Hàng ngàn tàu cá Trung Quốc ngang ngược phớt lờ yêu cầu rời khỏi các ngư trường thuộc vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Nhật ngoài khơi bờ biển phía tây bắc. Điều này khiến Cục Kiểm ngư Nhật Bản buộc khuyến nghị các tàu cá nước này hoạt động ở nơi khác để tránh đụng độ.
Tàu cá Trung Quốc: AFP
Theo báo South China Morning Post (SCMP), hôm 21-10, Cục Kiểm ngư Nhật Bản cho biết tính đến cuối tháng 9, các tàu tuần tra của họ đã yêu cầu 2.589 tàu cá Trung Quốc rời khỏi vùng biển Nhật Bản xung quanh ngư trường Yamatotai. Con số này cao gấp 4 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Ngoài ra, tuần duyên Nhật Bản cho biết tính đến ngày 16-10, tàu tuần tra của lực lượng này đã ra yêu cầu tương tự đối với 102 tàu cá Trung Quốc.
Ngư trường Yamatotai, nằm trong EEZ của Nhật và cách bán đảo Noto 350 km, là nơi tàu cá nước này thường xuyên đến để đánh bắt mực ống, cua vào những tháng mùa thu.
Vài năm trước, nhà chức trách Nhật đã gặp vấn đề tương tự với các tàu cá Triều Tiên hoạt động tại ngư trường Yamatotai. Tuần duyên Nhật đã yêu cầu 4.000 tàu thuyền Triều Tiên rời khỏi khu vực hồi năm 2019.
Tháng 10-2019, một tàu tuần duyên Nhật va chạm một tàu cá Triều Tiên khiến tàu Triều Tiên bị chìm và 60 thuyền viên được đưa lên các tàu đánh cá khác.
Ông Akitoshi Miyashita, giáo sư quan hệ quốc tế tại ĐH Quốc tế Tokyo cho rằng chính phủ Nhật có thể phạm sai lần khi khuyến nghị ngư dân của họ rời khỏi khu vực.
“Các tàu Trung Quốc ở lại khu vực đó càng lâu thì càng khó buộc họ rời khỏi. Chính phủ Nhật phải làm điều gì đó để buộc họ rời đi vì nếu họ không bị thách thức và được phép ở lại thì chuyện họ hoạt động trong những vùng biển này trở thành một thực tế đã được xác định” – ông Miyashita nói.
“Kết quả là, ngày càng có thêm nhiều tàu Trung Quốc tiến sâu hơn vào lãnh hải Nhật Bản” – ông nhấn mạnh.
Giới phân tích cho rằng có một số lý do khiến các tàu cá Trung Quốc bắt đầu xuất hiện ngoài khơi bờ biển tây bắc Nhật Bản. Một giả thuyết đó là ngư trường của họ cạn kiệt tài nguyên do đánh bắt quá mức nên tàu cá Trung Quốc chuyển sang đánh bắt nơi khác.
Một ý kiến khác cho rằng Trung Quốc đang thách thức quyết tâm của Nhật Bản trong việc đảm bảo toàn vẹn lãnh thổ, đồng thời thách thức phản ứng của lực lượng tuần duyên và kể cả quân đội Nhật.
“Nếu đây là vấn đề tìm kiếm ngư trường mới thì vấn đề có thể được giải quyết thông qua các cuộc đàm phán giữa hai chính phủ. Nếu đây là kịch bản thứ hai và là hành động được nhà nước cho phép thì vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn nhiều” – chuyên gia Miyashita nhận định.
“Chính phủ Nhật nên phản ứng quyết liệt để các tàu thuyền Nhật Bản có thể tiếp tục đánh bắt” – ông Hiroshi Kishi, Chủ tịch Liên đoàn hợp tác xã nghề cá Nhật Bản nói.
