TP khác của Israel. Tuy nhiên, ông Kassir cũng cho rằng mọi phương án đều có thể xảy ra nếu Israel tấn công mạnh hơn vào Dải Gaza.
Chưa biết diễn biến sắp tới sẽ thế nào nhưng bị cùng lúc cả Hamas và Hezbollah tấn công sát sườn là viễn cảnh mà các quan chức an ninh Israel lo ngại nhất. Phức tạp hơn, diễn biến này có nguy cơ làm lan rộng cuộc chiến Trung Đông khi cả Hamas và Hezbollah đều là thân Iran - kẻ thù số một của Israel.•
| Hai trở ngại lớn với chuyện ngừng bắn Số người thiệt mạng ở Dải Gaza trong gần 10 ngày giao tranh đã lên tới 212, khoảng 1.400 người bị thương. Phía Israel cũng ít nhất 10 người chết và nhiều người bị thương. Dải Gaza hứng thiệt hại nặng nề hơn do tên lửa Israel có khả năng định vị chính xác hơn. LHQ thống kê đợt xung đột này đã làm hơn 2.500 người Palestine mất nhà, hơn 38.000 người phải sơ tán. Theo đài CNN, ngày 17-5, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và nói ông ủng hộ ngừng bắn. Mỹ cũng đang thảo luận với Ai Cập và nhiều nước khác để đạt mục tiêu này. Theo lời một nhân vật cấp cao của Hamas nói với CNN thì chuyện ngừng bắn đang gặp hai trở ngại lớn: Thứ nhất, Israel khăng khăng rằng Hamas phải ngừng bắn trước, ít nhất ngừng bắn trước Israel ba tiếng, Hamas đã thẳng thừng nói không. Thứ hai, Hamas khăng khăng rằng bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào cũng phải kèm điều khoản Israel phải chấm dứt “các hành động khiêu khích” tại đền Al Aqsa ở Jerusalem và có giải pháp thỏa đáng cho chuyện đe dọa trục xuất người Palestine khỏi khu Sheikh Jarrah ở Đông Jerusalem. |
