Phương Tây làm áp lực, Trung Quốc tăng 'ngoại giao chiến lang'
VĨ CƯỜNG
(PLO)- Chiến lược “ngoại giao chiến lang” khó cứu vãn hình ảnh Trung Quốc trong mắt cộng đồng quốc tế.
Phát biểu trong cuộc họp báo ngày 5-4 (giờ địa phương), Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc (TQ) Vương Nghị tuyên bố cứng rắn rằng nước này sẽ không lùi bước và “bình tĩnh đối phó mà không sợ hãi” nếu Mỹ muốn đối đầu. Bắc Kinh cũng sẽ không chấp nhận chuyện Mỹ đưa ra một loạt yêu sách, theo tờ South China Morning Post.
Theo giới chuyên gia, phát biểu của ông Vương là một dấu hiệu nữa cho thấy giới lãnh đạo TQ đã bắt đầu quay lại chiến lược “ngoại giao chiến lang” - từng bị chỉ trích kịch liệt khi xuất hiện hồi năm ngoái. Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng giữa TQ với Mỹ nói riêng và với phương Tây nói chung tăng cao sau thất bại của cuộc đối thoại Mỹ-Trung ở Alaska hồi giữa tháng 3 và các đòn trừng phạt qua lại những tuần gần đây.
TQ bây giờ không phải là TQ của 120 năm trước. Người TQ không dễ nổi nóng nhưng nếu đã nổi nóng, họ rất khó kiểm soát. Hơn nữa, nhìn vào bản đồ thế giới sẽ thấy TQ có nhiều bạn bè trên toàn thế giới. Vì vậy, chúng tôi không hề lo lắng trước các đòn công kích của phương Tây. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao TQ HOA XUÂN OÁNH
Diện mạo mới của “ngoại giao chiến lang”
Theo tờ Asia Times, so với đợt triển khai năm ngoái, trong lần tái xuất chiến lược này, các quan chức ngoại giao TQ đã đẩy mức độ quyết liệt lên tầm cao hơn, sẵn sàng sử dụng từ ngữ mạnh, đôi lúc thiếu tính ngoại giao cần thiết để đáp trả các chỉ trích và cáo buộc từ phương Tây.
Tuần trước, Tổng lãnh sự TQ tại TP Rio de Janeiro (Brazil) Li Yang bất ngờ đăng trên Twitter dòng trạng thái chỉ trích Thủ tướng Canada Justin Trudeau đang “phá hủy quan hệ hữu nghị TQ-Canada” khi cứ “như con cún chạy theo Mỹ” và không chịu thả Giám đốc tài chính của Tập đoàn Huawei Mạnh Vãn Chu. Dòng trạng thái với nội dung này sẽ không quá gây tranh cãi nếu tác giả chỉ là một cư dân mạng bình thường. Tuy nhiên, người viết lại là một quan chức ngoại giao TQ và ông này thậm chí đang công tác ở Brazil.
Trả lời phỏng vấn của Asia Times, một quan chức giấu tên phụ trách vấn đề văn hóa tại Đại sứ quán TQ ở Mexico cho rằng đây có thể là lần đầu tiên một quan chức ngoại giao TQ sử dụng ngôn ngữ gay gắt như vậy để công kích một lãnh đạo nước ngoài.
“Ngôn từ của ông Li chắc chắn là rất không phù hợp trong công tác ngoại giao. Tuy nhiên, cũng nên nhìn lại là giới quan chức ngoại giao TQ cũng chịu áp lực rất lớn từ dư luận trong nước muốn họ phải thật thẳng thắn và cứng rắn với phương Tây” - theo quan chức này. Ông còn kể thêm rằng trong quá khứ, một số người dân TQ thậm chí còn gửi những viên bổ sung canxi tới các quan chức bị cho là không đủ mạnh mẽ trong bảo vệ lợi ích quốc gia để “nắn xương sống” họ.
Trước vụ ông Li, Ủy viên Bộ Chính trị TQ Dương Khiết Trì khi tham gia đối thoại Alaska với Mỹ từng tuyên bố: “Mỹ không đủ tư cách để nói chuyện với TQ một cách trịch thượng, người dân TQ sẽ không chấp nhận thái độ như vậy” lúc phái đoàn hai bên tranh cãi về các vấn đề nhạy cảm như Hong Kong, Đài Loan, Tân Cương và Tây Tạng.
