Trước những quy định mới của thị trường Mỹ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành Chương trình kiểm soát an toàn thực phẩm cá và các sản phẩm cá bộ Siluriformes (bộ cá da trơn, chủ yếu là cá tra, ba sa…) xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Chương trình này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1-9-2017.
Theo đó, sản phẩm cá da trơn xuất khẩu sang Mỹ sẽ được kiểm soát chặt chẽ từ công đoạn nuôi, thu hoạch, vận chuyển cá tới cơ sở chế biến, cho đến khâu chế biến, xuất khẩu. Sản phẩm phải đảm bảo yêu cầu liên quan đến 85 chỉ tiêu về về thuốc thú y, 106 chỉ tiêu về thuốc bảo vệ thực vật, 4 chỉ tiêu về thuốc nhuộm, 17 chỉ tiêu về kim loại, 8 chỉ tiêu về vi sinh, hóa học... dựa theo những chỉ tiêu mà phía Mỹ đã đưa ra.
Trong trường hợp có lô hàng bị cảnh báo chính thức từ Cơ quan thẩm quyền Mỹ, Cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản (NAFIQAD) sẽ yêu cầu cơ sở chế biến lô hàng thực hiện truy xuất nguồn gốc lô hàng, tổ chức điều tra nguyên nhân dẫn đến lô hàng không đảm bảo an toàn thực phẩm; thiết lập và thực hiện hành động khắc phục và có báo cáo gửi NAFIQAD.
Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ tạm dừng xuất khẩu sản phẩm cá da trơn sang Mỹ của cơ sở này. Đối với lô hàng bị cảnh báo có liên quan đến vi phạm của cơ sở nuôi, NAFIQAD sẽ thông tin đến Tổng cục Thủy sản để thực hiện xác minh, lấy mẫu kiểm tra, đánh giá việc chấp hành các quy định, làm rõ vi phạm và xử lý theo quy định pháp luật.
Việt Nam sẽ kiểm tra chặt các lô hàng cá tra xuất khẩu sang Mỹ từ 1-9.
Trước đó, đầu tháng 7-2017, Cơ quan Thanh tra và An toàn thực phẩm Mỹ (FSIS) đã có thông báo về việc sẽ áp dụng chính thức quy định về nhập khẩu tại Chương trình thanh tra bắt buộc đối với cá và sản phẩm cá bộ Siluriformes từ ngày 2-8-2017 thay vì 1-9-2017 (thời điểm chính thức áp dụng như quy định tại Chương trình và các thông báo của FSIS trước đây).
Theo quy định trong Chương trình thanh tra cá da trơn của Mỹ, để tiếp tục được xuất khẩu cá da trơn vào Mỹ sau thời gian chuyển tiếp (đến hết 31-8-2017), cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu phải cung cấp cho FSIS đầy đủ các tài liệu để chứng minh sự tương đương hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm với Mỹ cùng với việc trả lời Bản câu hỏi đánh giá tương đương (SRT).
Tuy nhiên, qua rà soát, các quy định hiện hành của Việt Nam chưa hoàn toàn tương đương với quy định của Mỹ.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 6 tháng đầu năm nay, Mỹ tiếp tục là thị trường dẫn đầu về nhập khẩu cá tra của Việt Nam.Tuy vậy, kim ngạch xuất khẩu chỉ đạt hơn 176 triệu USD, giảm 6% so với cùng kỳ năm trước.
VASEP cũng dự báo, từ nay đến hết năm 2017, xuất khẩu cá tra sang thị trường Mỹ sẽ sụt giảm đáng kể.
