Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc sẽ thay vị trí ngoại trưởng hiện do ông Rex Tillerson đảm nhận bằng ông Mike Pompeo – đương kim Giám đốc Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA), Reuters dẫn thông tin từ một số quan chức cấp cao Mỹ ngày 30-11. Theo các quan chức này, chuyện thay đổi sẽ diễn ra trong vài tuần tới, khả năng trước cuối năm nay.
Ông Pompeo là cựu nghị sĩ, một đồng minh trung thành với Tổng thống Trump, được ông Trump tin tưởng về các vấn đề an ninh quốc gia, và là người chủ trương cứng rắn trong chính sách đối ngoại, đặc biệt về Iran. Từ khi nhậm chức Giám đốc CIA ông Pompeo tập trung tăng triển khai nhân viên CIA ở nước ngoài.
Người sẽ ngồi vào vị trí Giám đốc CIA thay ông Pompeo là Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tom Cotton, một trong những người ủng hộ ông Trump mạnh mẽ nhất tại Quốc hội.
Người thay thế Ngoại trưởng Tillerson (phải) sẽ là Giám đốc CIA Pompeo (trái). Ảnh: REUTERS
Theo một nguồn tin, ông Trump đã yêu cầu Chánh Văn phòng Nhà Trắng John Kelly lên chiến lược thay thế từ nhiều tháng trước. Thời điểm đó New York Times đã có lần đề cập. Nhiều quan chức cũng biết và cùng bàn bạc chiến lược thay thế này từ nhiều tuần nay. Chưa rõ ông Trump đã duyệt các thay đổi này hay chưa.
Trong cuộc họp báo ngày 30-11, người phát ngôn Nhà Trắng Sarah Sanders khẳng định ông Tillerson vẫn là ngoại trưởng Mỹ. “Khi tổng thống mất niềm tin vào ai thì người đó không còn phục vụ ở đây” - bà Sanders không thừa nhận hay bác bỏ kế hoạch cho ông Tillerson ra đi, nói rằng trong ngày 30-11 có tới 2 cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tillerson.
Tổng thống Trump cũng tránh né khi được một nhà báo hỏi liệu ông có muốn ông Tillerson ở lại cương vị ngoại trưởng. Ông không trả lời trực tiếp, thay vào đó nói rằng ông Tillerson đang ở trong Nhà Trắng: “Ông ấy ở đây. Rex ở đây”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Heather Nauert cho biết, ngày 30-11 ông Kelly nói với Chánh Văn phòng của ông Tillerson là tin tức thay thế không có thật. Bản thân Ngoại trưởng Tillerson khi nói chuyện với nghị sĩ Bob Corker ngày 30-11 cho biết không hay biết gì về kế hoạch thay thế mình. “Ông ấy làm việc như bình thường, không biết về bất cứ thay đổi gì” – nghị sĩ Corker, Chủ tịch Ủy ban Quan hệ Đối ngoại Thượng viện nói với các nhà báo.
Ngoại trưởng Tillerson rời Nhà Trắng sau cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump ngày 30-11. Ảnh: REUTERS
Nếu thông tin thay thế là sự thực, đây sẽ là thay đổi mới nhất trong bộ sậu chính phủ Trump từ khi nhậm chức đến nay. Trước đó chính phủ Trump đã chứng kiến thay đổi hàng loạt vị trí: Chánh Văn phòng Nhà Trắng, Cố vấn An ninh Quốc gia, Giám đốc Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI).
Quan hệ giữa ông Tillerson và Tổng thống Trump nhiều tháng nay nảy sinh không ít mâu thuẫn liên quan đến chính sách đối ngoại. Ông Trump đặc biệt không hài lòng thái độ thiếu cứng rắn của ông Tillerson về Triều Tiên, khủng hoảng ngoại giao Qatar cũng như nhiều vấn đề khác.
Từ khi nhậm chức, ông Tillerson dành phần lớn thời gian giải quyết các vướng mắc, bất an từ các nước với chính sách “Nước Mỹ trước tiên” của ông Trump, nhưng không nhiều thành công. Ông Trump không ít lần lên Twitter chỉnh lại các tuyên bố chính sách đối ngoại ông Tillerson vừa thông báo trước đó.
Ông Tillerson – cùng với Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis – cố thuyết phục ông Trump không hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân Iran. So với ông Trump, ông Tillerson có quan điểm cứng rắn với Nga hơn. Một nguồn tin thân cận với ông Tillerson cho biết kế hoạch ban đầu của ông khi đồng ý nhận chức ngoại trưởng là sẽ rời đi vào tháng 2.