Nên hiểu “ngoại giao chiến lang” mới như thế nào?
Hãng tin AFP bình luận giọng điệu các quan chức ngoại giao TQ đã thay đổi rõ rệt dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, so với triết lý của cố lãnh đạo Đặng Tiểu Bình trước đó là “giấu mình, chờ thời”. Triết lý này được ông Đặng đề ra vào giai đoạn cuối thế kỷ 20, khi TQ vừa bắt đầu cải cách kinh tế, đề cao phương châm “bình tĩnh quan sát, giữ vững trận địa, bình tĩnh ứng phó, giấu mình chờ thời”.
Ủy viên Bộ Chính trị Trung Quốc Dương Khiết Trì (giữa) và Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị (trái) tại đối thoại Trung-Mỹ ở TP Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 18-3. Ảnh: AFP
“Bắc Kinh đang tận dụng sự thiếu ổn định của môi trường quốc tế để thách thức trật tự thế giới hiện tại. Mặt khác, với việc TQ quyết liệt chỉ trích phương Tây trên mặt trận ngoại giao như hiện nay, có lẽ ông Tập và các cộng sự của ông hoặc đã quên, hoặc quá tự tin vào thực lực TQ mà không còn làm theo tầm nhìn của ông Đặng nữa” - tờ The Bangkok Post dẫn quan điểm của TS Zhao Alexandre Huang thuộc ĐH Gustave Eiffel (Pháp).
Một số chuyên gia lại có nhận định khác hơn khi cho rằng giới lãnh đạo TQ dường như theo đuổi mục tiêu thực dụng hơn. Theo chuyên gia Fang Kecheng thuộc ĐH Trung văn Hong Kong (TQ), việc tái sử dụng “ngoại giao chiến lang” dường như để chiều theo làn sóng chủ nghĩa dân tộc trong nước, giống những gì quan chức ngoại giao TQ ở Mexico ở trên đã mô tả.
Ông Fang cho rằng “các thông điệp tuyên truyền rằng TQ đang bị phương Tây “bắt nạt” lại thu hút được sự quan tâm mạnh mẽ từ người dân và thúc đẩy tinh thần bài phương Tây tăng cao”. Theo ông, “đây mới là lợi ích lớn nhất mà Bắc Kinh muốn nhắm tới - đoàn kết dân tộc cùng chống lại sức ép từ bên ngoài”.
Tuy nhiên, ông Fang nói thẳng rằng ông “không nghĩ ngoại giao chiến lang có hiệu quả trong việc xây dựng hình ảnh của TQ vì nó mang tính đối đầu không cần thiết. Còn theo TS Chong Ja Ian thuộc ĐH quốc gia Singapore, dù là TQ có dụng ý gì khi tiến hành “ngoại giao chiến lang”, phô diễn sức mạnh và đe dọa trả đũa thì cũng khó có thể tránh khỏi hậu quả là nước này đã dẫn tới căng thẳng không đáng có với phương Tây và khiến các nước đang muốn hợp tác kinh tế với TQ phải e dè.•
Theo South China Morning Post, cụm từ “chiến lang” trong “ngoại giao chiến lang” thực chất là tên một chuỗi phim hành động yêu nước bom tấn tại TQ với cốt truyện có nhiều nhân vật chính mang sứ mệnh chiến đấu với kẻ thù cả trong và ngoài nước để bảo vệ các lợi ích TQ. Bộ phim đầu tiên ra mắt công chúng vào năm 2015.
Phần tiếp theo được công chiếu năm 2017. Cốt truyện phần 2 xoay quanh một nhóm binh sĩ TQ được gửi tới một nước châu Phi để giải cứu công dân nước này gặp nạn. Thông điệp xuyên suốt hai phần phim là: “Bất kỳ ai chống đối TQ đều sẽ phải trả giá dù ở xa cách mấy”.
(PLO)- Chuyên gia cho rằng Trung Quốc không cần thiết làm “ngoại giao chiến lang” và thúc giục Mỹ và Trung Quốc nên làm việc để tái thiết mối quan hệ dưới thời Tổng thống Biden.
(PLO)- Hành trình 36 năm khép lại nhưng những dấu ấn mà báo Pháp Luật TP.HCM để lại trong lòng giới chuyên gia và bạn đọc sẽ còn tiếp nối bằng những giá trị tốt đẹp đã được bền bỉ vun đắp qua nhiều thế hệ.
