Ngày 29-7, trao đổi với PLO, ông Trịnh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), cho biết ngày 26-7, Bộ Công Thương ban hành quyết định số 1985 về việc điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép cán nóng (HRC) có xuất xứ từ Ấn Độ và Trung Quốc.

Thời gian điều tra không quá 18 tháng

Theo Bộ Công Thương, ngày 19-3-2024, Cục Phòng vệ thương mại (PVTM- Cơ quan điều tra) nhận được hồ sơ của các công ty là đại diện cho ngành sản xuất trong nước (Bên yêu cầu), yêu cầu điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá (CBPG) giá đối với sản phẩm thép cán nóng từ Ấn Độ, Trung Quốc.

Ngày 1-4-2024, Cơ quan Điều tra ra thông báo đề nghị Bên yêu cầu bổ sung nội dung của hồ sơ yêu cầu điều tra nói trên. Ngày 26-4-2024, bên yêu cầu nộp bổ sung các thông tin, tài liệu theo thông báo của Cơ quan điều tra.

Ngày 13-5, Cơ quan Điều tra ra thông báo đề nghị Bên yêu cầu tiếp tục bổ sung lần thứ 2 một số nội dung của hồ sơ yêu cầu điều tra. Ngày 3-5, Bên yêu cầu đã nộp bổ sung, hoàn thiện các thông tin, tài liệu theo yêu cầu của Cơ quan điều tra. Ngày 14-6, cơ quan điều tra xác nhận hồ sơ yêu cầu điều tra đã đầy đủ, hợp lệ theo quy định của pháp luật về PVTM

Căn cứ Luật Quản lý ngoại thương và Hiệp định chống bán phá giá của WTO, ngày 19-6, cơ quan điều tra đã gửi thư đến Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam và Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam thông báo về việc nhận được hồ sơ yêu cầu đầy đủ, hợp lệ.

Cơ quan PVTM xác định, Bên yêu cầu áp dụng biện pháp CBPG đáp ứng yêu cầu về tính đại diện cho ngành sản xuất trong nước và có bằng chứng rõ ràng về việc hàng hóa nhập khẩu BPG là nguyên nhân gây thiệt hại cho ngành sản xuất trong nước.

Bộ Công Thương cũng cho biết, Cục PVTM đã tiến hành xem xét, đề nghị bên yêu cầu bổ sung thông tin, làm rõ một số nội dung cáo buộc trong hồ sơ và tiến hành thẩm định theo quy định.

Trong quá trình thẩm định hồ sơ yêu cầu, cơ quan điều tra đã tiến hành lấy ý kiến của các cơ quan, đơn vị có liên quan.

Bên cạnh thông tin do các cơ quan, đơn vị có liên quan cung cấp, cơ quan điều tra nhận được ý kiến của một số doanh nghiệp sản xuất thép mạ và ống thép đang sử dụng thép cán nóng làm nguyên liệu. Đối với các ý kiến này, Cơ quan điều tra cho biết sẽ xem xét, đánh giá một cách kỹ lưỡng trong quá trình điều tra vụ việc trên cơ sở các dữ liệu được Cơ quan điều tra thu thập và xác minh và sẽ được phản ánh trong kết luận điều tra.

Cục Phòng vệ thương mại cũng cho biết, căn cứ quyết định điều tra, thời kỳ thu thập dữ liệu để đánh giá hành vi bán phá giá là từ 1-7-2023 đến 30-6-2024, thời kỳ thu thập dữ liệu để đánh giá thiệt hại của ngành sản xuất trong nước là 3 năm, từ 1-7-2021 đến 30-6-2024.

Về tiến trình các bước tiếp theo, Cục PVTM cho biết theo quy định pháp luật, sau khi khởi xướng điều tra cơ quan điều tra sẽ gửi bản câu hỏi điều tra cho các bên liên quan để thu thập thông tin nhằm phân tích, đánh giá về mức độ bán phá giá; thiệt hại của ngành sản xuất thép cán nóng trong nước và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi bán phá giá và thiệt hại của ngành sản xuất trong nước.

Cơ quan điều tra sẽ thực hiện việc thẩm tra, xác minh lại các thông tin do các bên liên quan cung cấp trước khi hoàn thành kết luận điều tra chính thức về vụ việc. Đồng thời, Cơ quan điều tra cũng sẽ tổ chức tham vấn công khai để các bên liên quan trực tiếp trao đổi, cung cấp thông tin, bày tỏ quan điểm về vụ việc trước khi đưa ra kết luận cuối cùng về vụ việc.

Theo quy định của Luật Quản lý ngoại thương, việc điều tra sẽ kết thúc trong vòng 12 tháng kể từ khi có quyết định điều tra. Trong trường hợp đặc biệt, thời gian này có thể được gia hạn nhưng tổng thời gian điều tra không quá 18 tháng.

Xem xét ảnh hưởng đến sản xuất trong nước

Trước đó, hai đơn vị đề xuất điều tra CBPG thép HRC nhập khẩu là Tập đoàn Hòa Phát và Công ty TNHH Gang Thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (Formosa Hà Tĩnh).

Ngay sau đó, hàng loạt doanh nghiệp sản xuất tôn thép trong nước đã gửi văn bản hoả tốc đến Văn phòng Chính phủ, Bộ Công Thương để nêu quan điểm về đề xuất trên.

Các doanh nghiệp này lo lắng nếu khởi xướng điều tra CBPG thép HRC nhập khẩu sẽ ảnh hưởng tiêu cực và nghiêm trọng trong toàn ngành thép. Theo các doanh nghiệp này, thép HRC nhập khẩu vào Việt Nam không có hành vi BPG, cũng không gây thiệt hại cho ngành sản xuất HRC Việt Nam.

Các doanh nghiệp này khẳng định, nếu áp dụng biện pháp CBPG với HRC nhập khẩu sẽ gây ảnh hưởng cực kỳ tiêu cực và nghiêm trọng đối với toàn ngành thép trong nước và cả nền kinh tế Việt Nam.

Những doanh nghiệp phản đối đề nghị cơ quan chức năng xác định tư cách đại diện hợp pháp của ngành sản xuất trong nước của doanh nghiệp nộp hồ sơ theo quy định của Luật Quản lý ngoại thương; Xác định chứng cứ về việc bán phá giá của HRC nhập khẩu gây ra hoặc đe dọa gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước hoặc ngăn cản đáng kể sự hình thành ngành sản xuất trong nước.

Thép HRC là sản phẩm nền tảng, nguyên liệu đầu vào cho nhiều ngành sản xuất công nghệ cao khác như sản xuất ô tô, đóng tàu, công nghiệp cơ khí chế tạo, đồ gia dụng, kết cấu thép, tôn mạ, ống thép, vỏ container… Do vậy, những thông tin về điều tra CBPG được các doanh nghiệp cả trong và ngoài ngành thép vô cùng quan tâm.