Tên lửa đạn đạo dẫn đường bằng vệ tinh mới của Iran – Fath 360 có thể so sánh với hệ thống pháo phản lực bắn loạt HIMARS mà Mỹ đã cung cấp cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga.
Fath 360 có thể được so sánh với HIMARS của Mỹ
Theo trang Asia Times, hồi tháng 9, Iran đã thử nghiệm tên lửa đạn đạo dẫn đường bằng vệ tinh Fath 360 do nước này chế tạo trong các cuộc tập trận quân sự. Đây được cho là nỗ lực của nước Cộng hòa Hồi giáo nhằm đối chọi hệ thống HIMARS của Mỹ.
 |
Bệ phóng tên lửa Fath 360 của Iran. Ảnh: Mashregh News / Facebook |
Theo hãng tin Fars News, Iran đã thử nghiệm tên lửa đất đối đất tầm ngắn Fath 360 và các vũ khí kết hợp hệ thống này trong cuộc tập trận quân sự Eghtedar 1401 ở TP Nasrabad, tỉnh Isfahan.
Tên lửa Fath 360 có thể được bắn với tốc độ Mach 3 (3.675 km/giờ), sau đó chúng kết nối với vệ tinh để nhanh chóng xác định và tấn công mục tiêu với tốc độ Mach 4 (4.900 km/giờ), theo hãng Tasnim News. Hãng thông tấn Iran Press cho biết Fath 360 là phiên bản thu nhỏ kích cỡ trong dòng tên lửa đạn đạo Fateh, cho phép lắp được nhiều tên lửa hơn trên một xe tải hoặc bệ phóng.
Tên lửa Fath 360 dài 4 m, đường kính 30 cm, nặng 850 kg-1.100 kg, đầu đạn 150 kg và tầm bắn 80 km-100 km. Với kích thước tương đối nhỏ và trọng lượng nhẹ, Fath 360 có thể triển khai nhiều tên lửa trên một bệ phóng đặt trên xe tải, với sáu, bốn hoặc hai ống phóng.
Những đặc điểm kỹ thuật trên khiến Fath 360 có nhiều điểm tương đồng với hệ thống HIMARS về thiết kế. Theo trang Global Security, tên lửa M31 GMLRS mà Mỹ đã cung cấp cho các đơn vị vận hành HIMARS ở Ukraine mang đầu đạn đơn khối 90 kg, có tầm bắn tới 70 km ở tốc độ Mach 2.5 (3.062 km/giờ), và có thể phóng từ HIMARS sáu ống hoặc pháo hạng nặng M270 MLRS 12 ống phóng mà Anh đã gửi cho Ukraine.
Trang The EurAsian Times cho rằng tên lửa HIMARS có độ chính xác 5-10 m tính từ điểm tác động của chúng và loạt sáu tên lửa có thể được phóng trong 25-30 giây.
 |
Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Ảnh: AFP |
Theo trang The Warzone, mỗi bệ phóng HIMARS có giá 5,6 triệu USD, mỗi viên đạn M13 có giá 168.000 USD. Mỹ đang phát triển tên lửa dẫn đường bắn loạt tầm bắn mở rộng ER GMLRS với tầm bắn 150 km, dự kiến được đưa vào sản xuất năm 2023.
Theo Iran Press, tên lửa Fath 360 được bàn giao cho Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hồi năm ngoái, với các bệ phóng hai ống và bốn ống cho phép lực lượng mặt đất của IRGC ồ ạt khai hỏa tầm ngắn chính xác nhằm vào hệ thống phòng không của đối phương, trong khi đó Lực lượng hàng không vũ trụ IRGC tiến hành các cuộc tấn công tầm xa hơn.
Iran nhận ra hiệu quả của bệ phóng HIMARS
Tên lửa Fath 360 cũng có thể đánh dấu việc hướng tới hệ thống tên lửa bắn loạt (MLRS) bánh lốp cỡ nhỏ hơn. Các hệ thống hạng nặng và lớn hơn như M270 MLRS của Mỹ và B-300 Smerch của Nga có hỏa lực đáng gờm với khả năng mỗi loại phóng 12 quả rocket. Tuy nhiên, những hệ thống này dù mạnh mẽ nhưng cũng có một số nhược điểm.
Trong bài báo viết trên tạp chí Newsweek, Tướng về hưu của Lục quân Mỹ Mark Hertling nhấn mạnh rằng HIMARS bánh lốp có thể di chuyển nhanh hơn người anh em M270 bánh xích hạng nặng.
Ông Hertling cho rằng các hệ thống hạng nặng như M270 khó bảo trì và sửa chữa hơn HIMARS – một bệ phóng tên lửa gắn trên xe tải. Cũng theo ông, kích thước nhỏ hơn của HIMARS cho phép kíp pháo thủ ít người hơn để bắn, di chuyển và nạp đạn nhanh hơn, yêu cầu huấn luyện cũng dễ dàng hơn.
 |
Hệ thống pháo phản lực bắn loạt HIMARS của Mỹ. Ảnh: US Marine Corps / Corporal Donovan Massieperez |
Những lợi thế này dường như đã được phản ánh trong hệ thống Fath 360 của Iran. Iran có thể đã nhận ra hiệu quả của các bệ phóng HIMARS mà Mỹ đã cung cấp cho Ukraine, theo các chuyên gia.
Theo báo The New York Times, tính đến đầu tháng 9, Ukraine chỉ có 26 bệ phóng HIMARS và số lượng đạn M31 chưa được tiết lộ. Các binh sĩ Ukraine đã tận dụng tốc độ và sự cơ động của HIMARS, cho phép nạp đạn nhanh hơn trong khi tránh được hỏa lực phản công của Nga.
Tương tự như vậy, cấu hình bánh lốp hạng nhẹ của Fath 360 giúp nó linh hoạt hơn trong chiến tranh cơ động ở Iran và các khu vực miền núi, sa mạc và đô thị của Trung Đông so với các bệ phóng Fateh và Fajr vốn nặng hơn.
Thêm vào đó, kích thước nhỏ hơn của Fath 360 so với Fateh và Fajr giúp tăng khả năng sống sót khi sử dụng chiến thuật bắn và chạy (shoot and scoot).
Hiệu quả của HIMARS tại Ukraine một phần nhờ thông tin tình báo mà Mỹ cung cấp cho Ukraine. The New York Times từng cho biết tình báo Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc “chỉ điểm” cho các khẩu đội HIMARS của Ukraine nhắm vào sở chỉ huy và kho đạn của Nga.
Mặc dù có số lượng ít ỏi bệ phóng HIMARS không đủ để Ukraine sử dụng rộng rãi trên khắp chiến trường, song việc triển khai thận trọng nhắm chính xác vào các mục tiêu có giá trị cao bên cạnh sự hỗ trợ của thông tin tình báo thời gian thực đã giúp hệ thống này đạt được thành công chiến lược trên chiến trường.
Tên lửa Fath 360 của Iran rất có thể sử dụng hệ thống định vị vệ tinh GLONASS của Nga để lấy dữ liệu nhắm mục tiêu. Nga đã cho phép Iran truy cập GLONASS trong cuộc tấn công căn cứ không quân Al Asad mà lính Mỹ sử dụng tại Iraq hồi tháng 1-2020 để trả đũa việc Mỹ sát hại Tướng Qassem Soleimani của Iran, theo trang Defense World. Nguồn tin tiết lộ Iran đã bắn 19 tên lửa từ lãnh thổ nước này trong cuộc tấn công trên, 17 trong số đó đã trúng mục tiêu.