(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.
(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.
(PLO)- Khi số lượng hộ gia đình lắp điều hòa không khí ở Pháp vẫn ở mức thấp, câu hỏi về việc có nên lắp thiết bị này để làm mát giữa đợt nóng lịch sử đang được tranh luận gay gắt.
(PLO)- Nhiều khu vực trên toàn cầu ghi nhận nhiệt độ cao kỷ lục và dự báo tiếp tục tăng trong những năm tới, cho thấy khí hậu cực đoan đang trở thành trạng thái ngày càng phổ biến.
(PLO)- Tình hình Trung Đông tiếp tục nóng; Iran nói không cho phép Pháp và Oman rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz; Israel sẵn sàng nối lại chiến sự với Iran nếu Mỹ nói đàm phán thất bại.
(PLO)- Số người thiệt mạng do trận động đất mạnh ở Venezuela vào tuần trước đã lên đến 1.719, hơn 5.000 người bị thương, trong khi dư chấn động đất vẫn xuất hiện trong ngày 29-6.
(PLO)- Vượt qua những phép thử quân sự trên thực địa, dư địa ngoại giao giữa Mỹ với Iran và giữa Nga với Ukraine trong năm 2026 vẫn duy trì những tín hiệu lạc quan cho một giải pháp hòa bình toàn diện.
(PLO)- Chiến sự Nga-Ukraine nóng với tin Ukraine đánh hàng loạt mục tiêu Nga; Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói Nga đã hoãn giành Donetsk tới 15 lần; Nga hạ hơn 1.500 lính Ukraine.
(PLO)- Hành trình 36 năm của tờ báo cũng chính là hành trình phụng sự bạn đọc không ngơi nghỉ. Và với riêng tôi, 25 năm thanh xuân tại đây là một món quà vô giá.
(PLO)- Ông Trump nói Iran đề nghị cuộc gặp với Mỹ; Hezbollah cáo buộc Israel vi phạm thỏa thuận ngừng bắn; Giá dầu đã tăng sau khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran bùng phát trở lại.
(PLO)- Phía Pakistan cho biết đã tiến hành một chiến dịch trên bộ và các cuộc không kích dọc biên giới với Afghanistan làm 29 người thiệt mạng, trong khi chính quyền Taliban ở Afghanistan cho biết số người thiệt mạng là 36.
(PLO)- Số người chết do động đất ở Venezuela đã lên đến 1.450, trong khi số người bị thương hiện là 3.150, 12.721 người phải sơ tán và 774 tòa nhà bị sập.
(PLO)- Các chuyên gia cho rằng siêu El Niño có thể ảnh hưởng đến các cây trồng nông nghiệp chủ lực của Đông Nam Á như lúa, cọ dầu, dẫn đến giá lương thực tăng.
(PLO)- Chiến sự Nga - Ukraine tiếp tục xuất hiện diễn biến mới; Nga, Ukraine nói về thượng đỉnh Trump-Putin ở Alaska; Ukraine tấn công các nhà máy lọc dầu tại Nga.
(PLO)- Phát biểu tại đại hội đảng Nước Nga Thống nhất trước cuộc bầu cử quốc hội, Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng Moscow đang tiếp tục thúc đẩy các kế hoạch chiến lược, bất chấp những nỗ lực cản trở của các thế lực xấu.
(PLO)- Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào lãnh thổ Nga sẽ không cản bước tiến của lực lượng Nga trên chiến trường.
(PLO)- Mỹ, Iran đưa ra tuyên bố trái ngược về đàm phán; một công dân Qatar thiệt mạng do trúng mảnh đạn trong giao tranh khu vực; Israel tuyên bố phá hủy cơ sở hạ tầng của Hezbollah tại Lebanon.
(PLO)- Sự gián đoạn nguồn cung dầu ở mức lớn nhất trong lịch sử hiện đại do chiến sự Trung Đông có thể làm giảm nhu cầu dầu mỏ trong tương lai, do các nước dần thích nghi với hiện trạng thiếu nguồn cung và tìm các biện pháp năng lượng thay thế.
(PLO)- Một máy bay Pilatus PC-6/B2-H4 Turbo Porter chở nhóm học viên nhảy dù rơi chưa rõ nguyên nhân tại vùng đông bắc nước Pháp, toàn bộ 11 người trên máy bay thiệt mạng.
