Hãng tin Reuters ngày 7-1 dẫn lời phát ngôn viên Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ Rachel McMarr cho biết tàu USS McCampbell đã thực hiện một chiến dịch “tự do hàng hải”, tiến vào khu vực 12 hải lý quanh quần đảo Hoàng Sa nhằm “thách thức những yêu sách chủ quyền quá đáng”.
Chiến dịch tuần tra tự do hàng hải ở Hoàng Sa, quần đảo thuộc chủ quyền Việt Nam đang bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép, của Hải quân Mỹ diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang đàm phán thương mại tại Bắc Kinh.
Đây là vòng đàm phán thương mại trực tiếp đầu tiên giữa hai bên kể từ khi Bắc Kinh và Washington nhất trí “đình chiến thương mại” trong vòng 90 ngày vốn chứng kiến những đòn đánh thuế “khủng” nhằm vào hàng hóa của nhau và gây lo ngại cho hoạt động thương mại toàn cầu.
Đây là chiến dịch tuần tra tự do hàng hải đầu tiên của Mỹ sau khi ông Patrick Shanahan được bổ nhiệm làm quyền Bộ trưởng Quốc phòng thay cho Tướng Jim Mattis đã từ chức. Ngay sau khi tiếp quản Lầu Năm Góc, ông Shanahan đã yêu cầu các viên chức thuộc quyền ghi nhớ “Trung Quốc, Trung Quốc, Trung Quốc”.
Tàu USS McCampbell trong chuyến thăm Hàn Quốc năm 2016. Ảnh: WSJ
Cuối tháng 11 năm ngoái, tàu tuần dương mang tên lửa dẫn đường USS Chancellorsville của Hải quân Mỹ cũng đã tuần tra gần quần đảo Hoàng Sa, ngay trước thời điểm lãnh đạo hai nước Mỹ và Trung Quốc có cuộc gặp cấp cao bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Argentina.
Trước đó vào tháng 10, phát biểu sau cuộc gặp 3 bên với những người đồng cấp Nhật Bản Takeshi Iwaya và Hàn Quốc Jeong Kyeong-doo bên lề Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN ở Singapore, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tiền nhiệm Mattis tuyên bố Mỹ không muốn một quốc gia đơn lẻ nào có thể viết lại luật lệ quốc tế và hy vọng mọi quốc gia lớn nhỏ tôn trọng những luật lệ này.
Tái khẳng định quan điểm không chấp nhận Trung Quốc quân sự hóa biển Đông hoặc có hành vi cưỡng ép tại khu vực này, ông Mattis kêu gọi 3 nước tăng cường hợp tác để chống lại hành vi này.
Việt Nam trước nay luôn khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Đồng thời tôn trọng hoạt động tự do hàng hải và hoan nghênh những hoạt động đóng góp cho hòa bình và an ninh khu vực của các quốc gia trên Biển Đông.
