Tờ Inquirer hôm 9-8 dẫn lời tân Tổng tư lệnh Các lực lượng Vũ trang Philippines (AFP) Gilbert Gapay tuyên bố Philippines sẽ tiếp tục tuần tra và khẳng định quyền của mình trong tranh chấp tại Biển Đông.
Trung tướng Gapay đưa ra tuyên bố trên giữa lúc có những diễn dịch khác nhau về việc Tổng thống Rodrigo Duterte cấm quân đội Philippines tham gia tập trận với các nước khác tại Biển Đông.
Cụ thể, vào ngày 3-8, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana cho hay Tổng thống Duterte đã chỉ thị cho quân đội nước này tránh xa các cuộc tập trận với hải quân các nước khác ở Biển Đông, ngoại trừ những cuộc tập trận diễn ra trong phạm vi 12 hải lý tính từ bờ biển Philippines, theo Inquirer.
Tổng tư lệnh Các lực lượng Vũ trang Philippines (AFP) Gilbert Gapay. Ảnh: PRESSONE
Bắc Kinh đánh giá cao chỉ thị nói trên của Tổng thống Duterte. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân hôm 4-8 nói rằng chỉ thị của nhà lãnh đạo Philippines có nghĩa nước này tin rằng các hoạt động quốc tế trong vùng biển quốc tế gây căng thẳng trong khu vực, theo Inquirer.
Phản ứng đáp trả, Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin Jr hôm 6-8 nói rằng ông Uông đang suy nghĩ quá nhiều về chỉ thị của Tổng thống Duterte, cảnh báo Bắc Kinh không diễn dịch quá mức chỉ thị của người đứng đầu chính phủ Philippines.
Ngoại trưởng Locsin khẳng định lập trường của Philippines về Biển Đông vẫn “nhất quán và rõ ràng”. “Cái gì của chúng tôi là của chúng tôi theo phán quyết của tòa trọng tài quốc tế và không ai có thể bảo chúng tôi làm khác” - ông Locsin nhấn mạnh, ý đề cập phán quyết hồi năm 2016 của Tòa Trọng tài Thường trực tại The Hague (Hà Lan) bác bỏ yêu sách chủ quyền “đường chín đoạn” của Trung Quốc.
Đến lượt mình, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với đài CNN vào tối 7-8, Trung tướng Gapay nói rằng chỉ thị của Tổng thống Duterte chỉ là một “quyết định chính trị”.
“Điều đó không có nghĩa là chúng tôi đang lùi bước trong tuyên bố chủ quyền và bảo vệ chủ quyền của mình trong khu vực. Ngược lại, chúng tôi đã không nhận được lệnh ngừng tuần tra khu vực, cả tuần tra hải quân lẫn không quân” - ông nhấn mạnh.
Trước đó, trong phát biểu đưa ra tại cuộc họp báo trực tuyến sau khi nhậm chức Tổng tư lệnh AFP hôm 3-8, Trung tướng Gapay khẳng định các vấn đề lãnh thổ của Philippines trên Biển Tây Philippines (cách gọi Biển Đông của Philippines) sẽ được giải quyết dựa trên luật pháp.
Tuy nhiên, người đứng đầu AFP cũng bày tỏ hy vọng quan hệ tốt đẹp của Philippines và Trung Quốc sẽ được duy trì, đặc biệt trong thời điểm dịch COVID-19 đang hoành hành trong khu vực và trên thế giới.
Tướng Gapay được Tổng thống Duterte bổ nhiệm thay thế Tướng Felimon Santos Jr từ ngày 3-8. Tuy nhiên, ông Gapay sẽ chỉ giữ vai trò lãnh đạo AFP trong sáu tháng, do ông sẽ về hưu ở tuổi 56 theo quy định bắt buộc vào tháng 2-2021, theo trang tin Rappler.
