Hãng tin Reuters dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana ngày 8-9 cho biết cần phải xem xét lại toàn diện quan hệ đồng minh giữa Philippines với Mỹ.
Ông Lorenzana phàn nàn rằng Manila ít được quan tâm hơn trong mối quan hệ với Washington so với các đồng minh ngoài hiệp ước khác của Mỹ, mặc dù áp lực từ Trung Quốc ngày càng gia tăng.
Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana. Ảnh: NTF-WPS/CNN
Phát biểu tại một sự kiện trực tuyến kỷ niệm 70 năm Hiệp ước Phòng thủ chung Philippines - Mỹ (MDT) hôm 8-9, ông Lorenzana nói rằng cần phải "nâng cấp", "cập nhật" và làm rõ "mức độ cam kết của Mỹ".
"Câu hỏi đặt ra là liệu chúng ta còn cần MDT không? Chúng ta nên sửa đổi nó không?" – ông Lorenzana trao đổi với Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế của Mỹ, đề cập hiệp ước năm 1951.
"Rõ ràng là chúng ta cần xem xét toàn diện về liên minh của chúng ta" – ông Lorenzana nói thêm.
Theo Reuters, ông Lorenzana, hiện đang có mặt tại Washington để gặp các quan chức Mỹ, cho biết hiệp ước của Mỹ với Nhật là rõ ràng hơn so với hiệp ước với Manila khi xác định xem liệu có được áp dụng ở khu vực biển Thái Bình Dương hay không, nơi Manila đang đối mặt sức ép gia tăng từ Trung Quốc liên quan tranh chấp tại Biển Đông.
Theo ông, điều này lý giải vì sao 7/10 người Philippines ủng hộ lời kêu gọi của Tổng thống Rodrigo Duterte về việc hợp tác với Trung Quốc hơn là đối đầu và hơn một nửa nghi ngờ độ tin cậy của Mỹ với tư cách là đồng minh trong các tranh chấp ở Biển Đông.
Người đứng đầu Bộ Quốc phòng Philippines cho biết quan hệ Philippines - Mỹ cần "tiến triển trong việc công nhận những thực tế địa chính trị mới, đặc biệt là sự trỗi dậy của Trung Quốc".
Ông Lorenzana nói hai nước nên xem xét sửa đổi MDT và các hiệp ước quốc phòng khác, nhằm đảm bảo hai bên có thể đối phó tốt hơn các mối đe dọa quân sự “chiến lược vùng xám” của Bắc Kinh.
Theo Reuters, Manila đã nhiều lần phản đối sự hiện diện mà họ gọi là "bất hợp pháp" của hàng trăm tàu dân quân biển Trung Quốc bên trong vùng đặc quyền kinh tế của họ.
Ông Lorenzana cũng nhắc lại lời phàn nàn của Tổng thống Duterte về việc Mỹ không sẵn sàng cung cấp vũ khí tối tân cho Philippines.
"Các đồng minh ngoài hiệp ước đã nhận viện trợ quân sự hàng tỉ USD và các hệ thống vũ khí tiên tiến từ Mỹ. Có lẽ một đồng minh lâu năm như Philippines xứng đáng nhận được nhiều hỗ trợ và cam kết" - ông Lorenzana nói.
Phát ngôn trên của ông Lorenzana được đưa ra sau khi ông Duterte hồi tháng 7 khôi phục Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) với Mỹ, một điều quan trọng về mặt chiến lược đối với các nỗ lực của Mỹ trong việc đối phó Trung Quốc.
Ông Duterte từng thông báo sẽ hủy bỏ thỏa thuận này do bất bình đối với việc một thượng nghị sĩ nước này bị từ chối cấp thị thực nhập cảnh Mỹ.
Đối với Washington, VFA cho phép triển khai binh sĩ Mỹ trên lãnh thổ Philippines và điều này rất quan trọng về mặt chiến lược đối với Mỹ trong việc đối phó Trung Quốc ở Biển Đông.
Hồi tháng 7, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã lặp lại lời cảnh báo với Trung Quốc rằng một cuộc tấn công vào các lực lượng vũ trang của Philippines ở Biển Đông sẽ kích hoạt hiệp ước phòng thủ chung giữa đảo quốc Đông Nam Á này với Mỹ.
