Trong cuộc họp báo ngày 7-10, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana tuyên bố ngưng mọi cuộc tuần tra chung với Mỹ ở biển Đông.
Khi được hỏi liệu phía Mỹ đã được thông báo về thông tin này chưa, ông Lorenzana cho biết “Họ đã biết rồi. Sẽ không có cuộc tuần tra nào trên biển Đông.”
Tuy nhiên, Wall Street Journal dẫn lời người phát ngôn lực lượng vũ trang Mỹ, Tướng Restituto Padilla cho biết phía Mỹ chưa nhận được thông báo chính thức nào. Wall Street Journal cũng đã liên hệ với đại sứ quán Mỹ tại Philippines nhưng chưa được bình luận.
Tổng thống Rodrigo Duterte từng nói ông muốn ngưng tuần tra biển Đông để tránh đối kháng với Trung Quốc, dù Trung Quốc đã thua Philippines trong vụ kiện chủ quyền ở biển Đông tại Tòa Trọng tài quốc tế.
Khi được hỏi về tuyên bố của ông Duterte tuần trước rằng muốn chấm dứt mọi cuộc tập trận chung với Mỹ, Bộ trưởng Lorenzana cho biết ông có nghe thông tin này trên truyền hình, và Bộ Quốc phòng vẫn đang chờ chỉ đạo chính thức.
Mỗi năm hai nước có 28 cuộc tập trận chung, trong đó có cuộc tập trận bắt đầu từ ngày 4-10 và sẽ kết thúc vào ngày 12-10 tới.
Lính thủy Mỹ và Philippines trong một cuộc tập trận chung ở nam Manila tháng 10-2015. Ảnh: AP
Ông Delfin Lorenzana cũng cho biết ông sẽ yêu cầu 107 lính đặc nhiệm Mỹ đang hỗ trợ Philippines chống khủng bố ở vùng Mindanao (nam Philippines) rời khỏi khu vực này theo chỉ đạo của Tổng thống Rodrigo Duterte. Tuy nhiên ông sẽ chỉ làm điều này khi bảo đảm quân đội Philippines có thể tự thân chống khủng bố mà không cần sự hỗ trợ của Mỹ. Việc này có thể mất nhiều năm.
Trước đó cùng ngày, ông Lorenzana cũng tuyên bố nếu Mỹ và châu Âu không hài lòng với các chính sách của Philippines thì có thể dừng viện trợ, Philippines có thể xoay sở tốt mà không cần đến các khoản viện trợ này.
Theo báo Wall Street Journal (Mỹ), động thái muốn ngừng tuần tra chung ở biển Đông là dấu hiệu rõ ràng cho thấy liên minh quân sự Mỹ-Phi đang nứt vỡ.
Kể từ khi nhậm chức tổng thống ngày 30-6, ông Duterte tuyên bố hướng Philipines đến một chính sách đối ngoại độc lập hơn với Mỹ, khả năng mở ra các liên minh mới với Nga và Trung Quốc. Trong khi nhiều quan chức quốc phòng nói rằng họ chờ Tổng thống Duterte ra thông báo chính thức về chính sách đối ngoại thật sự thì các quan chức Mỹ nói rằng Mỹ chưa nhận thông báo chính thức về bất kỳ thay đổi nào trong liên minh Mỹ-Phi.
