Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18-9 ngay lần đầu ra mắt LHQ đã vào cuộc vận động tổ chức 193 thành viên này cải cách cơ chế hoạt động để giảm chi phí, đồng thời xác định rõ ràng hơn nhiệm vụ của mình với thế giới.
Tại hội nghị ở trụ sở LHQ tại New York ngày 18-9 về nội dung cải cách LHQ có sự tham gia của Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres và lãnh đạo các nước thành viên, ông Trump không ngại nói rằng bộ máy LHQ làm việc không hiệu quả.
“Những năm gần đây LHQ không đạt được hết mức năng lực tiềm tàng của mình vì vướng bộ máy quan liêu và quản lý kém” – ông Trump nói, thúc giục LHQ tập trung hơn vào con người và bớt tập trung vào thủ tục quan liêu, tuy nhiên cũng ghi nhận một số bước cải cách đầu tiên của LHQ.
Không dọa rút ủng hộ, ông Trump nói Mỹ không nề hà việc chi nhiều hơn bổn phận của mình để duy trì hoạt động hiệu quả của LHQ, cam kết Mỹ sẽ là “đối tác trong hoạt động” của LHQ, giúp LHQ hành động hiệu quả hơn trong tìm kiếm hòa bình thế giới.
Tổng thống Mỹ Trump đến trụ sở LHQ ở New York (Mỹ) ngày 18-9. Ảnh: AP
Tổng Thư ký LHQ Guterres nói ông chia sẻ quan điểm của ông Trump về một LHQ ít lãng phí hơn và khai thác được hết khả năng, cũng như đề xuất một gói cải cách lớn.
Tại hội nghị, Mỹ đã yêu cầu các nước thành viên ký vào bản tuyên bố về cải cách LHQ, và hơn 120 nước đã ký.
Khi còn là ứng viên tổng thống, ông Trump từng chỉ trích nặng LHQ lãng phí, chê LHQ là tổ chức ốm yếu và thiếu năng lực, không phải là bạn của Mỹ hay của Israel. Tuy nhiên sau khi nhậm chức ông Trump có nhẹ giọng hơn, nói với đại sứ một số nước tại Hội đồng Bảo an LHQ rằng LHQ có “khả năng tiềm tàng to lớn”. Gần đây nhất, ông Trump khen ngợi việc HĐBA thống nhất 2 nghị quyết trừng phạt Triều Tiên.
Mỹ là nước đóng góp nhiều nhất cho ngân sách LHQ, 25% ngân sách hoạt động và 28% ngân sách gìn giữ hòa bình, mức ông Trump từng phàn nàn là không công bằng. Hiện chính phủ Trump đang rà soát lại 16 chiến dịch gìn giữ hòa bình của LHQ, vốn tốn chi phí gần 8 tỉ USD/năm. Giảm bớt khoản chi phí này và khiến các chiến dịch hiểu quả hơn là một mục tiêu của đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley.
Thời khắc được chờ đợi nhất sẽ đến vào ngày 19-9, khi ông Trump có bài phát biểu đầu tiên trong kỳ họp Đại Hội đồng LHQ. Các lãnh đạo đang chờ đợi nghe ông Trump nói về các ưu tiên của mình, trong đó có chính sách “Ưu tiên nước Mỹ”, sự ủng hộ của ông với LHQ, quan điểm với hàng loạt cuộc khủng hoảng toàn cầu. Đây sẽ là lần đầu tiên các lãnh đạo thế giới cùng chung phòng hội nghị với ông Trump, có thể phần nào có đánh giá về vị tổng thống Mỹ này.
Bên lề kỳ họp, ngày 19-9 ông Trump dự kiến sẽ gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Và theo Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ H.R. McMaster, Iran sẽ là nội dung chính trong các cuộc gặp này.
