Báo Star & Stripes (Mỹ) đưa tin tàu hộ vệ Diêm Thành (lớp 054A) của Trung Quốc đã bám theo tàu Fort Worth khi tàu từ Singapore thực hiện nhiệm vụ tuần tra bảy ngày ở biển Đông. Tàu Mỹ chuyển tín hiệu vô tuyến đến tàu Trung Quốc cảnh báo tàu chiến Mỹ đang hoạt động ở hải phận quốc tế. Tàu Trung Quốc phớt lờ, tiếp tục bám đến khi tàu Mỹ rời vùng biển Trường Sa.
Tàu Fort Worth không đủ hỏa lực để tấn công tàu hộ vệ có trang bị tên lửa điều khiển như tàu Diêm Thành. Dù vậy, tàu có trang bị một máy bay không người lái MQ-8B và một trực thăng Seahawk để bay tuần tra và cảnh báo.
“Bộ quy tắc tránh chạm trán ngoài ý muốn trên biển” đã được hải quân các nước Tây Thái Bình Dương thông qua hồi năm 2014. Hãng tin Bloomberg nhận định bộ quy tắc này có thể được áp dụng nếu Mỹ tăng cường tuần tra trên biển Đông trong phạm vi 12 hải lý cách bảy đảo nhân tạo Trung Quốc đã ngang nhiên xây dựng làm căn cứ nhiên liệu-hậu cần.
Reuters dẫn lời một sĩ quan cấp cao Mỹ (giấu tên) ghi nhận cơ sở quân sự Trung Quốc đang xây trên Đá Chữ Thập có thể đi vào hoạt động từ cuối năm 2015. Cơ sở này gồm một đường băng dài 3.000 m cùng các radar cảnh báo sớm. Hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy hoạt động cải tạo đất trên Đá Xu Bi cũng nhằm lập đường băng.
Vấn đề là quần đảo Trường Sa cách Trung Quốc đại lục hơn 1.100 km nên máy bay Trung Quốc sẽ khó duy trì sự hiện diện thường xuyên trên biển Đông. Hiện Mỹ quan ngại Trung Quốc có thể áp đặt hạn chế đường bay-đường biển tại quần đảo Trường Sa một khi đã xây xong bảy đảo nhân tạo. Theo kế hoạch, hải quân Mỹ sẽ tiếp tục tuần tra khi có thể triển khai bốn tàu chiến cận duyên đến Singapore.
Nhà phân tích Ian Storey ở Viện nghiên cứu Đông Nam Á (Singapore) nhận định Trung Quốc có thể sẽ phản ứng với động thái Mỹ đưa tàu chiến và máy bay đến gần quần đảo Trường Sa bằng cách cử tàu tuần tra biển sơn trắng ra đương đầu nhằm tô vẽ chân dung Mỹ như một kẻ bắt nạt. Ông cũng đề cập đến nguy cơ các tàu chiến Mỹ và Trung Quốc sẽ thể hiện hành động hung hăng với nhau.
ANH THAO
