Ngày 9-1, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana đã lên tiếng phản đối động thái của Trung Quốc (TQ). Động thái này xảy ra sau khi Đài Truyền hình Trung ương TQ phát sóng đoạn phim vào ngày 30-12 cho thấy đảo Đá Chữ Thập đã bị biến thành một căn cứ không quân.
“Chính phủ TQ từng cam kết rằng sẽ không quân sự hóa các hòn đảo này. Nếu điều này là sự thật và nếu chúng tôi chứng minh được họ đưa binh lính và thậm chí cả hệ thống vũ khí đến thì đây là hành động vi phạm những gì họ đã cam kết” - ông Lorenzana nói.
Đài Truyền hình Trung ương TQ phát sóng hình ảnh cho thấy đảo Đá Chữ Thập dường như đã bị biến thành một căn cứ không quân. Ảnh: SCMP
Mỹ cũng chỉ trích việc TQ xây dựng các cơ sở quân sự trên đảo nhân tạo, lo ngại rằng chúng có thể được dùng để hạn chế tự do đi lại ở tuyến đường thương mại chủ chốt này.
Khi được hỏi về sự phản đối từ Philippines, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao TQ - ông Lu Kang cho biết việc xây dựng diễn ra trên lãnh thổ TQ và nhằm mục đích hỗ trợ hòa bình trong khu vực, cũng như an ninh hàng hải và phòng chống thiên tai. "Tất nhiên TQ cũng cần phải xây dựng các thiết bị phòng thủ cần thiết trên lãnh thổ quốc gia. Các thiết bị vũ khí liên quan không hề nhằm vào bất kỳ quốc gia nào”.
TQ và Philippines đã từng có tranh chấp về lãnh thổ ở biển Đông, tuy nhiên mối quan hệ hai nước đã cải thiện đáng kể dưới thời Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Ông Duterte kỳ vọng vào sự giúp đỡ của TQ thông qua các khoản đầu tư và giao thương. TQ khẳng định với Philippines rằng sẽ không chiếm địa điểm hay lãnh thổ mới ở biển Đông, chấp nhận duy trì tình hình nguyên trạng và hai nước đều cố gắng củng cố quan hệ song phương.
Ảnh: Các công trình xây dựng của TQ trên đảo Đá Chữ Thập. Ảnh: REUTERS
Đây không phải là lần đầu tiên có tin tức TQ quân sự hóa các hòn đảo nhân tạo, người phát ngôn của tổng thống Philippines - ông Harry Roque cho biết: "Chúng tôi luôn phản đối việc quân sự hóa trong khu vực. Việc này chắc chắn là không ổn vì có thể gây thêm mối đe dọa cho hòa bình và an ninh khu vực". Tuy nhiên, ông cho biết TQ đã thực hiện đúng cam kết không tiếp tục khai hoang tại các hòn đảo. TQ đã bác bỏ những cáo buộc của Mỹ rằng nước này đang tiến hành quân sự hóa biển Đông.
Tại hòn đảo này có một bệnh viện với hơn 50 bác sĩ, có kết nối di động tốc độ cao và một sân bay với đường bay dài 3.160 m. TQ tuyên bố đây là “trạm thời tiết” với hệ thống radar tần số cao, theo truyền thông nước này. Trong 27 năm qua, hải quân TQ đã gửi hơn 1.000 binh lính tới đây.
