Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ký ban hành Thông tư số 22/2019/TT-BCT quy định tạm ngừng hoạt động kinh doanh chuyển khẩu, kinh doanh tạm nhập vào Việt Nam để tái xuất sang Hoa Kỳ đối với mặt hàng gỗ dán thuộc nhóm HS 44.12 theo danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.
Quy định này áp dụng đối với: thương nhân tham gia hoạt động kinh doanh chuyển khẩu, kinh doanh tạm nhập, tái xuất; các cơ quan, tổ chức quản lý hoạt động kinh doanh chuyển khẩu, kinh doanh tạm nhập, tái xuất; các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kinh doanh chuyển khẩu, kinh doanh tạm nhập, tái xuất. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 27-12-2019 đến hết ngày 31-12-2024.
Giải thích về quyết định này, Bộ Công Thương nhấn mạnh: “Nhằm tăng cường quản lý xuất khẩu gỗ dán sang Hoa Kỳ để phòng tránh gian lận thương mại về xuất xứ hàng hóa, chuyển tải bất hợp pháp, dẫn tới nguy cơ Hoa Kỳ có thể áp dụng các biện pháp siết chặt quản lý đối với gỗ dán xuất khẩu của Việt Nam. Từ đó tác động tiêu cực đến sản xuất trong nước và làm ảnh hưởng đến quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính”.
Trước đó, nhiều chuyên gia đã cảnh báo các rủi ro cho các ngành sản xuất xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là ngành gỗ về gian lận thương mại, xuất xứ hàng hóa từ Trung Quốc được xuất khẩu vào thị trường Mỹ qua con đường khác nhằm né thuế, nhất là với các sản phẩm gỗ dán.
Nếu như xuất khẩu gỗ dán sang Mỹ năm 2010 chỉ là 53 triệu USD thì đến năm 2017, con số này lên tới 387 triệu USD, năm 2018 đạt 632 triệu USD; đến hết bảy tháng đầu năm 2019, xuất khẩu gỗ dán sang Mỹ đã đạt 368 triệu USD.
Điều này dẫn đến những quan ngại Mỹ sẽ áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại để chống lẩn tránh thuế đối với các sản phẩm gỗ dán của Việt Nam cũng như nguy cơ Trung Quốc “mượn” nguồn gốc xuất xứ của Việt Nam để xuất khẩu sang Mỹ.
Trong danh sách cảnh báo các sản phẩm có nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại, chống lẩn tránh thuế (cập nhật đến tháng 7-2019) được Bộ Công Thương đến các tỉnh, TP cũng chỉ ra gỗ dán là mặt hàng có nguy cơ cao "núp bóng" xuất sang Mỹ. Gỗ dán dùng nguyên liệu là gỗ cứng: Mức độ cảnh báo là mức 4 - cao nhất.
Tháng 11-2018, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại bằng hình thức chuyển tải đối với các sản phẩm gỗ dán nhập khẩu từ Việt Nam trên cơ sở nghi ngờ một công ty Việt Nam có các hành vi lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại.
